İKİNCİ FEN · İKİNCİ BÂB · ÜÇÜNCÜ FASIL · Altıncı Madde
Altıncı Madde
Baldır kemiklerini ve diz mafsallarını bildirir.
Ey azîz! Bilinmelidir ki anatomi bilginleri şöyle demişlerdir: önkol
kemiği gibi baldır da iki kemikten yaratılmıştır. Biri büyük, uzun ve üst
taraftadır ki ona kasaba-i kübrâ denilmiştir. Diğeri küçük, kısa ve alt
taraftadır ki üst tarafı uyluk kemiğine erişmeyip ona kasaba-i suğrâ
denilmiştir. Uyluk kemiği gibi baldır kemiğinin de üst taraftan [120/b] yana
yumru bulunmuştur. Kasaba-i suğrâ ise alt tarafta, iç tarafa doğru çukur bir
şekilde yaratılmıştır. Böylece onlarla baldırın kasları ve sinirler düzgün
olmuş olsun. Gerçekte ilk baldır kasaba-i ekberdir ki bu uyluk kemiğinden
daha kısa bulunmuştur. Böylece hareket için hafif olsun. Ve bu baldıra öyle
güzel bir ebat verilmiştir ki ne üstündekini taşımaktan âciz olur ne de
hareket etmekten bir zorluk çeker. Buna rağmen ona kasaba-i suğrâ ile de
güç ve kuvvet verilmiştir. Kasaba-i suğrâ’nın bu gücünden başka kasaba-i
kübrâ ile aralarında olan sinirleri ve damarları örtme ve muhafaza etme
vazifesi de yapar bulunmuştur. Ayak bileği mafsalında kasaba-i kübrâya
yardım ederek, açma ve kapama hareketlerinde ona kuvvet vermek için
yaratılmıştır.
Diz mafsalı uyluk kemiğinin alt tarafında olan iki çıkıntının baldır
kemiğinin üst tarafında bulunan iki çukura girmesi suretiyle meydana
gelmiş ve bunlar birer kuvvetli bağ ile bağlı olup iki tarafından iki sağlam
bağ ile kuvvetlice bağlanmıştır. İkisinin ön tarafları radefe kemiğinde
yerleşik bulunmuştur. Radefe kırılma özelliğine sahip yuvarlak bir kemiktir
ki ona ayn-ı rukbe denir. Böyle olmasının faydası, diz üzerinde otururken,
diz mafsalının çıkıp gitmesini engeller ve bu kemikle diz mafsalı emniyet
bulur. Beden ağırlığını taşıyan mafsal hareketiyle kuvvet verip ona destek
olur. Bu kemiğin yeri, mafsalın ön tarafı bulunmuştur.
Çünkü bu mafsalın sert bir biçimde eğilmesi ve kamburlaşması çoğu
zaman ön tarafında görülür. Arka tarafından sert bir biçimde kamburlaşması
olmayıp sağa ve sola eğilmesi de az görülmüştür. Bunun için birden ayağa
kalkma ve oturma anlarında diz mafsalını ön tarafından zorlamamaya
dikkat edilmelidir.
“Yüce Allah’ı hamd ile tesbih ederiz.”