Rebiülevvel ayı nedir, bu ayda neler yapılır?
Hicri ayların üçüncüsü rebiülevvel ayıdır. Rebiülevvel, rahmet ve bereketle dolu bir aydır ve Mevlid ayı olarak da bilinir. Ayın adı, “bahar, bahar yağmuru, bolluk ve bereket” gibi anlamlara gelen Arapça “rebi” kelimesinden gelir. Bu kelime, özünde “bir yerde ikame etmek” anlamına da gelmektedir.
REBİÜLEVVEL AYINDA NE OLDU?
İslâm tarihinde rebîülevvel ayının önemli bir yeri vardır. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) genel kabulle Rebîülevvel ayının 12’sinde Pazartesi günü dünyaya gelmiş. Bu doğumun kutlanması Müslüman toplumlarda Mevlid geleneklerinin oluşmasına zemin hazırlamıştır. İslâm tarihinde bir dönüm noktası sayılan hicret de rebîülevvel ayında gerçekleşmiştir.
Safer ayının sonlarında Hz. Ebûbekir ile birlikte Sevr mağarasına sığınan Resûl-i Ekrem, 1 Rebîülevvel’de buradan ayrılıp Medine’ye doğru yola çıkmış ve 8 Rebîülevvel Pazartesi günü Kubâ’ya varmıştır. Burada Kubâ Mescidi inşa edilmiştir. 12 Rebîülevvel’de Medine’ye hareket etmiş, Rânûnâ vadisinde ilk cuma namazını kıldırdıktan sonra aynı gün Medine’ye ulaşmıştır. Bu ay içerisinde de Mescid-i Nebevî’nin inşasına başlanmıştır.
Hz. Peygamber (s.a.v.) Efendimiz’in âhirete irtihalinin de rebîülevvel ayında olduğu konusunda görüş birliği bulunmaktadır. Meşhur rivayete göre Resûl-i Ekrem 12 Rebîülevvel Pazartesi günü vefat etmiştir. (Ahmad Hassan al-Zayat, XXXII [1961], s. 1).
REBİÜLEVVEL AYINDA NE YAPMALIYIZ?
İmâm Kastallânî şöyle der:
“Ehl-i İslâm; (O’na ümmet olmanın sevinci ile)
- Rasûlullah (s.a.v.)’in doğduğu ayı ihyâ ederse,
- Yemekler vermekte cömertlik gösterirse,
- Fakirlere her türlü yardımda bulunursa,
- Sevinç izhâr ederek hayırlarını artırırsa,
Yine mevlid-i şerîf okumaya îtinâ göstererek bereketinden istifâde etmeye gayret ederse,
Böyle yapanların, o yıl belâlardan kurtulduğu ve ne dilekleri varsa yerine geldiği tecrübe edilmiştir.” (Kastallânî, Mevâhib-i Ledünniye, I, 147-148, Beyrut 2004)
Ümmet-i Muhammed olarak, Allah Rasûlü’nün doğduğu bu mübârek ayın feyzinden istifâde edebilmek için, bizler de sâlih amellerimizi artırmalı, âdeta bir hayır/hasenat yarışına girmeliyiz. Bunun için;
- Ulaşabildiğimiz her yerdeki çâresiz, kimsesiz ve bilhassa âfetzede gönüllere el uzatalım,
- İmkânlarımız ölçüsünde sadakalar verelim,
- Hediyeleşelim,
- Bol bol Kur’ân-ı Kerîm okuyalım,
- Hastaları ziyaret edelim,
- Rasûlullah (s.a.v.) Efendimiz’in nezih hayatını ve güzel ahlâkını öğrenelim, öğretelim, O’nu bilhassa evlâtlarımıza sevdirelim,
- Allah Rasûlü’ne ümmet olmanın sevinç ve heyecanını yaşayıp yaşatalım ve,
- Bu muazzam nîmetin şükrünü edâ edebilmeye gayret gösterelim.
