-2. CİLT- · 200 – BİRİNCİ TAHİYYATA OTURMADAN KALKAN NE YAPMALIDIR?




1034 – Abdullah bin Buhayna radıyallahu anh’dan:
– Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem bize iki rekat namaz kıldırdı,
(ikincide) oturmadan kalktı. Onunla cemaat da kalktı. Namazı bitirince biz
selamı gözetirken daha selam vermeden oturduğu yerden “Allahu ekber”
deyip iki secde yaptı. Sonra da selam verdi.




1035 – Abdullah bin Buhayna’nın hadisi ve isnadıyla aynı manada
Zührî’den rivâyet olundu: Zührî rivâyetinde ziyâde etti:
– Bizden ayakta teşehhüd edenler de vardı.
Ebû Dâvud dedi:
– İbn-i Zübeyr de iki rekattan kalkıvermişti. Böylece selamdan önce sehv
secdesi yaptı. Bu Zührî’nin sözüdür.
[65] . Buharî, Kitâbu Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 17, s. 64, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 11, n. 545, s. 387, c. 1; Neseî, n. 891; Tirmizî,
Ebvâbu’s-Salât, b. 281, n. 383, s. 222, c. 2
[66] . Buharî, Kitâbu’s-Salât – Kitâbu’t-Tefsir, b. 19, s. 162, c. 5; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 7, n. 539, s. 383, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 297,
n. 405, s. 256, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv, b. Kelâm, fi’s-Salât, n. 1220, s. 18,
c. 3
[67] . Müslim, Kitâbu Salâti’l-Misafirîn, b. 16, n. 735, s. 507, c. 1; Neseî,
Kitâbu Kıyamü’l-Leyli, B. Fazlu salâtu’l-Kaim, n. 1160, s. 223, c. 3
[68] . Buharî, Ebvâbü’t-Taksir, b. 17, s. 40, c. 2; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
274, n. 371, s. 207, c. 2; Neseî, Kitâbu Kıyamü’l-Leyl, b. Fadlu salâtu’l-
Kaim, n. 1661, s. 223, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 141, n.
1231, s. 388, c. 1
[69] . Buharî, Ebvâbü’l-Kasr, b. 19, s. 41, c. 2; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
274, n. 372, s. 208, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 141, n.
1231, s. 288, c. 1
[70] . Buharî, Kitâbu Ebvâbu’t-Taksir, b. 19, s. 41, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-
Salâtü’l-Misafirîn, b. 16, n. 731, s. 505, c. 1; Neseî, Kitâbu-Kıyametü’l-
Leyl, b. İftitahi’s-Salât, s. 220, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b.
140, n. 1226, s. 387, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 275, n. 374, s. 213, c.
2
[71] . Buharî, Müslim, Kitâbu Salâti’l-Misafirîn, b. 16, n. 731, s. 505, c. 1;
Neseî, n. 1649
[72] . Müslim, Kitâbu’s-Salâtü’l-Misafirîn, b. 16, n. 730, s. 504, c. 1; Neseî,
Kitâbu-Kıyametü’l-Leyl, b. İftitahi’s-Salât, n, 1647, s. 220, c. 3; İbn-i Mâce,
Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 140, n. 1228, s. 388, c. 1
[73] . Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 53, s. 211, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 15, n. 867, s. 281, c. 1
[74] . Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 142, s. 201, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
227, n. 304, s. 105, c. 2; Neseî, İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 15, n.
862, s. 280, c. 1
[75] . Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 147, s. 103, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
16, n. 301, c. 1; Neseî, Kitâbu İftitahi’s-Salât, b. Teşehhüt, n. 1270, s. 240,
c. 2; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 215, n. 289, s. 81, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 290, n. 899, s. 290, c. 1
[76] . Neseî, Kitâbu İftitahi’s-Salat, b. Teşehhüd, n. 1270, s. 240, c. 2;
Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 215, n. 289, s. 81, c. 2; İbn-i Mâce, Ebvâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 290, n. 899, s. 290, c. 1
[77] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 16, n. 402, s. 301, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, b. Teşehhüt, s. 242, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 24,
n. 900, s. 291, c. 1
[78] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 16, n. 402, s. 301, c. 1; Tirmizî, Kitâbus’s-
Salât, b. 216, n. 290, s. 83, c. 2; Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. Teşehhüt, n.
