Duası Kabul Olanlar: Duanın Kabul Olduğu Zamanlar ve Yerler
Mü’min, usul ve adaba uygun olarak dua ettiğinde duası kabul olur ve bunun faydasını dünya ve ahirette görür. Bu yazımızda duanın önemi, kabul olması için dikkat edilmesi gereken zamanlar ve mekanlar hakkında bilgi veriyoruz.
ALLAH KATINDA DUANIN ÖNEMİ
Yüce Allah, ayetlerde duasını kabul edeceğini bildirir: “Kullarım, sana benden sorarlarsa (onlara söyle): Ben (onlara) yakınım. Dua eden, bana dua ettiği zaman onun duasına karşılık veririm. O hâlde onlar da bana karşılık versin (benim çağrıma uysun)lar, bana inansınlar ki, doğru yolu bulmuş olalar.” (Bakara, 2/186). Ayrıca Allah, darda kalanın sıkıntısını giderir: (Neml, 27/62). Bu ayetler, Allah’ın dualara icabet ettiğini ve yakın olduğunu vurgular. “Şüphesiz Rabbim duaları işitendir.” (İbrâhim, 14/39) gibi ayetlerde de Allah’ın “yakın”, “duaları işiten” ve “duaları kabul eden” olduğu belirtilir.
Peygamberimiz (s.a.s.) de, “Allah, hayâ sahibidir, çok kerimdir. Bir insan iki elini kaldırıp kendisine dua ettiği zaman, o kalkan iki eli boş çevirmekten hayâ eder” (Tirmizî, De’avât,118; İbn Hıbbân, Ed’ıye, No: 876; Hâkim, De’avât, I, 497) hadisiyle duaların kabul edileceğini bildirmiştir.
Ebû Ümâme’nin Hikayesi ve Dua Örneği
Medineli bir sahabe olan Ebû Ümâme, mescitte kederli görünce Resûlullah (s.a.s.) ona yaklaşır ve üzüntüsünün nedenini sorar. Ebû Ümâme’nin cevabı üzerine Peygamberimiz (s.a.s.), onu şu duayı öğretir ve akşam-sabah okumasını tavsiye eder: “Allah’ım! Kederden ve hüzünden Sana sığınırım, acizlikten ve tembellikten Sana sığınırım, korkaklıktan ve cimrilikten Sana sığınırım, borç altında ezilmekten ve insanların kahrından Sana sığınırım.” Ebû Ümâme bu duayı okuyunca üzüntüsü ve borçları giderilir. (Ebû Davud, Salat, 367)
Bu hikaye, sadece dua etmekle değil, aynı zamanda çalışmak ve çabalamak gerektiğini de vurgular. Dua bir başlangıçtır, harekete geçmek ise sonuçtur.
Duanın Kabulünü Etkileyen Faktörler
Dua ibadet ve zikir olduğu için dua eden mutlaka ilâhî emre uymuş, itaat etmiş ve sevap kazanmış olur. Dünya ile ilgili isteklerin hemen karşılanmaması duanın kabul edilmediği anlamına gelmez; duaların karşılığı ahirete bırakılmış olabilir.
Peygamberimiz (s.a.s.), dua edene yüce Allah’ın isteğini ya dünyada hemen vereceğini, ya ahirette vereceğini, ya da istediği kadar kötülüğün giderileceğini bildirmiştir: “Allah’a dua eden herhangi bir insan yoktur ki duası kabul edilmiş olmasın. Günah işlemediği, yakınları ile ilişkisini kesmediği ve isteğinde acele etmediği sürece Allah ona ya dünyada istediğini hemen verir veya isteğini ahirete bırakır ya da duasının karşılığı ahirette günahlarını bağışlar.” (Tirmizî, De’avât, 13; Müslim, Dua, 92). Acele etmek, duanın kabul edilmesini geciktirebilir.
Duası Kabul Olanların Örnekleri
- Hz. İmrân’ın Duası: Meryem için yaptığı duada, “Onu (Meryem’i) ve soyunu kovulmuş şeytanın şerrinden sana ısmarlıyorum” demesi kabul edilmiş ve Yüce Allah onu güzel bir şekilde yetiştirmiştir. (Âl-i İmrân, 3/36-37)
- Hz. Eyyûb’un Duası: Hastalığının iyileşmesi için ettiği dua ile Allah’tan yardım istemesi kabul edilmiş ve hastalığına şifa bulmuştur. (Enbiya, 21/83-84)
- Yûnus Peygamberin Duası: Balığın karnındaki duasıyla tövbe etmesi ve Allah’a yönelmesi kabul edilmiştir. (Enbiyâ, 21/87-88)
- Zekeriyyâ Peygamberin Duası: Çocuk istemesi üzerine Yüce Allah tarafından Yahyâ ile blessed olmuştur. (Enbiyâ, 21/89-90)
- Süleyman Peygamberin Duası: Mülk istemesi kabul edilmiş ve büyük bir imparatorluk kurmuştur. (Sâd, 38/35)
Duanın Kabul Olduğu Zamanlar
- Oruçlunun İftarda Yaptığı Dua: Oruçlunun orucu tutarken yaptığı dua reddedilmez.
- Âdil Yöneticinin Duası: Adaletli yöneticilerin duaları kabul olur.
- Mazlumun Duası: Zulme uğrayanların duaları göklere yükselir ve kabul edilir.
- Cuma Günü ve Gecesinde Yapılan Dualar: Cuma günü ve gecesi yapılan dualar faziletlidir.
- Arefe Günü Yapılan Dualar: Arefe gününde yapılan dualar özellikle önemlidir.
- Gece Vakti Yapılan Dualar: Özellikle gecenin son üçte birinde yapılan dualar kabul olur.
- Ezan ve Kamet Arasında Yapılan Dualar: Ezan okunurken ve kamet getirilirken yapılan dualar kabul edilir.
- Secde Hâlinde Yapılan Dualar: Secdede yapılan dualar Allah’a yakınlaşmanın bir yoludur ve kabul olur.
Duanın Kabul Olduğu Mekanlar
Dua her yerde yapılabilir ancak bazı mekanlar duanın kabulünü kolaylaştırır: cami, Kâbe, Arafat ve Müzdelife gibi kutsal mekanlar.