Riya ve Nifakın Kalbi Öldürmesi
Müminin amellerinin Allah katında kabul görmesinin tek şartı ihlastır. İnsanlara gösteriş yapmak (riya) niyetiyle, dışını süsleyip içini harabeye çevirmek, İslam ahlakında nifak (ikiyüzlülük) alameti olarak görülür. Geylânî Hazretleri, "İçi bozuk adamın sesi dilden gelir; iman sahibinin sözü ise kalpten…" diyerek, sırf insanların beğenisini kazanmak için yapılan dini pratiklerin boş bir hezeyandan ibaret olduğunu vurgular. Sadece halkın övgüsünü bekleyen, onların kınamasından korkan kişinin kalbinde gizli putlar barınır ve böyle birinin Allah'a gerçek manada kul olması imkânsızdır.
Şirkin Sinsiliği ve Amellerin Ziyan Olması
Bir ibadetin veya hayrın içine dünyevi bir menfaat veya gösteriş arzusu karıştığında, o amel ruhsuz bir cesede, içi boş bir kabuğa dönüşür. Hak Teâlâ, sadece kendi rızası gözetilerek yapılan tertemiz amelleri kabul eder; nitekim O, şirk koşanların ibadetinden müstağnidir. "Yaptığın işler ihlâslı olsun; olmazsa, felah bulamazsın" ikazı, her adımın ve her nefesin sadece Allah rızası için atılması gerektiğini hatırlatır. Gösteriş için ibadet eden, aslında Allah'ı değil, kendi nefsini ve mahlukatı yüceltmektedir ki bu, kişinin ebedi ahiretini fani heveslere satması demektir.
Halis Niyete ve Kalp Temizliğine Ulaşmak
İhlas, kulun kalbini sadece Allah'ın rızasına kilitlemesi ve O'ndan başka hiçbir kimseden övgü, mükafat veya dünyalık beklememesidir. İhlaslı bir mümin, yaptığı iyi işleri bile gözünde büyütmez; ameline güvenmek yerine, bu ameli nasip ettiği için Allah'a şükreder. Gizli ve açık bütün fiillerin yalnızca Hak Teâlâ'nın nazarına sunulması, kalpteki nifak hastalığını tedavi eder. Riyayı terk edip ihlas libasını giyen kul, yeryüzünde meleklerin dahi gıpta ettiği saf, temiz ve dupduru bir manevi hayata kavuşur.