Nazar Ayetleri Olarak Bilinen Kalem Suresinin 51 ve 52. Ayetlerinin Derinlemesine İncelemesi
Kalem suresinin 51 ve 52. ayetleri, İslam dünyasında “nazar ayetleri” olarak bilinir. Bu ayetler, Kur’an-ı Kerim’i dinleyenlerin üzerindeki olumsuz etkileri ve nefret dolu bakışları konu alır. Ayet-i kerimede şöyle buyrulur:
Kalem Suresi 51-52. Ayetleri
وَاِنْ يَكَادُ الَّذ۪ينَ كَفَرُوا لَيُزْلِقُونَكَ بِاَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُولُونَ اِنَّهُ لَمَجْنُونٌۢ
وَمَا هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِلْعَالَم۪ينَ
Ve-in yekâdu-lleżîne keferû leyuzlikûneke bi-ebsârihim lemmâ semi’û-żżikra ve yekûlûne innehu lemecnûn(un).
Vemâ huve illâ żikrun lil’âlemîn(e).
O inkâr edenler Zikr’i (Kur’an’ı) işittikleri zaman, neredeyse seni gözleriyle devirivereceklerdi. Hâla da (kin ve hasetlerinden:) «Hiç şüphe yok o bir delidir» derler. (Kalem suresi, 51)
Oysa o (Kur’an), âlemler için ancak bir öğüttür. (Kalem suresi, 52)
Kalem Suresi 51-52. Ayet Tefsiri
- O inkârcılar Kur’an’ı işittikleri zaman, seni gözleriyle devireceklermiş gibi bakar, “Şüphe yok o bir delidir” derler. Bu durum, onların içlerindeki kıskançlık ve nefreti yansıtır.
- Oysa Kur’an, âlemler için öğüttür; insanları doğru yola iletmeye yöneliktir. (Kalem suresi, 51-52)
Hz. Peygamber Efendimiz (sav)’den rivayet edilen hadislerde, Kur’an’ı dinleyen müşriklerin bakışlarının etkili oklara benzetilmesi, onların Hz. Peygambere karşı duydukları kin, nefret ve kıskançlık gibi olumsuz duyguları ifade eder. Kur’an’ın edebi güzelliği karşısında hayran kalmak yerine, onu eleştirmek için çabalayan müşrikler, dil ve içerik açısından kusur bulamadıkları için Hz. Peygamber’in sözüne güvenilmez bir delidir (mecnun) propaganda yapmaya başlamışlardır. Ancak Allah Teâlâ, Kur’an’ın üstün niteliklerini açıklayarak bu menfi propagandayı etkisiz hale getirmiştir.
Müşriklerin Hz. Peygamber’e karşı duydukları kıskançlık ve düşmanlık sebebiyle gözleriyle onu oklayıp öldüreceklermiş gibi bakmaları, 51. ayette tasvir edilmektedir. Bu ayetin nazarla ilgili olduğu düşünülse de, bu kesin bir bilgiye dayanmamaktadır. İbn Kuteybe gibi âlimler, âyetin müşriklerin Resûlullah’a nazar değdirmelerinden bahsetmediğini, aksine kin ve düşmanlık dolu bakışlarını ifade ettiğini belirtmiştir.