REBİÜLEVVEL AYINDA YAPILACAK İBADETLER
- Sadaka Vermek
Sadaka Vermek
Bu ayda en önemli ibadetlerden biri sadaka vermektir. Yetimleri, yoksulları, kimsesizleri ve ihtiyaç sahiplerini gücümüz nispetinde sevindirmeliyiz.
Fahr-i Kâinât Efendimiz, infâkı da yaşayarak tâlim etmekteydi. Bir keresinde;
“–Sadaka vermek, her Müslümanın vazifesidir.” buyurmuştur.
Ashâb-ı kiram;
“–Sadaka verecek bir şey bulamazsa?” dediler.
–Amelelik yapar, hem kendisine faydalı olur, hem de tasadduk eder.” buyurdu.
“–Buna gücü yetmez (veya iş bulamaz) ise?” dediler.
“–Darda kalana, ihtiyaç sahibine yardım eder.” buyurdu.
“–Buna da gücü yetmezse?” dediler.
“–İyilik yapmayı tavsiye eder.” buyurdu.
“–Bunu da yapamazsa?” dediler.
“–Kötülük yapmaktan uzak durur. Bu da onun için sadakadır.” buyurdu. (Buhârî, Zekât, 30, Edeb, 33; Müslim, Zekât, 55)
- Sadaka Nedir? Sadaka İle İlgili Ayet ve Hadisler
- Hediyeleşmek ve İkramlarda Bulunmak
Hediyeleşmek ve İkramlarda Bulunmak
Bu ayın farkında olmaları ve Allah Rasûlü’nün muhabbetiyle doldurmaya vesile olması için çocuklara ve çevremizdekilere hediyeler almak ve ikramlarda bulunmak tavsiye edilmiştir.
İbn Ömer’in (r.a.) naklettiğine göre, Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
“Allah için sizden bir şey isteyene verin, sizi davet edene icabet edin, size hediye verene karşılık verin. Karşılık verecek bir şey bulamazsanız, onun için dua edin.” (İbn Hanbel, II, 96)
- Salavat Getirmek
Salavat Getirmek
Resûlullah Efendimiz’e salavat getirmeyi Allah Teâla emretmiştir. Peygamber Efendimiz’in dünyaya geldiği bu ayda en önemli ibadetlerden biri de ona salavat getirmektir. Ayrıca hadis-i şeriflerde salavat getirenin bütün sıkıntılarının gideririleceği bildirilmiştir. Bu ayda daha çok salavat getirmeye gayret etmeliyiz.
- Salavat Nedir, Nasıl Getirilir?
- Salavat Getirmenin Faziletleri
Ayet-i kerîmede buyrulur:
“(Ey Resûlüm!) De ki: Sizin duâ ve niyâzlarınız olmazsa, Rabbim size ne diye değer versin?..” (el-Furkân, 77)
Übey bin Kâb (r.a.) diyor ki:
“Hazret-i Peygamber Efendimiz’e:
«– Yâ Resûlallâh! Ben sana çok salavât-ı şerîfe getiriyorum. Acaba bunu ne kadar yapmam gerekir?» diye sordum.
«– Dilediğin kadar yap.» buyurdu.
«– Duâmın dörtte birini salavat-ı şerîfeye ayırsam uygun olur mu?» diye sordum.
«– Dilediğin kadar. Ama daha fazla yaparsan senin için hayırlı olur.» buyurdu.
«– Öyleyse duâma ayırdığım zamanın yarısını salavat-ı şerîfeye ayırayım.» dedim.
«– Dilediğin kadar yap. Ama artırırsan senin için hayırlı olur.» buyurdu.
«– Şu hâlde duâya ayırdığım zamanın üçte ikisini salavat-ı şerîfeye ayırayım.» deyince:
«– İstediğin kadar. Ama artırırsan senin için iyi olur.» buyurdu.