1170, s. 24, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 24, n. 900, s. 291, c.
1
[79] . Buharî, Kitâbu Deavât, b. 31, s 156, c. 7; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
17, n. 406, s. 305, c. 1; Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 351, n. 483, s. 353, c. 2
[80] . Buharî, Kitâbu Deavât, b. 31, s 156, c. 7; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
17, n. 406, s. 305, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 351, n. 483, s. 353, c. 2;
Neseî, Kitâbu Sehv, b. 35, s. 47, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b.
25, n. 903, s. 292, c. 1
[81] . Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 25, n. 588, s. 412, c. 1; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. 39, s. 56, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 26, n. 909, s.
294, c. 1
[82] . Neseî, Kitâbu Sehv, b. 38, n. 25, s. 52, c. 3
[83] . Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 21, n. 580, s. 408, c. 1; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. 26, n. 1262, s. 28, c. 3
[84] . Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 21, n. 579, s. 408, c. 1
[85] . Neseî, Kitâbu Sehv, b. 28, n. 1262, s. 29, c. 3
[86] . Neseî, Kitâbu Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 28, n. 1272, s. 29, c. 3; İbn-i
Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 27, n. 911, s. 295, c. 1
[87] . Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 270, n. 366, s. 203, c. 2; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, b. 86, s. 243, c. 2
[88] . Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 291, n. 295, s. 89, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 42, n. 1323, s. 61, 62, 63, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 28,
n. 914, s. 296, c. 1
[89] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 27, n. 431, s. 322, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 43, n. 1319, s. 61, c. 3
[90] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 27, n. 431, s. 322, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 43, n. 1319, s. 61, c. 3
[91] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 27, n. 430, s. 322, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 93, n. 1319, s. 61, c. 3
[92] . İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 30, n. 921, s. 297, c. 1
[93] . Buharî, Kitâbu’s-Salât, b. 152, s. 204, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid,
b. 23, n. 583, s. 410, c. 1; Neseî, n. 1002
[94] . Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 152, s. 204, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
25, n. 583, s. 410, c. 1
[95] . Tirmizî, Kitâbu Rada, b. 12, n. 1164, s. 468, c. 3
[96] . İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 203, n. 1427, s. 458, c. 1
[97] . Ebû Rimse’nin asıl ismi Rifaa bin Yesribi et-Timi Teym er-Rubab et-
Temîmi el-Kûfi’dir.
[98] . Buharî, Kitâbu’l-Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 21, s. 65, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 23, n. 583, s. 410, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
292, n. 399, s. 247, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv, b. Mayya’melü men selleme
min rekateyn nâsiyen, s. 21, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b.
134, n. 383, s. 383, c. 1
[99] . Buharî, Ebvâbu’s-Salât, b. 21, s. 65, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv, b. Mâ
yef’alü men selleme min rekateyn, s. 20, c. 3
[100] . Neseî, Kitâbu Sehv, b. ma yef’alü men selleme min rekateyn, s. 20,
c. 3
[101] . İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 136, n. 1219, s. 385, c. 1
[102] . Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 19, n. 574, s. 404, c. 1; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. mâ yef’alü men selleme min rekateyn; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, r. 1110, b. 134, c. 1, s. 384
[103] . Buharî, Kitâbu’l-Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 2, s. 59, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 7, n. 938, s. 382, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 272,
n. 367, s. 204, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv, b. 5, s. 5, n. 6, c. 3; İbn-i Mâce,
Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 21, n. 892, s. 288, c. 1
[104] . Neseî, Kitâbu Sehv, b. 5, s. 5, n. 6, c. 3
[105] . Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 271, n. 368, s. 204, c. 2; İbn-i Mâce,
Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 21, n. 892, s. 288, c. 1
[106] . Buharî, Kitâbu’l-Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 2, s. 59, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 7, n. 938, s. 382, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 272,
n. 367, s. 204, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 21, n. 892, s. 288,
c. 1
[107] . Ahmed bin Hanbel, h. 1747-1852-1753 nolu hadislerde
[65]. Buharî, Kitâbu Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 17, s. 64, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 11, n. 545, s. 387, c. 1; Neseî, n. 891; Tirmizî,
Ebvâbu’s-Salât, b. 281, n. 383, s. 222, c. 2
[66]. Buharî, Kitâbu’s-Salât – Kitâbu’t-Tefsir, b. 19, s. 162, c. 5; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 7, n. 539, s. 383, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 297,
n. 405, s. 256, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv, b. Kelâm, fi’s-Salât, n. 1220, s. 18,
c. 3
[67]. Müslim, Kitâbu Salâti’l-Misafirîn, b. 16, n. 735, s. 507, c. 1; Neseî,
Kitâbu Kıyamü’l-Leyli, B. Fazlu salâtu’l-Kaim, n. 1160, s. 223, c. 3
[68]. Buharî, Ebvâbü’t-Taksir, b. 17, s. 40, c. 2; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
274, n. 371, s. 207, c. 2; Neseî, Kitâbu Kıyamü’l-Leyl, b. Fadlu salâtu’l-
Kaim, n. 1661, s. 223, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 141, n.
