Hadis-i Şerif
Huzeyfe radıyallâhu anh şöyle dedi:
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem geceleyin uyumak istediği
zaman elini yanağının altına koyar sonra da:
“Allahümme bismike emûtü ve ahyâ: “Allahım! Senin isminle
ölür, senin isminle dirilirim ” derdi. Uykudan uyandığı zaman:
“Elhamdülillâhillezî ahyânâ min ba’di mâ emâtenâ ve ileyhin-
nüşûr.” “Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah’a hamdolsun.
Kıyamette O’nun huzurunda toplanacağız.” buyururdu.
Resûlullah sallallâhu aleyhi ve sellem geceleyin uyumak istediği
zaman elini yanağının altına koyar sonra da:
“Allahümme bismike emûtü ve ahyâ: “Allahım! Senin isminle
ölür, senin isminle dirilirim ” derdi. Uykudan uyandığı zaman:
“Elhamdülillâhillezî ahyânâ min ba’di mâ emâtenâ ve ileyhin-
nüşûr.” “Bizi öldürdükten sonra dirilten Allah’a hamdolsun.
Kıyamette O’nun huzurunda toplanacağız.” buyururdu.
Buhârî, Daavât 7, 8, 16. Ayrıca bk. Müslim, Zikr 59; Ebû Dâvûd,
Râvi
Edeb 98; Tirmizî, Daavât 28; İbni Mâce, Duâ 16
Açıklama
Hadisimizin gösterilen kaynaklarından bazısında belirtildiği üzere,
Peygamberimiz yatağa yattığında sağ elini yine sağ yanağının altına
koyarak uyurlardı. Efendimiz’in bütün işlerine sağdan başlamayı
sevdiğini biliyoruz. Ayrıca uyku ölümün kardeşidir. Ölen kimse kabre,
kıbleye karşı ve sağ tarafı üzerine konur. Bir başka husus, oturarak
namaz kılmaya güç yetiremeyenler, sağına yatmasında bir sakınca
olmadığı sürece, sağ tarafları üzerine yatarak namazlarını kılarlar.
Böylece insan uykuya yatarken hem ölümü hatırlar, hem de
uykusunun bir nevi ibadet olduğunu düşünür ve ölüme hazırlanır gibi,
kendisini sadece Allah’ın öldüreceğini ve dirilteceğini bilerek, bu
inancını Allah’a yakarışında bir kere daha teyit eder.
Ölümün kardeşi olan uykuya yattığımızda, uyanıkken yaptığımız
bütün işlerle alâkamız kesilir. Artık ne ölmemek, ne de yeniden
hayata dönmek bizim gücümüz ve kudretimiz dahilinde değildir. Allah
bizi uyuduktan sonra uyandırıp yeniden nasıl hayata döndürüyorsa
ve biz bunu ölüm gelip çatıncaya kadar her gün nasıl yaşıyorsak,
öldükten sonra da kıyamet gününde Allah’ın huzurunda toplanıp
hesaba çekilmek üzere aynen uzun bir uykudan uyanır gibi
diriltileceğiz. İşte uyku bize bunları hatırlatıyorsa, sanki o geceyi
ibadetle geçirmiş gibi oluruz; çünkü bu çeşit bir tefekkürün de ibadet
sayıldığını bilmemiz gerekir. O halde her gece yatağımıza yatarken
ve uykudan kalkarken Resûl-i Ekrem Efendimiz’in yaptığı bu duaları
biz de tekrar etmeliyiz. Uyumadan önce yaptığımız dua, yaptığımız
her hayırlı işin olduğu gibi geçirdiğimiz günün sonunu da Allah’a
hamd ve şükürle bitirmemiz gerektiğine inanmamızın belirtisidir.
Uykudan uyanınca yaptığımız dua ise işimizin ve günümüzün
başlangıcının bizi sanki ölümden sonra dirilten Allah’ın yardımına
ihtiyacımızın samimi bir göstergesidir.
Bu hadis, 1449 ve 1461 numaralarla tekrar gelecektir.
Peygamberimiz yatağa yattığında sağ elini yine sağ yanağının altına
koyarak uyurlardı. Efendimiz’in bütün işlerine sağdan başlamayı
sevdiğini biliyoruz. Ayrıca uyku ölümün kardeşidir. Ölen kimse kabre,
kıbleye karşı ve sağ tarafı üzerine konur. Bir başka husus, oturarak
namaz kılmaya güç yetiremeyenler, sağına yatmasında bir sakınca
olmadığı sürece, sağ tarafları üzerine yatarak namazlarını kılarlar.
Böylece insan uykuya yatarken hem ölümü hatırlar, hem de
uykusunun bir nevi ibadet olduğunu düşünür ve ölüme hazırlanır gibi,
kendisini sadece Allah’ın öldüreceğini ve dirilteceğini bilerek, bu
inancını Allah’a yakarışında bir kere daha teyit eder.
Ölümün kardeşi olan uykuya yattığımızda, uyanıkken yaptığımız
bütün işlerle alâkamız kesilir. Artık ne ölmemek, ne de yeniden
hayata dönmek bizim gücümüz ve kudretimiz dahilinde değildir. Allah
bizi uyuduktan sonra uyandırıp yeniden nasıl hayata döndürüyorsa
ve biz bunu ölüm gelip çatıncaya kadar her gün nasıl yaşıyorsak,
öldükten sonra da kıyamet gününde Allah’ın huzurunda toplanıp
hesaba çekilmek üzere aynen uzun bir uykudan uyanır gibi
diriltileceğiz. İşte uyku bize bunları hatırlatıyorsa, sanki o geceyi
ibadetle geçirmiş gibi oluruz; çünkü bu çeşit bir tefekkürün de ibadet
sayıldığını bilmemiz gerekir. O halde her gece yatağımıza yatarken
ve uykudan kalkarken Resûl-i Ekrem Efendimiz’in yaptığı bu duaları
biz de tekrar etmeliyiz. Uyumadan önce yaptığımız dua, yaptığımız
her hayırlı işin olduğu gibi geçirdiğimiz günün sonunu da Allah’a
hamd ve şükürle bitirmemiz gerektiğine inanmamızın belirtisidir.
Uykudan uyanınca yaptığımız dua ise işimizin ve günümüzün
başlangıcının bizi sanki ölümden sonra dirilten Allah’ın yardımına
ihtiyacımızın samimi bir göstergesidir.
Bu hadis, 1449 ve 1461 numaralarla tekrar gelecektir.
Hadisten Öğrendiklerimiz
- 1Uyku için yatağa girince sağ elimizi yanağımızın altına koymak
ve sağ tarafımız üzerine yatmak sünnete uygun bir davranıştır. - 2Yatağa yatarken Peygamber Efendimiz’in yaptığı gibi dua etmek
onun sünnetine uymaktır. - 3Uyku bir nevi küçük ölüm olduğu için, bize kıyamet gününde
yeniden dirilmeyi hatırlatır.