Kapıyı Değil, Evi Süslemek
Din, sadece dış görünüşü düzeltmekten, gösterişli ritüeller yapmaktan ibaret değildir. Günümüzde pek çok insan, dışarıdan dindar, takvalı ve saygın görünmek için büyük çaba harcarken, iç dünyalarındaki riya, haset, kibir ve dünya hırsı gibi pislikleri temizlemeyi unutur. Geylânî (k.s.), bu dehşet verici yanılgıyı muazzam bir misalle anlatır: "İman sahibi, evvelâ içini tamir eder… İçi harap olunca kapının güzel olması neye yarar? İçinde bulunan kıymete göre kapıya önem verilir". İçi boş, ruhsuz ve sadece "desinler" diye yapılan gösterişli ibadetler, harabeye dönmüş bir evin dış cephesine yaldızlı boyalar sürmek gibidir; ilk sarsıntıda yerle yeksan olur.
Gösterişten Uzak, Sırda Yaşamak
Gerçek dindarlık, gizlide ve yalnızken Allah ile kurulan samimi bağda gizlidir. Farz ibadetler cemaatle açıkça yapılsa da, kalbin amelleri ve nafile ibadetler sır gibi saklanmalıdır. "Yazık, kullar görmesin diye perde arkasına çekiliyorsun. Ama Yaratan'ı gördüğün yok" uyarısı, insanın asıl utanması ve hesaba katması gerekenin Allah olduğunu haykırır. İçi bozuk bir insanın halkın karşısında ağlaması veya zahidane bir tavır takınması (nifak), onu manevi bir uçuruma sürükler. Hakiki mümin, içinin temizliğini dışının şöhretinden daima üstün tutar.
Ruhun Zenginliği ve Dışın Önemsizliği
Tasavvuf yolunda ilerleyen büyük veliler, dışarıdan bakıldığında sıradan, hatta fakir veya perişan görünebilirler. Ancak onların kalpleri, Allah'ın nuruyla aydınlanmış muazzam bir saraydır. Onlar şöhretten, unvandan ve insanların alkışından köşe bucak kaçarlar. Geylânî Hazretleri, "Dış cepheniz beni pek ilgilendirmez… Benim için önemli olan öz varlığınızdır" diyerek şekilciliğe savaş açar. Kabuğu (şekli) bırakıp öze (ihlâsa ve kalp temizliğine) odaklanan kul, melekût âleminde parlayan bir yıldıza dönüşür.