Sabır ile Rıza Arasındaki Fark
İslam ahlakında karşılaşılan musibetlere sızlanmadan dayanmaya "sabır" denir; ancak "rıza" makamı sabrın ötesinde, çok daha yüce bir manevi zirvedir. Sabır, nefse acı gelen bir olaya dişini sıkıp dayanmaktır; rıza ise başa gelen belanın Allah'tan geldiğini bilip, o acıdan dahi ilahi bir lezzet ve huzur duymaktır. Feridüddin Attar, "Bela gelince sabrın hakikatleri, kaderin tecellisi temaşa edildiğinde ise rızanın hakikatleri yüz gösterir" diyerek, rızanın ilahi takdiri sevgiyle karşılamak olduğunu belirtir. Sabır belanın kapısı, rıza ise sarayın içindeki tahttır.
Kadere Boyun Eğmenin Getirdiği Emniyet
Allah Teâlâ'nın hükmüne ve kaderine itiraz etmek, kulu hem dünyada yıpratır hem de ahirette ziyana sokar. Abdülkadir Geylani, "Kadere uy, aksi halde yere serilirsin" diyerek, insanın cüzi iradesiyle külli iradeye karşı koyamayacağını, direnenin sadece kendi ruhunu parçalayacağını ifade eder. Olan biten her şeyin, acının da tatlının da ardında sonsuz bir ilahi hikmet vardır. Şayet kul belaya sabredemez ve şikâyet ederse, bu dünyevi musibeti daha da büyüterek dini bir yıkıma dönüştürmüş olur.
Şikâyeti Terk ve Kalp Sükûneti
Hakiki rıza ehli, ister zenginlik ister fakirlik, ister afiyet ister hastalık içinde olsun kalbi bir okyanus gibi sakindir. İbn Ataullah el-İskenderî ve pek çok arif, kulun Allah'a olan itimadından dolayı O'nun verdiği hiçbir hükmü garip ve kötü görmemesini öğütler. Rıza makamına ulaşan, "Ya Rabbi, Sen verdin, Senin her işin güzeldir" diyerek kendi iradesinden vazgeçip Allah'ın iradesinde fani olur. Bu mutlak teslimiyet, kulu dünya kederlerinden, stres ve endişeden kurtaran en büyük manevi kalkan ve kurtuluş reçetesidir.