Temel Eğitimin Zamanlaması ve Önemi
İslam ahlakında çocuğun eğitimi, henüz onun zihni ve kalbi tertemizken, küçük yaşlarda başlamalıdır. Şeyh Sadi-i Şirazi, "Yaş çubuğu nasıl istersen bükersin; fakat kuru çubuğu doğrultmak için ateşe tutmak lâzımdır" diyerek, küçüklükte terbiye almayan birinin büyüdüğünde ıslah olmasının neredeyse imkansız olduğunu belirtir. Çocuk on yaşını geçtiğinde mahremiyet kuralları öğretilmeli, onu yanlış ortamlardan korumalıdır. Babalar, evlatlarını çok sevseler dahi onları aşırı nazlı ve şımarık büyütmemelidir. Naz içinde, zorluk görmeden büyüyen bir çocuk, hayatın acı gerçekleriyle karşılaştığında çabuk yıkılır,. Öğrenme çağındaki çocuğa bazen tatlı söz ve aferin demek, bazen de gerektiğinde uyarılarda bulunmak hocanın/babanın en iyi eğitim metodudur.
Meslek ve Hüner Sahibi Yapmak
Dünyevi zenginlikler ve miras kalan altınlar bir gün mutlaka tükenip gidebilir. Sadi-i Şirazi'nin vurguladığı gibi, "Karun kadar hazinen olsa bile evladına sanat, hüner öğret; çünkü zamanın dönüşü onu diyar diyar gezdirir". Elinde bir sanatı olan çocuk, kimseye el açmaz ve zillet çekmez. Abdülkadir Geylani de çocukların büyüdüklerinde mutlaka bir sanat sahibi yapılmalarını ve kendi rızıklarını kazanmaya teşvik edilmelerini emreder. Böylece hem rızkını helal yoldan temin eden hem de topluma faydalı olan ahlaklı bireyler yetişmiş olur. Ebeveynin en büyük mirası bırakacağı mal değil, çocuğuna öğrettiği dürüst bir meslek ve sağlam bir ahlaktır.
Ailenin Manevi Yolculuğa Etkisi
Çoluk çocuk sahibi olmak, ailenin geçimini sağlamak mukaddes bir vazifedir. Ancak bu vazife, kulu Allah'ı anmaktan ve ahiret hazırlığından alıkoymamalıdır. Geylani Hazretleri, yavruların geçimi için çalışmanın helal dairesinde ve bir haddi olduğunu belirtir; "Rızkınız genişlesin diye, ibadeti bir yana atmayınız" diye uyarır,. Eş ve çocuklar, insanı Hak'tan uzaklaştıran birer fitneye (imtihana) dönüşmemelidir. Ailene kanaati öğretmeli, onlara yetecek kadarını temin ettikten sonra Mevla'nın taatına koşulmalıdır. Aksi takdirde, ahiret yurdunda ailenin kişiye hiçbir faydası dokunmayacaktır. Akıllı mümin, dünyada çocuklarını Hakk'a hizmet edecek şekilde yetiştirir ve kalbini yalnızca Rabbine bağlar.