ÜÇÜNCÜ FEN · BİRİNCİ BAB · İKİNCİ FASIL · İkinci Madde
Second Article
The Hadith Sharif (blessed sayings) inform us that the world is, by custom and honor, a land of trials and adversity, and simultaneously a place of superficiality, cruelty, disloyalty, and abhorrence; while the Hereafter is a realm of pleasure and bliss.
O esteemed one! It must be known that our most beloved Prophet (peace and blessings be upon him) announced to his community the eternal nature of the Hereafter as an abiding abode (dār-ı qarār), and the world as harsh and cruel, due to his compassion and mercy for them. As he states in the Hadith Sharif: “O my community and companions! Whoever attains a beautiful life leaves that world behind before it leaves him.” And he says: "Let one consider himself either destitute or a traveler in this world, even unto death. Thus you may prepare provisions for the Hereafter." [142] He also states: "The love of the world and its desires is the root cause of all sins." [143] Furthermore, he declares: “Whenever a worldly possession is given to a believer, his degree with Allah diminishes; it does not remain as it was.” [144] And he says: “Whoever intends the Hereafter and strives towards it, Almighty God will grant abundance to his heart, arrange and ease all his affairs, and make the world serve him. Whoever intends the world, then Almighty God brings his poverty before his eyes; He scatters and complicates his affairs. That person remains in bewilderment, though little of the world is allotted to him by decree.” [145]
He also states: “Every day, a herald calls out three times, saying: ‘Abandon the world for those who are worthy of it, and proceed upon the path of the Hereafter.’” [146] And he says: "Whoever takes more than what is necessary from this world, unknowingly brings about his own destruction." [147] He also declares: “To abandon the world is ease for the heart and body.” [148] And he states: “The most ascetic among people is one who abandons the beauties of the world and comprehends the realm of the Hereafter, and who does not count tomorrow as part of his life span but considers himself among the dead and prepares for death." [149] He also says: "The world is a prison for the believer and a respite for the disbeliever.” [150] And he states: “The world (life) is an hour. It should be spent in obedience to Allah.” [151] And he declares: "The world is neither clear nor pure for a believer; a believer finds no comfort in it. How can it be clear and pure? It is the prison of the believer and the affliction upon his head." [152] He also states: “It is most astonishing that a believer who affirms the eternal abode of bliss and tranquility (Paradise) should incline towards this transient and deceptive world.” [153]
He also says: "Indeed, the world is a delicious vegetable and purslane. Almighty God has given it to you as a trial and examination. For when abundant worldly wealth was given to the Children of Israel, they inclined toward adornment, sought after delectable foods, and delighted in pleasant drinks. Eventually, they fell into various turmoil and destruction.” [154] And he states: “A believer should increase and prepare for his soul from his self, for the Hereafter from his world, for old age from his youth, and for death from his life. For the world has been created for you, and you have been created for the Hereafter." [185/a] After death, there is no place to go other than Paradise or Hell.
One day, Abu Bakr Siddiq (may Allah be pleased with him) requested sherbet of honey. As he drank it, he began to weep intensely. When his weeping subsided, he was asked why he had wept, and he replied:
“I once saw the Messenger of God (peace and blessings be upon him) repelling something from himself as if driving it away, yet there was no one present with him. Another time I questioned him about this. I said: ‘O Messenger of Allah! You were repelling something from yourself, but I did not see anything.’ He replied: ‘That was the world, taking a form and coming to me. I rejected it and said to it, “Stay away from me!” As it departed, it turned back and said to me, "You have escaped from me, but no one after you will escape from me.”’ Therefore, I weep for that now."
One day, the Messenger of God (peace and blessings be upon him) passed by with some of his companions when they came across a dead lamb. The Prophet (peace and blessings be upon him) turned to his companions and said:
“Which one of you would buy this lamb for a dirham?”