1231, s. 388, c. 1
[69]. Buharî, Ebvâbü’l-Kasr, b. 19, s. 41, c. 2; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
274, n. 372, s. 208, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 141, n.
1231, s. 288, c. 1
[70]. Buharî, Kitâbu Ebvâbu’t-Taksir, b. 19, s. 41, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-
Salâtü’l-Misafirîn, b. 16, n. 731, s. 505, c. 1; Neseî, Kitâbu-Kıyametü’l-
Leyl, b. İftitahi’s-Salât, s. 220, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b.
140, n. 1226, s. 387, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 275, n. 374, s. 213, c.
2
[71]. Buharî, Müslim, Kitâbu Salâti’l-Misafirîn, b. 16, n. 731, s. 505, c. 1;
Neseî, n. 1649
[72]. Müslim, Kitâbu’s-Salâtü’l-Misafirîn, b. 16, n. 730, s. 504, c. 1; Neseî,
Kitâbu-Kıyametü’l-Leyl, b. İftitahi’s-Salât, n, 1647, s. 220, c. 3; İbn-i Mâce,
Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 140, n. 1228, s. 388, c. 1
[73]. Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 53, s. 211, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 15, n. 867, s. 281, c. 1
[74]. Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 142, s. 201, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
227, n. 304, s. 105, c. 2; Neseî, İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 15, n.
862, s. 280, c. 1
[75]. Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 147, s. 103, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
16, n. 301, c. 1; Neseî, Kitâbu İftitahi’s-Salât, b. Teşehhüt, n. 1270, s. 240,
c. 2; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 215, n. 289, s. 81, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 290, n. 899, s. 290, c. 1
[76]. Neseî, Kitâbu İftitahi’s-Salat, b. Teşehhüd, n. 1270, s. 240, c. 2;
Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 215, n. 289, s. 81, c. 2; İbn-i Mâce, Ebvâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 290, n. 899, s. 290, c. 1
[77]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 16, n. 402, s. 301, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, b. Teşehhüt, s. 242, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 24,
n. 900, s. 291, c. 1
[78]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 16, n. 402, s. 301, c. 1; Tirmizî, Kitâbus’s-
Salât, b. 216, n. 290, s. 83, c. 2; Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. Teşehhüt, n.
1170, s. 24, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 24, n. 900, s. 291, c.
1
[79]. Buharî, Kitâbu Deavât, b. 31, s 156, c. 7; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
17, n. 406, s. 305, c. 1; Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 351, n. 483, s. 353, c. 2
[80]. Buharî, Kitâbu Deavât, b. 31, s 156, c. 7; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
17, n. 406, s. 305, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 351, n. 483, s. 353, c. 2;
Neseî, Kitâbu Sehv, b. 35, s. 47, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b.
25, n. 903, s. 292, c. 1
[81]. Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 25, n. 588, s. 412, c. 1; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. 39, s. 56, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 26, n. 909, s.
