Namazdan Sonra Yapılan Duaların Önemi ve Sünnetleri
Peygamber Efendimiz (s.a.v.) namazlardan sonra Allah’ı zikretmek, dualar yapmak ve istiğfarda bulunmak sünneti hasenedir. Bu ibadetler, sabah ve ikindi namazlarından sonra olduğu gibi farzdan sonra veya öğle ile akşam ve yatsı namazlarının son sünnetlerinden sonra yapılır. İstiğfar, namazın eksikliklerini giderirken, dua da ecir ve sevap kapısıdır.
Namaz sonrası dualar genellikle gizli bir şekilde edilir. Ancak imamlar, cemaate öğretmek amacıyla açıkça zikirde bulunabilirler. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) namazdan sonra yüzünü cemaate çevirerek sol tarafına doğru dönmüş ve onlara örnek olmuştur. Berâ İbn Âzib (r.a.)’ın rivayetine göre, Hz. Peygamber’in arkasında namaz kılanlar, onun sağ yanında bulunmak isterlerdi, çünkü böylece yüzü onlara doğru dönerdi.
Namazdan Sonra Okunacak Zikir ve Dualar
Rasûlullah (s.a.v.) namazlardan sonra yaptığı başlıca zikir ve dualar şunlardır:
- Üç Defa Estağfirullah: Üç defa “Estağfirullah (Allah’tan bağışlanma dilerim)” veya “estağfirullahe’l- azîme’llezî lâ ilâhe illâ hüv, el-hayye’l- kayyûme ve etûbü ileyh” şeklinde dua etmek. Bu duanın anlamı: “Ulu olan, kendisinden başka ilâh bulunmayan, Hay ve Kayyûm olan Allah’tan bağışlanma dilerim.”
- Âyete’l-Kürsî Okumak: Farz namazdan sonra Âyetü’l-Kürsî ve İhlas Suresi okuyan kişinin cennete girmesine engel kalmaz.
- Tesbihat Yapmak: Her namazın ardından 33 kere “Sübhanallah (Allah’ın noksanlardan uzak olduğunu ilân ederim)”, 33 kere “Elhamdülillah (her türlü övgü, hamd Allah’a mahsustur)” ve 33 kere de “Allahu Ekber (Allah her şeyden yücedir)” denilir. Yüzüncüde ise “Lâ ilâhe illâ’llahü vahdehû lâ şerîke leh, lehü’l-mülkü ve lehü’l-hamdü ve hüve alâ külli şey’in kadîr (Allah’tan başka ilâh yoktur, tek ilâh yalnız O’dur, ortağı da yoktur. Bütün mülk O’na aittir, bütün hamd ve senâ O’nadır. O her şeye kâdirdir)” şeklinde bir zikir yapılır. Bu zikrin fazileti ise denizin köpükleri kadar günahların affedilmesidir.
- Hayır Dualar Etmek: Namazdan sonra, kişi kendisi ve müslüman kardeşleri için dünya ve ahiret hayırlarını dileyebilir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) Sa’d İbn Ebî Vakkas (r.a.)’a öğrettiği duaları da bu kapsamda yapmıştır. Bu dualardan biri de: “Allâhümme innî eûzü bike minel-buhli ve eûzü bike minel-cübni ve eûzü bike en uredde ilâ erzeli’l-umuri ve eûzü bike min fitnetid-dünyâ ve eûzü bike min azâbil-kabri.” (Allahım! Cimrilikten sana sığınırım. Korkaklıktan sana sığınırım. Düşkün bir ihtiyarlık halinden sana sığınırım. Dünya fitnesinden sana sığınırım. Kabir azabından sana sığınırım.)
Duânın Adabı
Dua ederken eller omuz hizasına kadar kaldırılır. Bu mümkün değilse, elden geldiğince yukarı doğru kaldırılabilir. Ellerin duada açık olması daha uygundur.
Dualara Allah’a hamd ve Rasûlüne salât ile başlanır ve “el-Hamdü lillâh (Bütün övgüler Allah’ındır)” diyerek sonlandırılır. Bu, Kur’an-ı Kerim’de belirtilen bir adabıdır.
Kaynaklar:
- [1] Buhârî, Ezân, 156
- [2] İbn Mâce, Mukaddime, 6
- [3] Müslim, Mesâcid, 135
- [4] A. İbn Hanbel, V, 247
- [5] San’ani, Sübülü’s-Selâm, I, 200
- [6] Müslim, Mesâcid, 144
- [7] İbn Mâce, İkâme, 32
- [8] Buhârî, Ezân, 149
- [9] Yûnus Suresi, 10. ayet
- [10] Saffât Suresi, 180-183. ayetler