Peygamberimiz (S.A.V.) Namazdan Sonra Nasıl Dua Ederdi?
Namazlardan sonra Allah’ı zikretmek, meşhur duaları yapmak ve istiğfarda bulunmak, Peygamber Efendimizin (S.A.V.) sünnetlerindendir. Bu dualar ve zikirler genellikle sabah ve ikindi namazlarında olduğu gibi farzdan sonra veya öğle ile akşam ve yatsı namazlarının son sünnetlerini bitirdikten sonra yapılır. İstiğfar, namazın eksikliklerini telafi ederken, dua da ecir ve sevaptan pay almak için önemli bir ibadettir.
Namazdan Sonra Yapılan Duaların Gizliliği
Namaz sonrası dualar ve zikirler genellikle gizli olarak yapılır. Ancak imam, cemaate öğretmek amacıyla açıkça zikretme ve dua etme yoluna gidebilir. İmam, namazın sonunda cemaate doğru dönerek, sol yanını mihraba çevirir. Bu durum, Hz. Semure’nin (R.A.) rivayet ettiği gibi imamın yüzünü cemaatin üzerine çevirmesiyle ilgilidir. Benzer şekilde Berâ İbn Âzib (R.A.), namaz kılarken Peygamber Efendimizin (S.A.V.) sağ yanında bulunmak isteyerek, O’nun kendisine doğru dönmesini sağlamaya çalışmıştır.
Namazdan Sonra Yapılan Dua ve Zikirler
Rasûlullah (S.A.V.) namazlardan sonra yaptığı başlıca dualar ve zikirler şunlardır:
- Üç Defa İstigfar: Üç defa “Estağfirullah” veya üç defa şu duayı yapmak:
“estağfirullahe’l- azîme’llezî lâ ilâhe illâ hüv, el-hayye’l- kayyûme ve etûbü ileyh.”
Bu duanın anlamı: “Ulu olan, kendisinden başka ilâh bulunmayan, Hay ve Kayyûm (diri ve ebedi) olan Allah’tan bağışlanma dilerim.” Bu hadise Sevbân (R.A.) rivayet etmiştir.
Daha sonra şu duayı yapmak:
“Allâhümme eınnî alâ zikrike ve şükrike ve husni ıbâdetike.”
Anlamı: “Ey Allahım! Beni seni zikretme, sana şükür etme ve güzelce ibadet etme konusunda yardımına muhtaç kıl.” Bu duayı Hz. Peygamber (S.A.V.) Muaz İbn Cebel’e (R.A.) her namazda veya her namazın sonunda yapmasını tavsiye etmiştir. - Âyete’l-Kürsî ve İhlâs Suresi Okumak: Ebû Ümâme (R.A)’den rivayet edilen bir hadise göre, farz namazdan sonra Âyete’l-Kürsî ve İhlas suresini okuyan kişinin cennete girmesine engel kalmaz.
- Tesbihat Yapmak: Namazlardan sonra Allah’ı tesbih etmek için:
- 33 kere “sübhânellah” (Allah’ın noksan sıfatlardan uzak olduğunu ilân ederim)
- 33 kere “elhamdülillah” (her türlü övgü, hamd Allah’a mahsustur)
- 33 kere de “Allahuekber” (Allah her şeyden yücedir)
Yüzüncüde ise şu tezkireyi yapmak: “Lâ ilâhe illâ’llahü vahdehû lâ şerîke leh, lehü’l-mülkü ve lehü’l-hamdü ve hüve alâ külli şey’in kadîr” (Allah’tan başka ilâh yoktur, tek başına O’dur, ortağı yoktur. Bütün mülk O’nundur, bütün hamd O’na mahsustur ve O her şeye kâdirdir.)
- Dua İstemek: Namaz kılan kişi ve imam, kendisi ve müslüman kardeşleri için dünya ve âhiret hayırlarını diler. Duaların en faziletlisi ise Peygamber Efendimizin (S.A.V.) sünnetle gelen dualardır. Sa’d İbn Ebî Vakkas (R.A.) rivayet ettiği bu dualardan biridir: “Allâhümme innî eûzü bike mine’l- buhli ve eûzü bike min en uredde ilâ erzeli’l- umuri…” (Allahım! Cimrilikten sana sığınırım, kötü durumlara geri dönmekten sana sığınırım…)
Duânın Adabı
Duada eller omuz hizasına kadar kaldırılır. Bu mümkün değilse, elden geldiğince yukarı doğru kaldırılabilir. Ellerin duada doğal bir şekilde açık olması daha uygundur.
Duanın başlangıcında Allah’a hamd ve Rasûlüne salât-ü selâm edilirken, sonunda “el-Hamdü lillâh” ile bitirilmesi uygun görülür. Çünkü Allah Teâlâ şöyle buyurmuştur: