İKİNCİ FEN · ÜÇÜNCÜ BÂB · İKİNCİ FASIL · Beşinci Madde
Beşinci Madde
Parmakların kaslarını ve hareketlerini bildirir.
Ey azîz! Bilinmelidir ki anatomi bilginleri şöyle demişlerdir: Elin
parmaklarını hareket ettiren kasların bazısı avuç içi kemiklerindedir. Bazısı
da ön kol kemiklerine bitişiktir. Eğer hepsi avuç içinde olsaydı, etin çokluğu
yüzünden avuç içi çok büyük olur ve hafif olamazdı. Elde bu nezaket
kalmazdı. Çünkü bilek kasları parmaklardan uzak kalırdı. İşte bunun için
dairesel, sağlam ve uzun olup her taraftan gelen zarlar ile kuvvetlenmiştir.
Hareketli organlara bitişmeleri için lifleri geniş ve kuşatıcı yaratılmıştır.
Parmakları açıp alt tarafa hareket ettiren kasların hepsi ön kol kemiği
üzerine yerleştirilmiştir. Şu halde parmakları aşağı tarafa hareket ettirerek
açan kasların biri, ön kol kemiğinin arka tarafının ortasında yerleşmiştir ki
kol kemiğinin aşağı başının dış tarafından doğup dört parmağa veterler
gönderip onları aşağı hareket ettirerek açıp yaymıştır. Bu açıcı kasların üçü
de bir tarafta birbirine bitişik olup bir tanesi fleksörün bir kısmı kol
kemiğinin dış başının iki çıkıntısı arasındaki orta kısmından doğup serçe
parmakla yüzük parmağına iki veter göndermiştir. Bu kat kat olan kasların
ikincisi fleksörün bir kısmı kol kemiğinin iki çıkıntısının altından ve alt
dirsek kemiğinin yanından doğup ortası ile orta ve işaret parmaklara iki
veter göndermiştir. Üçüncüsü üst dirsek kemiğinin üst tarafından [126/a]
doğup başparmağa bir veter göndermiştir. Bu kasın yanında bir kas daha
vardır ki bilek kasları bölümünde açıklanmıştır. Onun çıkış yeri üst dirsek
kemiğinin ortasıdır ki onun veteri orta ve işaret parmağından başparmağı
uzak tutar. Parmakları bitiştiren ve tutan kasların bazısı, ön kol kemiği
üzerinde, bazısı ise el ayası içinde yerleşmiştir.
Ön kol kemiği üzerinde olanlar üç kastır ki ön kol kemiğinin ortasında
birbirinin üstünde sıra ile yerleşmişlerdir. Bunların en değerlileri en altta
bulunan ve zend-i esfelin kemiğine bitişik olan kastır. Bunun işi çok önemli
olduğundan yeri muhafazalı tutulmuştur. Bu alt taraftaki kaslar kol
kemiğinin alt ucundaki dış çıkıntının iç tarafı ortasından doğup veteri geniş
olup beş tendona ayrıldıklarında, bu tendonlardan her biri bir parmağa
giderek dört parmağın birinci, ikinci ve üçüncü eklemlerine fleksiyon
yaptırır (kabz). Başparmağın veteri ikinci ve üçüncü eklemlerine fleksiyon
yaptırır. İkinci kas bunun üstünde ve bundan daha küçük olup kol kemiğinin
başı içinden doğup Zend-i esfele az bir bitişiklik sağlar. Zend-i a’lânın üst
yüzeyi ki dış taraf ile iç tarafın ortak sınırıdır. Onun üzerinden geçip
başparmak tarafına ulaştığında içeriye yönelip veterini dört parmağın
mafsallarına göndermiştir. Böylece onları tutmuş olsunlar.
Üçüncü kas, tutmak için değildir. Fakat veteri ile el ayasının içine girip
avuçta genişler ve kuşatıcı olur. Böylece avuç içine dokunma hissi verip
avuç içinde kıl bitmesine engel olup alma ve verme işlerinde ele kuvvet ve
sağlamlık vermiş olsun.
“Yüce Allah’tan başka hiç kimsenin olayları değiştirebilecek bir gücü
yoktur.”