294, c. 1
[82]. Neseî, Kitâbu Sehv, b. 38, n. 25, s. 52, c. 3
[83]. Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 21, n. 580, s. 408, c. 1; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. 26, n. 1262, s. 28, c. 3
[84]. Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 21, n. 579, s. 408, c. 1
[85]. Neseî, Kitâbu Sehv, b. 28, n. 1262, s. 29, c. 3
[86]. Neseî, Kitâbu Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 28, n. 1272, s. 29, c. 3; İbn-i
Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 27, n. 911, s. 295, c. 1
[87]. Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 270, n. 366, s. 203, c. 2; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, b. 86, s. 243, c. 2
[88]. Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 291, n. 295, s. 89, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 42, n. 1323, s. 61, 62, 63, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 28,
n. 914, s. 296, c. 1
[89]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 27, n. 431, s. 322, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 43, n. 1319, s. 61, c. 3
[90]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 27, n. 431, s. 322, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 43, n. 1319, s. 61, c. 3
[91]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 27, n. 430, s. 322, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 93, n. 1319, s. 61, c. 3
[92]. İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 30, n. 921, s. 297, c. 1
[93]. Buharî, Kitâbu’s-Salât, b. 152, s. 204, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid,
b. 23, n. 583, s. 410, c. 1; Neseî, n. 1002
[94]. Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 152, s. 204, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
25, n. 583, s. 410, c. 1
[95]. Tirmizî, Kitâbu Rada, b. 12, n. 1164, s. 468, c. 3
[96]. İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 203, n. 1427, s. 458, c. 1
[97]. Ebû Rimse’nin asıl ismi Rifaa bin Yesribi et-Timi Teym er-Rubab et-
Temîmi el-Kûfi’dir.
[98]. Buharî, Kitâbu’l-Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 21, s. 65, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 23, n. 583, s. 410, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
292, n. 399, s. 247, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv, b. Mayya’melü men selleme
min rekateyn nâsiyen, s. 21, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b.
134, n. 383, s. 383, c. 1
[99]. Buharî, Ebvâbu’s-Salât, b. 21, s. 65, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv, b. Mâ
yef’alü men selleme min rekateyn, s. 20, c. 3
[100]. Neseî, Kitâbu Sehv, b. ma yef’alü men selleme min rekateyn, s. 20,
c. 3
[101]. İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 136, n. 1219, s. 385, c. 1
[102]. Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid, b. 19, n. 574, s. 404, c. 1; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. mâ yef’alü men selleme min rekateyn; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, r. 1110, b. 134, c. 1, s. 384
[103]. Buharî, Kitâbu’l-Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 2, s. 59, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 7, n. 938, s. 382, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 272,
n. 367, s. 204, c. 2; Neseî, Kitâbu Sehv, b. 5, s. 5, n. 6, c. 3; İbn-i Mâce,
Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 21, n. 892, s. 288, c. 1
[104]. Neseî, Kitâbu Sehv, b. 5, s. 5, n. 6, c. 3
[105]. Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, b. 271, n. 368, s. 204, c. 2; İbn-i Mâce,
Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 21, n. 892, s. 288, c. 1
[106]. Buharî, Kitâbu’l-Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 2, s. 59, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 7, n. 938, s. 382, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 272,
n. 367, s. 204, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 21, n. 892, s. 288,
c. 1
[107]. Ahmed bin Hanbel, h. 1747-1852-1753 nolu hadislerde
Ebû Dâvud: İhtisar: Ellerini böğrüne koymaktır, dedi. [65]
Birimiz namazda yanımızdaki kimseyle konuşurduk “Allah için huşu
ederek namaz kılın” (Bakara, 238) ayeti inince sükutla emrolunup,
konuşmaktan nehyolunduk. [66]
“- Evet öyledir ama ben sizden biriniz gibi değilim” buyurdu. [67]
Bir kimsenin oturarak namaz kılmasından Rasûlullah sallallahu aleyhi
vesellem’e sordu. Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem, “- Onun ayakta
namaz kılması, oturarak kılmasından faziletlidir. Oturarak kıldığı namaz
(sevap bakımından) ayakta kıldığı namazın yarısı, uyurcasına (uzanmış)
olarak kıldığı namaz da oturarak kıldığı namazın yarısıdır” buyurdu. [68]
“- Ayakta kıl, eğer gücün yetmezse oturarak kıl, ona da gücün yetmezse
yanın üzerine (uzanarak) kıl” buyurdu. [69]
– Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’i “gençliğinde” gece namazlarında,
katiyen oturarak okuduğunu görmedim. Yaşlanınca, (namazında) oturur
okur (okur) otuz veya kırk ayet kalınca kalkar, kalan ayetleri okur, sonra
secde ederdi. [70]
Bu hadisi Alkame bin Vakkas Aişe radıyallahu anha’dan o da Rasûlullah
sallallahu aleyhi vesellem’den rivâyet etti. [71]
– Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem gecenin uzun bir bölümünde ayak
üstü, uzun bir bölümünde de oturarak namaz kılardı. Ayakta kıldığı vakit,
ayakta rükû yapar, oturarak kıldığı vakit de, oturarak rükû yapardı. [72]
Bişr, baş parmağı ile orta parmağını halka yapıp şehâdet parmağı ile işaret
etti. [73]
Fakat Ahmed bin Hanbel’le Müseddet rivâyet ettikleri hadislerinde
Humeyd’in ilk iki rekatta nasıl oturduğunu zikretmediler. [74]
Şahitlik ederim ki, Allah’tan başka ilah yoktur, yine şahitlik ederim ki Hz.
