İKİNCİ FEN · ÜÇÜNCÜ BÂB · İKİNCİ FASIL · Dördüncü Madde
Dördüncü Madde
Bilek kaslarını ve hareketlerini bildirir.
Ey azîz! Bilinmelidir ki anatomi bilginleri şöyle demişlerdir: Bilek
mafsalını hareket ettiren kasların bazısı uzaklaştıran, bazısı yaklaştıran,
bazısı dış tarafından uzaklaştırıcı, bazısı da içine kapatıcıdır.
Bileğin ekstansiyonunu sağlayan kasların bazısı birbiri üzerine bitişik
[125/b] olup biri zend-i esfelin ortasından doğarak, veteri başparmağa
bitişik olup onunla işaret parmağından uzaklaşır. Biri de, üst dirsek
kemiğinden doğup veteri bilek kemiğinden başparmağın hizasına konulan
önceki kemiğe bitişmiştir. Bu ikisi birlikte hareket ettiklerinde bilek biraz
pronasyon yapar. Eğer sadece ikinci kas hareket ederse, bileği dışına doğru
bırakır. Eğer sadece kol kemiği hareket ederse, hem bileği bırakır ve hem de
başparmağı işaret parmağından uzak tutar. Ve bir kas daha var ki
humerusun alt ucundan çıkıp üst dirsek kemiğinin dış tarafından çapraz
olarak geçer ve iki tendona ayrılır. Bu tendonlardan biri işaret parmağı ile
orta parmağın kemiklerine birleşip diğeri bileğin yan tarafından üst dirsek
kemiği üzerine dayanıp bileğe biraz pronasyon yaptırarak onu koldan
uzaklaştırır.
Bileğin fleksör kasları, ön kol kemiğinin dış tarafı üzerindeki bir çift
kastır. Bunlardan birinin alt kısmı, kol kemiği başı içinden doğup serçe
parmak önünde olan kemiğe bitişir. Üst kısmı, üst bilek kemiğinin üstünde
doğup yine bahsi geçen tarağa bitişir. Diğer bir kas, humerusun alt ucundan
çıkıp yukarıda açıklanan iki kasın arasına girer. Bunun iki başı vardır ki
birbirine haç işareti gibi dolanıp şehadet parmağı ile orta parmak arasında
olan bölgeye bitişir. Bu ikisi beraber hareket ettiğinde bileğe fleksiyon
yaptırırlar. Şu halde açıklanmakta olan ekstansör kasları aynı zamanda ona
sıkma ve gevşetme (kabz ve bast) de yaptırır.
Eğer serçe parmak önünde bulunan tarağa bitişik olan kas tek başına
hareket ederse, avuç içini bir miktar sırtı üzere döndürür. Eğer başparmağın
açıklanacak olan kası bu kasa yardım ederse, avuç içini tamamen döndürür.
Eğer başparmağın önünde bileğe bitişik olan kas tek başına ve hareketli
olsa, avuç içini bir miktar yüzü üzere döndürür. Eğer serçe parmağının
açıklanacak olan kası buna yardımcı olursa, avuç içini tamamıyla döndürür.
“[Bütün bunları mükemmel yaratıp işleten] Allah’ı tesbih ederiz.”