BEŞİNCİ FASIL · Beşinci Madde
Beşinci Madde
Bedenin diğer organlarının biçimini (kıyafetini) bildirir.
Ey azîz! Bilinmelidir ki filozoflar şöyle demişlerdir:
1-Omuzı sivri olan
Düzd olur işler yaman
Omuzu sivri olan arsız ve işleri kötü olur.
2-Eğri omuzlı kişi
Eğrilik olur işi
Omuzu eğri olanın, işi de eğri olur.
3-Kısa omuz eblehin
Düşkün omuz esfelin
Kısa omuz ahmağın, düşkün omuz rezilindir.
4-Mu’tedîl olan omuz
Sâhibi anlar rümûz
Mutedil omuz sahibi ince anlayışlıdır.
5-Sâ’idi eğri kasîr,
Olsa olur ol şerîr
Kolu kısa ve eğri olan şerli olur.
6-Rüsğı olursa dırâz
Bahşiş eder bî-niyâz
Bileği uzun olan istemeden bahşiş verir.
7-Ger küçük oldıysa el
Bî-bedel olur güzel
Eğer el küçük ise eşsiz güzeldir.
8-Üsbu‘u olan uzun
Ehl-i hüner zû-fünûn
Parmağı uzun olan bilgili ve becerikli olur.
9- Üsbu‘u yumşak olan
Zeyrek olur bî-gümân
Parmağı yumuşak olan şüphesiz uyanık ve zekî olur.
10-Zufrı arîz olmasa
Sev anı subh ü mesâ
Tırnağı enli olmayanı sabah akşam sev.
11-Tırnağı yumru, çizik
Olsa o bilmez yazık
Tırnağı yumru ve çizik olan merhamet nedir bilmez.
12-Tırnağı yassı ve düz
Olsa olur desti uz
Tırnağı yassı ve düz olanın eli açık olur.
13-Sadrı çıkık olanın
Hulku da beddir ânın
Göğsü çıkık olanın, huyu da kötüdür onun.
14-Sadrı eğer olsa dâr
Gam yer o leyl ü nehâr
Göğsü dar olan gece gündüz gam çeker.
15-Sîne arîz olsa ol
Gönlü hiç olmaz melûl
Göğsü geniş olanın gönlü hüzünlü olmaz.
16-Sadr u omuzdaki kıl
Cür’ete olmuş delîl
Göğüs ve omuzdaki kıllar sahibinin cesaretine delildir.
22-Lahmi mülâyim olan
Tende olur lutf-ı can
Eti yumuşak olan tende, ruh da rahat bulur.
23-Lahmi olan hoş latîf
Oldu ârif ü zarîf
Eti hoş ve latîf olan, ârif ve zarif olur.
24-Lahmi olan pek katı
Oldı kavî gılzeti
Eti sert olanın sertliği ve kabalığı da kuvvetlidir.
25-Arkası yassı kişi
Oldı sefâhet işi
Arkası yassı kişinin işi gücü düşkünlük, rezilliktir.
26-Arkası kûzek âdem
Zişt olur ahlâkı hem
Sırtı kambur olanın ahlâkı da kötü olur. [144/b]
27-Zahrı arîz olanın
Kuvveti çokdur anın
Sırtı geniş olanın kuvveti çok olur.
28-Ger beli ince olur
Şekli pür nice olur
Beli ince olanın vücudu ne güzel olur.
30-Batnı büyüktür gabî
Batnı küçük çelebî
Karnı büyük olan anlayışsız ve kaba; küçük olan efendidir.
31-Batnı büyük hem kasîr
Bed-hûy olur pek asîr
Karnı büyük ve kısa boylu olan, kötü huylu ve sert olur.
32-Ânede bitmezse kıl
Vahşi olur tab‘ı bil
Kasığında kıl bitmeyenin tabiatı vahşi olur.
33-Uyluğı enli olan
Tenbel olur bî-gümân
Uyluğu enli olan şüphesiz tembeldir.
43-Rukbesi olan büyük
Yüklenir o hayli yük
Dizi büyük olan fazla yük yüklenir.
44-Sâkı galîz olanın
Olmaya lutfı anın
Ayağı sert olanın merhameti yoktur.
45-Ka‘bı mülahham zeni
Şîveli add it anı
Topuğu etli kadını işveli kabul et.
46-Ökçesi yufka olan
Dilber olur bî-gümân
Ökçesi yufka olan şüphesiz güzel ve sevimli olur.
47-Ökçesi kalın o merd
Oldu şecâatte ferd
Ökçesi kalın adam kahramanlıkta bir tanedir.
48-Ayağı enli kişi
Cevr ü cefâdır işi
Ayağı enli kişinin işi gücü eziyettir.
49-Ger uzun olursa pâ
Sâhibidir pür-hayâ
Ayağı uzun olan edepli, hayalıdır.
50-Usbû‘u olan uzun
Fehm iledir pür-fünûn
Parmağı uzun olan bilgili ve beceriklidir.
51-Hatvesi dar olanın
Cünbüşi hoşdır anın
Adımı dar olanın yürüyüşü güzeldir.
52-Çünki hırâmân olur
Akl ona hayrân olur
Çünkü naz ve edâ ile yürür, akıl ona hayrân olur.