Kırık Kalplerde Tecelli Eden Nur
İnsanoğlu doğası gereği daima neşe, ferahlık ve dünyevi mutluluk peşindedir. Hüznü, kederi ve kalp kırıklığını bir felaket olarak görür. Oysa tasavvuf deryasında, kırık bir kalp Allah'ın en çok tecelli ettiği, en seçkin manevi makamlardan biridir. Abdülkadir Geylânî (k.s.), bir kudsî hadisi naklederek bu sırrı ifşa eder: "Ben, kalbi benim uğrumda mahzun olanlarla olurum". İnsanın kalbi dünya malından, sahte dostluklardan, fani beklentilerden yana kırıldığında ve kimsesiz kaldığında, o çaresizlik anında kalbe bizzat Allah'ın nuru ve şefkati dolar. Hak Teâlâ, dünyevi putların kırıldığı o mahzun gönlü Kendisine tahsis eder.
Dünyadan Kesilip Hakk'a Bağlanmak
Kalbin mahzun olması, aslında dünyevi sahte sevgilerin ve nefsin kurduğu hayallerin iflas etmesidir. "Bir kalp, dünya varlığından açılır, Hak yakınlığına misafir olursa, kullardan bir talebde bulunmaz". Allah, sevdiği kulunu dünyevi dertlerle, hastalıklarla veya ayrılıklarla sınar ki; kul fani varlıklara güvenmekten vazgeçsin, yüzünü tamamen Baki olan Rabbine dönsün. Dünyadan kopan ve hüzün ateşinde yanan bir kalp, artık insanlardan medet ummaz, kendini onlara beğendirmek için sahte tavırlara girmez. Çünkü o, en büyük Teselliciyi, yani Allah'ı bulmuştur.
İlahi Misafirlik ve Ünsiyet
Mahzunluğu sayesinde Allah'ın yakınlığını hisseden kul, muazzam bir "ünsiyet" (İlahi sohbet ve dostluk) makamına erer. Geylânî Hazretleri şöyle müjdeler: "O'nu anman kalbini O'na yaklaştırır. Ve yakınlık evine girersin, misafiri olursun. Her misafire ikram edilir, bilhassa padişahın misafirine". O hüzünlü kul, artık yalnız değildir. Dünyanın bütün kederleri, Allah'ın o kalpte kurduğu manevi otağın ihtişamı karşısında silinip gider. Kendi acziyetini bilerek Rabbine sığınan mahzun kalpler, ahiret yurduna varmadan önce bile, dünyadayken cennetin o emsalsiz huzur ve sükûnetini içlerinde yaşarlar.