Marifetnâme · Haziran 28, 2026

Az uyumayı Kur’ân âyetleri ve kudsî hadisler ile bildirir

ÜÇÜNCÜ FEN · İKİNCİ BÂB · İKİNCİ FASIL · Birinci Madde Birinci Madde Az uyumayı Kur’ân âyetleri ve kudsî hadisler ile bildirir. Ey azîz! Bilinmelidir ki Allah teala kullarına merhametiyle inayet edip onları gafletten …

ÜÇÜNCÜ FEN · İKİNCİ BÂB · İKİNCİ FASIL · Birinci Madde

Birinci Madde

Az uyumayı Kur’ân âyetleri ve kudsî hadisler ile bildirir.

Ey azîz! Bilinmelidir ki Allah teala kullarına merhametiyle inayet edip

onları gafletten huzuruna çağırmış ve geceyi ihyâ etmenin üstünlüklerini

herkese duyurmuştur. Nitekim Kelâm-ı Kadîm’inde şöyle buyurmuştur:

“Sabreden, dürüst olan, huzurda boyun büken, hayra harcayan ve seher

vaktinde Allah’tan bağış dileyenler (içindir.) ” (Âl-i İmrân, 3/17)

“Gecelerini Rablerine secde ederek ve kıyam durarak geçirirler.” (Furkan,

25/64) “Ey örtünüp bürünen (Rasûlüm!) Birazı hariç, geceleri kalk namaz

kıl, yahut bunu biraz azalt ya da çoğalt ve Kur’ân’ı tane tane oku.”

(Müzzemmil, 73/1-4) “(Rasûlüm!) Senin, gecenin üçte ikisine yakın

kısmını, (bazen) yarısını, (bazen de) üçte birini yatmadan (ibadetle)

geçirdiğini ve beraberinde bulunanlardan bir topluluğun da (böyle

yaptığını) Rabbin elbette biliyor.” (Müzzemmil, 73/20) “Gecenin bir

kısmında O’na secde et; gecenin uzun bir bölümünde de O’nu tesbih et.”

(İnsan, 76/26) “Gecenin bir kısmında uyanarak, sana mahsus bir nafile

olmak üzere namaz kıl. (Böylece) Rabbinin seni, övgüye değer bir makãma

göndereceğini umabilirsin. ” (İsrâ, 17/79)

Nitekim Zebûr’unda şöyle buyurmuştur: “ Kulum! Beni gece karanlığında

kendine yakın bulursun. O halde beni ara ki bulasın. ” Kudsî hadiste şöyle

buyurulmuştur: “ Ey Âdemoğlu! Çok uyuduğun halde kalbinin parlamasını

nasıl istersin? O halde uykunu mezara ertele . [212/b] Az uyuyarak kalbinin

aydınlanmasını iste. Geceleri ibadet et. Beni sevdiğini söyleyip de, gece

olunca uyuyarak benden ayrılan, yalan söyler.” Bir kâmil zât şöyle

demiştir:

Beyt

Acaben li’l-muhibbi keyfe yenâmu

Kullü nevmin ale’l-muhibbi harâmu

Beyt (in tercümesi)

Sevenin uyuması ne kadar acayiptir? Sevene bütün uykular haramdır.

Nazm

1-Uyuma sen bir gice ey meh-likâ

Tâ sana yüz göstere genc-i bekâ

2-Dil güneşinden gice çün germ ola

Bu iki çeşmin aça ol tûtiyâ

3-Bir gice sabr eyle, yere koyma baş

Mürg-i sa‘âdet kona tâ başına

4-Gündüz olur kesb ü gice aşk-ı yâr

Âşık ider her gice zikr-i Hudâ

5-Halk varıp uykuya düşler görür

Bulmuş uyanık kerem-i Kibriyâ

6-Hak didi Dâvûd’a; benim âşıkım

Gice uyumaz bana eyler senâ

7-Âşık olur tâlib-i halvet ki, tâ

Göstere dildâra dilinden rızâ

8-H v âb-ı girân-teşneye mümkin değil

Uyusa düşde görür ol ayn-ı mâ

9-Hakkı irer her gice Hak’dan hitâb

Kalk u teveccüh bana kıl, bul hüdâ

Günümüz Türkçesiyle

1-Uyuma sen bir gece, ey ay yüzlü! Ta ki bekâ hazinesi sana yüz

göstersin.

2-Gönül güneşinden gece hararet olsun. Bu iki gözünü açsın o sürme.

3-Bir gece sabret de yere koyma başını. Saadet kuşu konsun, tâ başına.

4-Gündüz geçimliğini, gece Yâr’in aşkını bulursun; âşık her gece Hudâ’yı

zikreder.

5-Halk uykuya varıp, düşler görür; uyanık olan Yüce Mevlâ’nın ikramına

kavuşur.

6-Hak buyurdu Davud’a; “Benim âşığım gece uyumaz, beni senâ eyler.”

7-Âşık, halvete [291] tâlip olur; tâ ki sevgiliye gönülden rıza göstersin.

8-Susuz yanıp tutuşana mümkün değil ki uyusa düşünde mutlaka su ve

pınar görür.

9-Hakkı! Her gece Hak’tan hitap erişir; “Kalk ve bana yönel, hidayeti

bul.”