Zikrin Kalbi İstilası ve İhtiyaçlardan Sıyrılmak
İnsanoğlu çoğu zaman dualarını sadece dünyevi sıkıntılarından kurtulmak veya bazı menfaatler elde etmek için yapar. Ancak manevi yolculuğun (tasavvufun) zirvesi, kulun kendi şahsi dertlerini bir kenara bırakıp kalbini tamamen Allah'ın zikriyle meşgul etmesidir. Abdülkadir Geylânî (k.s.), bu eşsiz makamı Peygamber Efendimiz'in naklettiği şu kudsî hadisle müjdeler: "Benden bir şey istemeden benim zikrimle meşgul olan kimseye, isteyenlerden daha fazlasını veririm". Kul, Allah'ı öylesine derin bir muhabbetle anar ki, kendi dünyevi veya uhrevi ihtiyaçlarını hatırlayacak vakti ve arzusu kalmaz. Zikir, onun kalbini öylesine istila eder ki, dünyevi hırslar, fakirlik korkusu veya rızık endişesi o kalpten silinir atılır.
Allah'ın Kulunu Emniyete Alması
Kalbi sadece Hakk'ın zikriyle dolan kul, sanki bütün sebeplerden (vasıtalardan) tecrit edilmiş gibidir. Allah Teâlâ, bu sadık kulunu bazen imtihan etmek, onu fani vasıtalara el açmaktan korumak için türlü meşakkatlere sokar, borçlandırır veya rızkını daraltır. Bütün bu imtihanlar, kulun Allah'tan başkasından bir şey istememesi, sadece O'nun zikrine sığınması içindir. Kul, dilenci gibi insanlardan medet ummak yerine, sabırla "O'nun zikriyle meşgul olmaya" devam ettiğinde, Hak Teâlâ o kulun bütün borçlarını öder, sıkıntılarını giderir ve ummadığı kapılardan ona rızıklar ihsan eder 28, 29. O kul, ihtiyaçlarını lisaniyle istemeden dahi Allah onun en çok sevdiği şeyleri önüne serer.
Murakabe ve Hakiki Tevekkül
Zikrullah'ın hakikati, kalbin her an Allah'ın gözetiminde (murakabesinde) olduğunu hissetmesidir. Zikir ehli olan kâmil mümin, ihtiyaçlarını fani yaratıklardan istemenin, Allah'ın mutlak Rezzak ismine karşı bir edepsizlik olduğunu bilir. "Şüphesiz ki benim koruyanım Kitâb'ı indiren Allah'tır. Ve O bütün sâlih kullarını görüp gözetir" (A'raf, 196) sırrına eren kul, maddi bir talepte bulunmaktan bütünüyle müstağni (ihtiyaçsız) kalır. Yalnızca Allah'ın zikriyle huzur bulan, O'nun varlığıyla zenginleşen bu kalpler, yeryüzünün en hür ve bahtiyar sultanlarıdır.