They replied, “We would not buy it even if it were free.” Upon this, he said:
"By God! This world is more ugly and worthless in your eyes than that carcass." [156]
He also states: "Woe to those who serve gold and silver, and beautifully ornamented garments." [157] Meaning, he expresses regret for those who neglect matters pertaining to the Hereafter and delight in accumulating wealth and wearing beautiful clothes. And he says: “The surroundings of Hell are encompassed by desires of the self. The blessings of Paradise, however, are veiled with things that the soul dislikes.” [158] That is, one who yields to his worldly desires goes to the Fire of Hell, but does not see the Hellfire hidden behind those desires; he only sees what he craves. Whoever endures religious difficulties which are unpleasing to the soul will go to Paradise, though his soul does not see Paradise, but only the obstacles before him. And he says: “By God! I am not worried about your poverty, but my fear for you is that just as abundant wealth was given to those who came before you and they were destroyed because of it, so too will it destroy you.” [159]
That is, you become heedless and incline towards the world, handing over your reins entirely to it until your life is completed and your turning toward God and your acts of worship are deficient. Discord arises among you due to worldly possessions. And in his supplication, he says: “O Allah! Bestow sustenance upon the family of Muhammad…”
yaşamak için yetecek derecede eyle!” [160] demiştir. Ve buyurmuştur ki:
“ Kendisine
yetecek
miktar
rızık
ile
yetinen
mü’min
kurtuluşu
bulmuştur. ” [161] Ve buyurmuştur ki: “O mü’min kurtuluşa ermiştir ki rızkın
yeteri kadar olanına kanaat etmiş olsun.” [162] Ve buyurmuştur ki:
“ Âdemoğlu malım, malım der. (Hâlbuki) o, vehm edilen bir övünme
vasıtasıdır. Malından yiyip tüketerek ve giyip eskiterek harcadığı ile Allah
rızası için tasadduk ettiğinden başka nesi vardır?” [163]
Ve buyurmuştur ki: “ Dünya malı çok olan kimse zengin değildir. Gerçek
zengin Hak teâlânın kendisine verdiğine kanaat eden kimsedir.” [164] Ve
buyurmuştur ki: “ (Çok fazla sayıda) tarlalar ve bahçeler edinmeyiniz ki
dünyaya rağbet edersiniz. ” [165] Ve buyurmuştur ki: “ Bir kişinin mal ve şeref
hırsından dolayı kendi dinine verdiği ziyan, koyun sürüsü içine dalan iki aç
kurdun o sürüye verdiği ziyandan daha çoktur. ” [166] Şereften maksat,
makãm-mevki ve baş olma sevdasıdır.
Ve buyurmuştur ki: “ Dünyayı terk eyle ki Hak teâlâ sana muhabbet etsin.
İnsanların elinde olan zenginliklere göz dikme ki insanlar sana muhabbet
eylesin.” [167] Ve buyurmuştur ki: “ Rabbim bana Mekke’nin vâdilerini altın
ile doldurmayı arz etti de ben Ya Rabbi! Ben dünyada nimetler içinde
kalmayı istemem. Bilakis bir gün aç, bir gün tok olayım. Aç kaldığım gün
boyun bükerek seni zikredeyim, tefekküre dalayım. Tok olduğum gün ise
sevinç içerisinde sana hamd ve şükür edeyim ” [168] dedim.
Ve buyurmuştur ki: “ Hak teâlâ dünyayı üç parçaya bölmüştür. Bir kısmını
mü’mine, bir kısmını münafığa ve kalan kısmını da kâfire vermiştir. Mü’min
dünyasından azığını alıp âhiret yoluna gider. Münafık, süs ve gösterişe
tamah eder; kâfir ise kâr ve kazanç elde edip gider. ” Ve buyurmuştur ki:
“ Bu dünya Muhammed’e ve ailesine lâyık değildir. ” [169] Ve buyurmuştur ki:
“ İnsanlar gaflet uykusundadırlar. [185/b] Öldükleri zaman uyanırlar. ” [170]
Habîb-i Ekrem (s.a.v.) bir gün bir hasır üzerine yatıp uyumuştu.
Uyandığında vücudunda hasır izi çıkmıştı. Bunu gören ashâbı “Yâ
Rasûlallah! Sizin için bir yatak hazırlayalım” dediklerinde o Hazret
buyurmuştur ki: “ Benim bu dünya ile bir alâkam yoktur. Bu dünyada
bulunmamın misali, yolunun üstündeki bir ağacın altına uzanıp bir miktar
gölgesinde dinlenen, sonra da o ağacın altından kalkıp yoluna devam eden
bir yolcu gibidir. ” [171] Ve buyurmuştur ki: “ Bu dünya bir köprüdür ki hemen
geçip gidesiniz. Onu bayındır hale getirmeye uğraşmayıp geçip yolunuza
devam edesiniz. ” [172] Ve buyurmuştur ki: “ Dünyada kalacağınız kadar
dünyalık elde ediniz. Âhirette yaşayacağınız kadar onun için çalışınız. ”
Yani âhiret hayatını bayındır hale getirmek için çalışınız.
