BİRİNCİ FEN · ÜÇÜNCÜ BÂB · ONUNCU FASIL · Üçüncü Madde
Üçüncü Madde
Ceninin (fötüs) organlarının nasıl oluştuğunu bildirir.
Ey azîz! Bilinmelidir ki anatomi bilginleri şöyle demişlerdir: Parçaları
birbirine benzeyen beden organlarının hepsi iki spermden meydana gelir. Et
ve yağ bundan hariçtir. Çünkü bunların ikisi de kandan meydana gelir. Şu
halde -et ve yağ hariç olmak üzere- cüzleri birbirine benzeyen organlar,
peynirin mayadan meydana geldiği gibi babanın sperminden meydana gelip
bahsi geçen organlar kursak (rennet [565] ) peynirinin oluştuğu gibi, annenin
sperminden meydana gelir. Nitekim kursağın ve sütün her biri,
kendilerinden meydana gelen sütün bütün zerrelerinden birer parçadır.
Aynen bunun gibi, iki spermin her birisi rahimde olan ceninin (fötüs) her bir
cevherinden birer parçadır. Bundan sonra hâmilenin hayız kanı, rahimde
oluşan ceninin göbeği yolundan gıdası olup cenin onunla beslenerek büyür.
Gıdaya dönüşmeyenler ise evvelki organları arasındaki boşlukları
doldurarak et ve yağ olur. Fazla kan, lohusalık (nifas) vaktine kadar kalarak
ondan anneye ait tabiatı giderir. Çocuğun doğumundan sonra karaciğerde
teşekkül etmiş olan besin kanı, göbek bağından aldığı kanın yerini alıp
göbek kanalını kapayarak o kandan [112/b] oluşan et ve yağ bu kandan
oluşmaya başlar. Et, kanın sağlam kısmından meydana gelir, sıcaklık ve
kuruluğuyla şekillenir. Yağ ise sulu ve yağlı kandan doğup oluşur; onun için
sıcaklıkla çözülür ve ayrışır.
Eğer iki semenden oluşan dokuların birisi bedenden ayrılacak olursa,
diğeri de o dokuyla gerçek bir birliktelik gösteremez. Bir bölümü
noksanlaşacak olsa, onun gibi bir nesne yeniden oluşmaz; mesela kemik
gibi. Ancak, ilk çocukluk yıllarında küçük çocuğun dişi yeniden gelir.
Kandan kökenini alan bir dokunun (uzuv) kaybından sonra yine aynısı
tamamen biter ve benzerine bitişir; et gibi.
“Yaratıcıların en güzeli olan Allah’ın şânı ne yücedir.”