Yaratıcıyı Yaratılana Şikâyet Etmenin Çirkinliği
İnsanoğlunun musibetler karşısında en çok düştüğü hatalardan biri, başına gelen sıkıntıları insanlara şikâyet ederek isyan etmesidir. Abdülkadir Geylânî (k.s.), bu hususta müminleri uyararak: "Sana şunu tavsiye ederim: Eriştirildiğin bir hayır hususunda… Rabb’i Rahîm’i suçlamayasın!" buyurur. Bilâkis hayır ve şükür izhar edesin; zira kalbinde bir şükür taşımaksızın şükür beyan etmen ve halini izhar edip şikayetçi olmandan daha hayırlıdır. Kim Allah'ın nimetlerinden uzak kalabilir ki?. Şikayetini gerçek kılar, belâlarını arttırır, cezanı şiddetlendirir, sana öfkelenip darılır ve seni gözden çıkarır. Ademoğullarının başına gelen her türlü belâ Rabbi'nden şikayet etmesi yüzündendir.
Merhametli Bir Doktor Olarak Allah'ın Takdiri
Kaderin getirdiği zorlukları anlamak için, Yaratıcı'nın şefkatine odaklanmak şarttır. O Rahmân ve Rahîm'den nasıl şikâyet edilebilir ki?. Merhametlilerin en merhametlisi O'dur; hükmedenlerin en isâbetlisi O!. Hikmet sahibidir, her şeyden haberdardır. Şefkati ve acıması çoktur; pek lütufkârdır, kullarına asla zulmedici değildir. Hikmet ehli, sevgi dolu, müşfik, mülayim ve candan bir doktor misalidir. Merhametli bir anne suçlanabilir mi?. Zira Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselâm, "Allah kullarına karşı, bir annenin evlâdına duyduğundan daha çok merhamet duyar" diyerek bu sonsuz şefkati müjdelemiştir.
Susmak ve Rabb'in Fiillerini Suçlamamak
Hakiki mümin, darlıkta da bollukta da dilini tutan ve edebini muhafaza eden kimsedir. Behey zavallı; edepli ol! Belâlara sabretmekten âcizsen eğer, sabır için gayret göster. Rızâ ve muvâfakatten âciz olduğunda da, sabret. Bulduğunda râzı ol ve muvâfakat et. Kaybettiğinde ise fâni ol. Edebinin gereği olarak Rabb'in için suskunluğa, sabra, rızâya ve muvâfakate sarıl. O'nu nahoş görmekten, fiillerine suç isnât etmekten hazer et!. Başlangıcını, sonunu ve mâhiyetini bilir; faydalı ve zararlı taraflarını yaratan O'dur. Etlerin paramparça edilip makaslarla lime lime doğransa bile şikayet etmekten şiddetle kaçın!.