Dünyada Yaşayıp Kalbiyle Arş'ta Olmak
Tasavvuf yolunda ilerlemek isteyen mümin, Allah'ın has ve seçkin kulları olan evliyanın ahlakını kendine rehber edinmelidir. Abdülkadir Geylânî (k.s.), bu büyük zatların manevi makamını şöyle tarif eder: "Sen dünyayı görürsün, onlar ise yerin ve göğün Rabbi'ni görürler.". Senin ünsiyetin mahlûkat ile, onların ünsiyeti ise Hakk Azze ve Celle iledir. Senin kalbin yeryüzündekilere bağlıdır, onların kalpleri ise Büyük Arş'ın Rabbi'ne!. Onların dünyadaki varlıkları, bedenlerinin halk arasında dolaşmasından ibarettir; fakat manen onlar çoktan vuslata ermişlerdir.
Nefsinden Fani Olup Melîk-i Alâ'ya Ulaşmak
Kâmil veliler, yeryüzünün manevi çivileridir. Gördüğün kimse seni avlar! Onlar ise senin gördüğünü görmezler, eşyânın Hâlık'ını ve O Yaradan'ın ona gördüğünü görürler. Onlar bununla muvaffak oldular ve kurtuldular. Sen ise dünyadan arzulayıp istemiş olduğunun rehîni oldun. Onlar halktan, hevâdan, irâdeden ve emelden fâni oldular da Melîk-i Alâ'ya vasıl oldular. Allah Teâlâ, onlarda görmeyi umduğu itâat, hamd ve senâya onları muvaffak kıldı. Hak Teâlâ o kulları yok eder, sonra dilerse diriltir; dirilttikten sonra onları halkın karanlığını ışıkla açmaya memur kılar.
Yüce Makamın Şefkat ve Merhameti
Bu büyük şahsiyetler, halktan aldıkları darbeler karşısında sarsılmazlar; zira onlar dağlar gibidirler. Onlar buna sarıldılar ve Rahmân'dan gelen inâyet ve yardım sayesinde az gayretle işleri âsan oldu. İtâat, onlara bir rûh ve gıda; dünya da sanki Mevâ Cenneti onlarınmışçasına o an onlar için bir felâket ve rezâlet oldu. Zîrâ; gök ve yerin sebâtını (ölüm ile hayatın kararlılığını), yaratıp vâredenin fiilini kendilerinde görünceye dek hiç bir şeyi görmemişlerdi. Onlar ki Rabbim'in yarattığı ve yeryüzüne yayıp çoğalttığı insanların en hayırlılarıdır. Gök ve yer ayakta durdukça Allah'ın selâmı, esenliği onların üzerine olsun!.