Her Şeyin Sahibine Muhtaç Olmak
Ey elindeki üç günlük fani servetle gururlanan, makamına ve gücüne güvenerek yeryüzünde kibirle yürüyen gafil! Zenginliğin ne olduğunu sanıyorsun? Kasalar dolusu altının, emrinde çalışan yüzlerce insanın seni ölümden kurtaracağını mı düşünüyorsun? Muhyiddin İbnü'l-Arabî (k.s.) Fütûhât-ı Mekkiyye eserinde Kur'an'ın o sarsıcı çağrısını hatırlatır: "Ey insanlar! Siz Allah'a muhtaçsınız. Allah ise zengindir, övülendir." (Fatır, 15). Bil ki, yaratılmış her varlık özü gereği "yokluk" (adem) içindedir ve var olmak için her saniye Yaratan'a muhtaçtır. Hakiki "fakirlik" (fakr), cebin boş olması değil, insanın kendi acziyetini idrak etmesi ve varoluşunun her anında Allah'a olan mutlak muhtaçlığını derinden hissetmesidir.
Sultan Selahaddin'in Büyük İtirafı
Dünyevi gücün ne kadar boş olduğunu anlamak için büyük hükümdarların hâline bak. İbnü'l-Arabî Hazretleri şu muazzam ibreti aktarır: Sultan Selahaddin Yusuf b. Eyyub'a (r.a.) 581 senesinde müneccimler şiddetli bir fırtınanın çıkacağını ve her yeri yerle yeksan edeceğini söylerler. Müneccimler, Sultan'a kendisi için güvenli bir yer bulmasını tavsiye edince Sultan onlara sorar: "Fakat insanlar ölecek, öyle mi?" Onlar "Evet" deyince Sultan şu muhteşem cevabı verir: "İnsanlar ölürse, ben kime hükümdar ya da sultan olacağım? Hükümdarlık gittikten sonra, hayatta ne iyilik kalır ki? Bırakın beni de, hükümdar olarak öleyim. Yemin olsun ki, dediğinizi yapmayacağım." İşte ey gafil! Dünya saltanatı böyledir; yönettiğin insanlar, sahip olduğun mallar yok olduğunda sen de "yoksulluğun" zilletine düşersin. Oysa Allah'ın melekûtu ve mülkü sabittir. O, hiçbir şeye muhtaç değildir (Müstağnidir).
Fakrın Getirdiği Tükenmez Zenginlik
İşte bunu anlayan kâmil insan, fani şeylere sahip olmakla övünmez. Aksine, "Ben her hâlükârda Allah'a muhtacım" diyerek şikâyeti terk eder. Dünyalık mülkü çok da olsa, az da olsa onun kalbinde bir değişiklik olmaz. Zira o, mülkün gerçek Sahibini bulmuştur. İbnü'l-Arabî (k.s.) der ki: "Gerçekte yoksul olduklarından perdelenmiş olanlar kâfirdirler. Onlar şikâyet ederler. Hâlbuki Allah'ın fakrını (O'na olan muhtaçlığını) bilenler, şikâyette bulunmazlar." Eğer kalbinde Allah'tan başkasına yönelik bir ihtiyaç (tamah) varsa, dünyanın en zengini de olsan sen aslında bir dilencisin.
Mutlak Zengine Teslim Olmak
Hak Teâlâ, Musa (a.s.)'a şöyle vahyetmiştir: "Ey Musa! Benden başkasına ihtiyaçlarını sunma. Hamuruna katacağın tuzu bile benden iste." Rızkını patronundan, şifanı sadece doktordan, mutluluğunu eşyadan bekliyorsan, sen şirkin eşiğindesin. Her şeyin asıl failinin, asıl sahibinin Allah olduğunu bil. Kendi hiçliğini ve fakirliğini Allah'ın sonsuz zenginliğine bağla. "Allah'ım, ben Senin korumana ve inayetine muhtacım" diyerek O'na vekil ol. Kendi iradenden sıyrılıp "Fakrımla övünürüm" makamına ulaştığında, kâinatın bütün hazinelerinin kapıları senin kalbine açılacaktır. Zira Hakiki zenginlik, Allah'tan başka hiçbir şeye muhtaç olmamaktır!