Marifetnâme · Haziran 27, 2026

Sıhhat zamanlarında alışkanlık edinilen boşaltım yöntemlerinin en kolayı olan cinsî…

BEŞİNCİ BÂB · ÜÇÜNCÜ FASIL · Altıncı Madde Altıncı Madde Sıhhat zamanlarında alışkanlık edinilen boşaltım yöntemlerinin en kolayı olan cinsî münasebet ve banyo yapmada dengeyi bildirir. Ey azîz! Bilinmelidir ki tıp …

BEŞİNCİ BÂB · ÜÇÜNCÜ FASIL · Altıncı Madde

Altıncı Madde

Sıhhat zamanlarında alışkanlık edinilen boşaltım yöntemlerinin en kolayı

olan cinsî münasebet ve banyo yapmada dengeyi bildirir.

Ey azîz! Bilinmelidir ki tıp uzmanları demişlerdir ki: Sağlıklı iken âdet

olunan boşaltımın en kolayı ve en faydalısı cinsî münasebette bulunmak ve

banyo yapmaktır. Cinsî münasebetin en faydalısı; birinci hazımdan sonra

olanıdır. Bedenin sıcaklık, soğukluk, nemlilik ve kuruluğunda, boş ve

doluluğunda normal halinde bulunandır. Eğer kişi bir hata ile bu normal

durumların dışında münasebette bulunduysa; bedenin hararet, nemlilik ve

doluluk halinde yapılan münasebetin zararı, onun soğukluk, kuruluk ve boş

halinde yapılan münasebetten daha az ve kolaydır. Birleşme arzusu kuvvet

bulmadıkça münasebete kalkışmak, vücudun sıhhatine zararlı bir oyun ve

boşa bir uğraştır. Faydalı münasebetin alâmetleri şunlardır: Münasebetten

sonra bedene hafiflik, dinçlik, uyku veya yeme arzusu gelir. Çünkü neticede

fazlalıklar dışarı atılmış olur.

Normal bir münasebet, tabîi harareti giderip bedeni rahatlatır. Yemek ve

beslenmeye bedeni hazırlar. Kızgınlığı zayıflatıp bozuk vesveseleri ve

sevdâdan gelen düşünceleri giderir. Balgamdan kaynaklanan hastalıkların

çoğu onunla gider. Çoğu zaman öyle olur ki cinsî münasebeti terk etmenin

birikiminden yükselen bozuk buharlar beynine ulaşır; baş dönmesi ve göz

kararması gibi rahatsızlıklara sebep olur. Normal yolla atılmayan ifrâzâtın

buharı beden içinde haps olup damarlara dolduğundan, kişiyi rahatsız eder.

Bedende bir ağırlık hissedilir. Ancak, münasebete tekrar başladığında

sür’atle hafiflik ve şifâ bulur. Fazla cinsî münasebette bulunmak, bedeni

gevşetip sarkıtır. Kuvveti düşürür, gözleri zayıflatır. Müptela olana titreme

ve felç gelir, sinirlerini boşaltır. Yaşlı ve hasta kadınlarla ve dul kadınlarla

münasebetten kaçınmak lâzımdır.

Çünkü bu sayılanlar kuvveti çeker, nemi dağıtır ve üzüntü verir.

Pişmanlık ve ihtiyarlık getirir. Erkeğin erkeğe cinsî münasebette bulunması

(livata) tabiata aykırı [161/a] ve bedene zararlıdır.

[Bir Müslüman’ın hanımı ile ailevî münasebette bulunması, Peygamber

Efendimiz’in sünnet-i seniyyesi üzere olmalıdır. Mümkün ise abdestli

olarak ve besmele ile hanımına yaklaşmalıdır. Müslümanlar, aile

ilmihallerinde anlatılan usûl ve âdâba riâyet ederek teskin olmalıdır.

Allah u teâlâ kadın ve erkeği -bir elmanın iki yarısı gibi- her bakımdan

birbirini tamamlayıcı olarak yaratmıştır. Bu itibarla vaktinde ve âdâbını

gözeterek bu insânî hallerin de, İslâm terbiyesi dâhilinde anlatılıp

öğretilmesi ve yaşanması lâzımdır. İnsanoğlunun bu tabiî ihtiyacını helâl ve

meşrû yolla gidermesi fıtrata en uygun olanıdır.]

