Yarın İllüzyonu ve Ölüm Gerçeği
İnsanoğlunun en büyük yanılgısı, kendisine bahşedilen ömrün bitmeyeceğini sanarak tövbeyi ve ibadeti sürekli "yarına" ertelemesidir. Şeytanın en tatlı ninnisi olan "yarın yaparım" düşüncesi, sayısız insanın manen helak olmasına sebep olmuştur. Geylânî (k.s.), bu gaflet uykusundan müminleri şöyle sarsarak uyandırır: "Yavrucuğum, sabaha erince, akşama kalacağını nefsine vadetme. Akşamı yapınca da sabaha çıkacağını ona söyleme". Ölümün ne zaman, nerede ve nasıl geleceği meçhuldür. Yarına çıkacağına dair elinde hiçbir senedi olmayan bir kulun, Allah'a itaat etmek için erteleme yapması akıl kârı değildir.
Dünü Bırakıp Bugünü Yaşamak
Tasavvuf ehline "İbnü'l Vakt" (Vaktin/Bugünün çocuğu) denir. Gerçek mümin, geçmişin pişmanlıklarıyla boğulmak veya geleceğin kuruntularıyla kaygılanmak yerine, içinde bulunduğu anı Allah'ın rızasına uygun yaşamaya odaklanır. "Dün geçip gitti, iyiliğine ve kötülüğüne dair olan şeyler orada kaldı… Yarına çıkıp çıkmayacağını da bilemezsin. O hâlde sen, bugünün adamısın. Bulunduğun günü iyi kapamaya bak". Akıllı insan, "Şu günün, ömrün için son gün olduğunu bil" düsturuyla hareket eder. Her namazını veda namazı gibi kılar, her adımını Sırat köprüsünde atıyormuşçasına dikkatli atar.
Ömrü Boşa Harcamanın Hüsranı
Gençliğini, sağlığını ve zamanını boş oyunlar, eğlenceler ve sonu gelmez dünya hırslarıyla geçirenler büyük bir aldanış içindedir. "Günlerinizi ve aylarınızı boşa geçirmektesiniz. Ömürleriniz tükeniyor… Dünyada kimseye bir şey kalmaz; böyle olunca size ne kalır?". Geriye dönüp bakıldığında koca bir ömür sadece bir rüya gibi gelir. Ölüm meleği kapıyı çaldığında "Keşke biraz daha vaktim olsaydı" feryadı hiçbir fayda sağlamaz. Bu yüzden kul, nefes alıp verdiği her anı bir ganimet bilmeli, tövbe kapısı henüz açıkken hızla Allah'a dönmeli ve ebedi yurdu için sağlam bir sermaye biriktirmelidir.