Muhammed sallallahu aleyhi vesellem Allah’ın kulu ve Rasûlüdür desin,
sonra sizden biriniz hoşuna giden dualardan onunla duâ etmek için seçsin”
buyurdu. [75]
İlâhî kalplerimiz arasını birleştir. Arası açık olanlarımızı barıştır, bizi doğru
yola hidayet et, bizi karanlıklardan nura kurtar, fuhşiyâtın açığından ve
kapalısından bizi uzaklaştır. Bizim kulaklarımızı, gözlerimizi, kalplerimizi,
ailelerimizi zürriyetlerimizi bize mübarek kıl. Bizim tövbemizi kabul et,
çünkü sen tövbeleri çok kabul edensin, merhametlisin. Bizi nimetlerine
şükreden, onları itiraf eden ve (verdiğine) râzı olanlarından eyle, ve bize
nimetlerini tamamla. [76]
Ebû Dâvud dedi: Sükut edin lafzı mahfuz değildir. Bu lafzı kimse
getirmedi, ancak Süleyman Teymî şu hadiste getirdi. [77]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem Kur’an’ı bize öğrettiği gibi teşehhüdü
de öğretti. (Ettehiyyatü…) dille yapılan bütün ibadetler, beden ve mal ile
yapılan bütün ibadetler, Allah’a mahsustur. Ey Peygamber Allah’ın rahmeti,
bereketleri selamı sana olsun. Bize ve Allah’ın salih kullarına selam olsun,
Allah’tan başka ilah olmadığına ve Hz.Muhammedin de Allah’ın kulu ve
Rasûlü olduğuna şahitlik ederim. [78]
“- Ey Allah’ım İbrahim’e ve âline salât ettiğin gibi Muhammed sallallahu
aleyhi vesellem’e ve âline de salât et, İbrahim’e bereketli kıldığın gibi
Muhammed ve âlini de bereketli kıl, sen öğülmüşsün, yücesin.” [79]
– “Kemâ salleyte alâ âli İbrahim’e inneke hamîdün mecîd. Ve bârik alâ
Muhammedin” ve geçen hadisin benzerini sevk etti. [80]
Cehennem azabından, Kabir azabından, dirilik ve ölümün fitnesinden ve
Mesih Deccal’ın şerrinden.” [81]
“- Muhakkak o bağışlandı. O bağışlandı” buyurdu. [82]
– Namazda oturduğu vakit sağ elini, sağ uyluğuna kor, parmaklarının
hepsini yumar, baş parmağını takip eden (şahedet) parmağıyla işaret eder,
sol elini de sol uyluğuna kordu. [83]
Abdülvahid, şehâdet parmağıyla işaret ederek nasıl yapılacağını bize
gösterdi. [84]
– Gözü işaretini geçmezdi. [85]
991 – Mâlik bin Numeyr el-Huzaî’den o da babası Numeyr radıyallahu
anh’dan: Peygamber sallallahu aleyhi vesellem sağ kolunu sağ uyluğuna
koyarak şehâdet parmağını bir parça eğerek kaldırdığını gördüm, dedi. [86]
– (Evet) kalkana kadar, dedi. [87]
– Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem sağ ve soluna, “Esselâmu aleyküm
ve rahmetullah, esselâmu aleyküm ve rahmetullah” diye, yanağının beyazı
(arkadan) görünene kadar selam verirdi. [88]
998 – Câbir bin Semura radıyallahu anh’dan: Biz Rasûlullah sallallahu
aleyhi vesellem’in arkasında namaz kılıyorduk. İçimizden birisi selam verdi
ve elini sağa sola sallayarak işaret etti, Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem
namazı bitirince selamda biriniz elini serkeş atın kuyruğu gibi neden sağa
sola sallıyor? Sizden birine şöyle yapmak yeter veya sizden birinize şöyle
yapmak yetmez mi? Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem, parmağı ile
işaret etti. Sağındaki ve solundaki kardeşine selam verir buyurdu. [89]