«– Öyleyse duâya ayırdığım zamanın hepsinde sana salavat-ı şerîfe getirsem nasıl olur?» deyince:
«– O takdirde Allâh bütün sıkıntılarını giderir ve günahlarını bağışlar.» buyurdu.” (Tirmizî, Kıyâmet, 23)
- Kur’an-ı Kerim Okumak
Kur’an-ı Kerim Okumak
Allah dostları bu mübarek ayda çokça Kur’ân-ı Kerîm okunmasını tavsiye buyurmuşlardır.
İbni Mesut‘tan (r.a.) rivayet edildiğine göre, Resûlullah şöyle buyurdu:
“Kim Kur’ân-ı Kerîm’den bir harf okursa, onun için bir iyilik sevabı vardır. Her bir iyiliğin karşılığı da on sevaptır. Ben, elif lâm mîm bir harftir demiyorum; bilâkis elif bir harftir, lâm bir harftir, mîm de bir harftir.” (Tirmizî, Fezâilü’l-Kur’ân 16)
İbni Abbâs’tan (r.a.) rivayet edildiğine göre, Resûlullah şöyle buyurdu:
“Kalbinde Kur’an’dan bir miktar bulunmayan kimse harap ev gibidir.” (Tirmizî, Fazâilü’l-Kur’ân 18)
- Kur’an’ı Kerim okumanın fazileti ve ilgili ayet ve hadisler
- Dua Etmek
Dua Etmek
Bu mübârek günler, rabbimize duâ ve niyazda bulunma zamanlarıdır.
- Kuran’da Geçen Peygamber Duaları
- Hadislerde Geçen Dualar
- Tüm Duaları Kapsayan Dua
Ayet-i kerîmede buyrulur:
“(Ey Resûlüm!) De ki: Sizin duâ ve niyâzlarınız olmazsa, Rabbim size ne diye değer versin?..” (el-Furkân, 77)
Yine Rabbimizin verdiği nimetlere hamd ve şükür halinde bulunmayı unutmamalıdır. Nitekim hadis-i şerifte duânın kabul olmasının iki şartından birinin hamd diğerinin de salavat olduğu bildirilmiştir.
Bir defasında Resûl-i Ekrem Efendimiz, sahâbîlerden birinin Allâh’a hamd ve Rasûlü’ne salevât getirerek duâya başladığını gördüğünde, onu takdîr ederek:
“–Ey namaz kılan zât! Duâ et, (duâna hamdele ve salvele ile başladığın müddetçe) duân kabûl olunur.” buyurmuştur. (Tirmizî, Deavât, 64/3476)
ANNE VE BABALAR REBİÜLEVVEL AYINDA ÇOCUKLARI İÇİN NE YAPABİLİR?
Rebiülevvel ayı, anne-babalar için de mühim bir imkândır.
- Kandillerde evlâtlarımıza hediyeler almak, o güne mahsus ikramlarda bulunmak,
- Evlâtlarımızı, yaşadığımız muhitteki Eyüp Sultan, Emir Sultan, Süleyman Çelebi, Hacı Bayram ve benzeri feyizli mekânlara ziyaretlere götürmek,
Onların temiz kalplerine mânevî heyecanı ve muhabbeti Allâh’ın izni ve keremiyle aşılayacaktır.
Bu muhabbetin küçük yaşlarda gönüllerine nakşedilmesi, âdeta taşa işlenen nakışlar gibi, kalıcı olacaktır.
Bugün yüreği şefkatle çarpan, merhamet sahibi sâlih ve sâliha anne-babaların en mühim vazifesi;
- Evlâtlarını, Kur’ân ve Sünnet’e ittibâ hâlinde yetiştirmektir.
- Onlara İslâm karakter ve şahsiyetini mîras bırakmaktır.
- Yavrularının gönüllerini Allah Rasûlü’nün muhabbetiyle doldurmaktır.