Cinsî münasebete uzun zaman ara verilmesi sebebiyle nefsin onu

unutması mümkündür. Çünkü nefis o fazlayı atmaktan kaçınır. Bununla

birlikte “istimna”da bulunmak, insana üzüntü verir ve sıkıntıya götürür.

Cinsî münasebet ile söz konusu ifrâzâtı dışarı atamayanın cildinin içinde

olan hararet ve nemden bit meydana gelir ve bu da rengi sarartır, uykuyu

kaçırır. Onun ilacı ise, beden ve elbisesinin temizliğine dikkat etmektir.

Sonra tuzlu su ve tatlı su ile yıkanmaktır. Sonra da ipek gömlek giyerek işi

tamamlamaktır.

Hamamın iyisi binası eski, avlusu geniş, suyu tatlı, sıcaklığı normal

olanıdır. Onun ilk odası soğutucu ve nemli; ikincisi ısıtıcı ve rütûbetli;

üçüncüsü ısıtıcı ve kuru olmalıdır. Şu halde vücut sağlığını koruyup

damarlarını açmak [58] için hamama giden, onun sıcak olan üçüncü odasına

tedrîcen girsin. Oradan çıkarken de yine tedrîcen çıksın. Hamamın içinde

çok durmak; baygınlık, keder, ıstırap verip kuruluk ve çarpıntılara sebep

olabilir.

Mizacı kuru olanlar, suyu havadan daha çok kullanmalıdır. Bunun için

rütûbete çok ihtiyacı olduğundan evinin tabanına bile su serpip yatmalıdır.

Rütûbetli buharı çoğaltmak için, hamamın zeminine su dökmeli ve suyu

tutmalıdır. Mizacı rütûbetli kimse ise, havayı sudan daha çok kullanmalıdır.

Kuruluk ve ayrışmaya çok ihtiyacı olduğundan, suyu kullanmadan önce çok

ter dökmelidir.

Sağlığını koruyanın hamamda cildi nemli ve kızarmış olduğu sürece,

[161/b] çok fazla ter dökmez. Beden kuruyup fazla sıkıntı gelmeye

başlarsa, dışarı çıkmalıdır. Hamamdan sonra alt havlu ile üst havluyu her

bölümde fazlasıyla örtmelidir. Çünkü beden, hamamın havasından daha

soğuk olan havaya geçerken buna dikkat etmelidir.

Beden hamamın suyundan bir miktar çekip emdiğinden, kişinin o

zamanki harareti, ondan çabucak gidip tabiî olarak soğuk olan su,

soğukluğunu buldukça bedenin soğukluğunu da artırır. Eğer yemekten sonra

hamama gidilirse, bedenin şişmanlamasına yardımcı olur. Fakat sekincebin

(bal ve sirke karışımı) içse, tutukluk (kabızlık) hastalığı görmez. Eğer

banyo yaptıktan sonra yemek yerse [59] , kabızlıktan kurtulup mutedil bir

şekilde kilolu bedeni olur. Eğer yemek hazm olunduktan sonra banyoya

giderse, yine kilolu ve kabızlıktan emin olur. Boş bir mide ile banyoya

gitmek, bedeni kurutmaktır.

Çünkü vücudun tabiî sıcaklığı ile sonradan aldığı sıcaklığını bir arada

tutar. Bedenini az hareket ettiren kişi, terletici hamamı çok kullanmalıdır.

Böylece riyâzet (beden eğitimi) ile bedenden ayrılacak birikmiş fazlalıklar,

hamamın sıcaklığı ile ter ve kir olup gitsin. Ve bu boşalma ile vücut dengeli

olup normal mizacına erişsin. Soğuk su ile yıkanmak gençlere kuvvet verir.

Yaz günlerinde gün ortasında soğuk su ile yıkanmak, mizacı hararetli ve

normal kilolu kimselerin bedenine sıhhat verir. Amma ihtiyarların ve

çocukların, ishal ve nezlesi olanların ve hazmı noksan olanların bedenine

zarar ve ziyan verir.

Kükürtlü kaplıcaları kullanmak, yani kükürt madeninden çıkıp akan sıcak

su ile yıkanmak, vücuttaki fazlalıkları dışarı atar. Titreme ve felç

hastalıklarına ilaç olur. Kaşıntı ve uyuzu iyi eder. Aynı zamanda kalça

kemiği ağrılarına iyi geldiği tecrübe edilmiştir. Madenî suların hepsi

bedende olan bütün kokulara deva, yaralara merhemdir. Bu ılıcaların

vücuda olan bütün faydalarını en iyi Allah bilir.