Sizden birinize veya onlardan birine ellerini uyluğuna koyarak sağ ve
solundaki kardeşine selam vermesi kafi değil mi? buyurdu. [90]
“- Ellerinizi serkeş atların kuyruğu gibi kaldırırken görüyorum, namazda
sakin olun” buyurdu. [91]
1001 – Semura radıyallahu anh’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem
imamın selamına karşılık vermemizi, birbirimizi sevmemizi ve birbirimize
selam vermemizi emretti. [92]
1002 – İbn-i Abbas radıyallahu anh’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi
vesellem’in namazının bittiği tekbir alışıyla bilinirdi. [93]
1003 – Amr bin Dinar radıyallahu anh’dan: Ona da İbn-i Abbas’ın mevlâsı
Ebû Ma’bed haber verdi. Ona da İbn-i Abbas haber vermiş, farz namazdan
sonra yüksek sesle zikir Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem zamanında
vardı. İbn-i Abbas namazdan çıktıkları vakti zikri işitmekle bilirdim, diyor.
[94]
1005 – Ali bin Talk radıyallahu anh’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi
vesellem “Sizden biriniz namazda yellendiği vakit dönsün abdest alsın ve
namazını iâde etsin” buyurdu. [95]
Hammad’ın hadisinde, “namazda” ziyadesi var, namazla nafileyi
kastediyor. [96]
Ebû Dâvud dedi: Bazı kere Ebû Rimse yerine Ebû Ümeyye denildi. [97]
Muhammed bin Sîrîn’e sehvde selam verdi mi denildi. Ebû Hüreyre’den
onu hıfz etmedim, lakin İmran bin Husayn’ın sonra selam verdi, dediğini
haber aldım, dedi. [98]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem öğle namazı kıldırıyordu. İki rekatta
selâm verdi. Ona namaz eksik mi kılındı? denilince, iki rekat daha kıldırdı.
Sonra (sehv için) iki secde yaptı. [99]
Bana şu haberi Ebû Hüreyre haber verdi ve dedi ki: Rasûlullah sallallahu
aleyhi vesellem selam verdikten sonra sehv secdelerini yaptı. [100]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem bize (dört rekatlı) namaz kıldırıyordu.
İki rekatta selam verdi. İbn-i Sîrîn’in, Ebû Hüreyre’den naklettiği hadisin
benzerini zikretti ve dedi ki: Selam verdi. Sonra iki sehv secdesi yaptı. [101]
– Evet, cevabını verdiler. Bunun üzerine o noksan kalan rekatı da kıldırdı.
Sonra selam verdi. Sonra da sehv secdelerini yapıp tekrar selam verdi. [102]
– Beş rekat kıldırdın, denildi. Selam verdikten sonra iki secde yaptı. [103]
– Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem: “Namazda iken üç mü dört mü
kıldım diye şüphe eder, en büyük zannın dört rekat üzerinde ise tahiyyatı
okursun, oturduğun yerde daha selam vermeden iki secde edersin, tekrar
evvelki gibi tahıyyatı okur, sonra da selam verirsin” buyurdu. [104]
“- Sizin biriniz namaz kıldığı vakit, fazla mı kıldı, noksan mı bilmez ise
oturduğu yerden (sehv için) iki secde etsin. Şeytan ona gelip de oturağın
kıpırdadı gerçekten abdestini bozdun derse ona yalancısın desin.” [105]
“- Sizden biriniz namaz kılarken ona şeytan gelir namazını karıştırır da kaç
rekat kıldığını bilemez. Bu sizden birinizin başına gelirse, oturur olduğu
halde (sehv için) iki secde yapsın.” [106]
“- Kim namazında şüphe ederse, selam verdikten sonra (sehv için) iki secde
yapsın” buyurdu. [107]