Îsâ aleyhisselâma birgün havârileri demişlerdir ki: “Ey Îsâ! Bize bir yer
göster de oraya senin için bir ev yapalım.” O vakit bir deniz kenarında
imişler. Hz. Îsâ (a.s.) onlara cevap verip demiş ki “ Denizin dalgaları
üzerine kim bir bina yapabilir? Dünyayı kalınacak bir yer olarak kabul
etmeyiniz. Ey havârilerim! Dünyayı Rab kabul etmeyiniz ki o da sizi kul
edinmesin.”
Nazm
1-Ser-i cümle hatâhâ hubb-ı dünyâst
Ne-dâred dûst û-râ her ki dânâst
2-Ne-şâyed dûstî-râ în aduvv hîç
Çu dil besten ne-mî-şâyed be-dü hîç
3-Serâser în cihân derd est u endûh
Ki her derdî buved mikdâr-ı sad kûh
4-Kesî kû dûstdâr-ı câvidânîst
Sezâvâr-ı azâb-ı în cihânîst
5-Muhammed ki nigîn-i enbiyâ bûd
İmâret hem ne-kerd u hem ne-fermûd
6-Serâser-i în cihân ber rû-yı âbest
Eger ber rû-yı âbest în habâbest
7-Ne-mî-şâyed imâret kerd ber âb
Ve ger kerdî şeved elbette gark-âb
8-Eger to merdî u sâhib- basîret
Me-kon zinhâr dünyâ râ imâret
9-Nişân-ı eblehî în-est hâsıl
Boved bâ în denî bisyâr mâ’il
10-Be-kulli dil ber ez dünyâ berâder
Çu âhır mî-şeved vîrân u ebter
11-Ez în dünyâ be-ğayr ez-mihnet u gam
Nasîbî nîst ber ferzend-i âdem
12-Me-kon zinhâr meyl ez-dil be-dunyâ
Gozeşten zûd bihter ez-kadem câ
13-Be-râh-ı âhiret dunyâ buved pul
Be-gûyem în sohen ez cuz’ u ez kul
14-Mecâz ân cuz’iyest u ayn-ı dunyâst
Hakîkat ân kulest u mahz-ı ukbâst
15-Kemâl-ı dâniş înest ey berâder
Ez-în pul tîz u tond u zûd begzer
Nazm (ın tercümesi)
1-Bütün hata ve kusurların başı dünya sevgisidir, aklı olan onu hiç
sevmez.
2-Düşman olan bu dünya sevmeye değmez, ona gönül bağlamak hiç
gerekmez.
3-Bu cihan baştanbaşa dert ve üzüntüdür, her derdi yüz dağ
büyüklüğündedir.
4-Ebedî olanı seven kimse, bu cihanın azâbına lâyık değildir.
5-Peygamberlerin hâtemi olan Muhammed (s.a.v.) dünyayı imar etmedi,
edilmesini de buyurmadı.
6-Bu cihan baştanbaşa bir su üzerindedir; su üzerindeyse eğer, bu bir
köpüktür.
7-Suyun üzerinde bir şeyi imar etmek uygun değildir, sen imar edecek
olursan, elbette suya garkolacaktır.
8-Eğer sen gönül eri ve basîret sahibi isen, sakın ola ki dünyayı imar
etmeye kalkışma.
9-Bu yapılan, ahmaklığın nişanesidir, bu değersize meyleden de pek
çoktur.
10-Ey kardeşim, gönlünü tamamen dünyadan arındır; çünkü sonunda bu
dünya virân olacaktır.
11-Bu dünyadan gam ve sıkıntıdan gayrı, insanoğlunun hiçbir nasibi
yoktur.
12-Sakın ola ki gönülden dünyaya meyletme, kalmaktansa bir an önce
geçip gitmek yeğdir.
13-Unutma ki dünya âhiret yolculuğu için bir köprüdür, cüz’ ve küll ile
ilgili şu sözü de söyleyeyim:
14-Cüz’, bir mecâzdır; dünyanın ta kendisidir, küll ise hakîkattir ve tam
olarak ukbâ’dır.
15-Ey kardeş, bilginin kemâli şu sözdedir: bu (dünya) köprüsünden hızlı,
çabuk ve aceleyle geç.