TAHARET BÖLÜMÜ · 129 – CUMA GÜNÜ GUSÜL ETMEK
340 – Ebû Hüreyre radıyallahu anhdan rivâyet olunmuştur: Bir zaman Ömer
Bin Hattab bir cuma günü hutbe okuyordu, içeri bir zat (Osman bin Affan)
girdi. Ömer radıyallahu anh O’na sizi namazdan hapis mi ediyorlar? Niçin
geç kaldın? Dedi. O şahıs, ben fazla gecikmedim, ezanı işitir işitmez abdest
aldım, cevabını verince, Ömer radıyallahu anh namaz gibi abdesti de mi
noksan yaptın? Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin “Sizden biriniz
cumaya geleceğinde yıkansın,” emrini işitmediniz mi? Dedi. [241]
İZAH
Hz. Osman radıyallahu anh ezandan sonra başka, işle meşgul olmamıştı.
Buna rağmen birinci saatin sevabını kaçırdığı için Hz. Ömer radıyallahu
anh kendisine sitemde bulundu. Cuma günleri gusul yapmak müstehabtır.
Hz. Osman radıyallahu anhın gusul etmeden cumaya gelmesi de siteme
sebep olmuştur. Hasan-ı Basrî ve bir rivâyete göre İmâm-ı Mâlik’e göre
cuma günü yıkanmak vaciptir. Ama fakihlerin umûmuna göre cuma günü
yıkanmak müstehabtır.
341 – Ebû Said el-Hudrî radıyallahu anhdan rivâyet edildiğine göre:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz, “Her erkeklik çağına
erene cuma günleri yıkanmak vaciptir.” buyurdu. [242]
İZAH
Bu hadisteki vücubtan maksat ehemmiyeti vacib gibidir, demektir.
Gerçekten vacib olsa cumanın sıhhati halâldâr, olurdu.
342 – Hafsa radıyallahu anha’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem,
“Her erkeklik çağına erene cuma namazına gitmek vacip, her cumaya
gidene de yıkanmak lâzımdır,” buyurdu.
Ebû Dâvud dedi ki: Bir şahıs, Cuma günü şafaktan sonra yıkanırsa cuma
için yıkanmak yerine kâfi gelir, isterse cünüblükten dolayı yıkanmış olsun.
[243]
343 – Ebû Said el-Hudrî ve Ebû Hüreyre radıyallahu anhümâ’dan rivâyet
edildiğine göre şöyle dediler: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Kim
cuma günü yıkanarak en güzel elbisesini giyer, yanında varsa koku sürünür,
sonra cumaya gelip kimsenin omuzunu çiğnemeden Allah’ın kendine farz
kıldığını kılar, imam hutbeye çıktığı andan namazı bitirinceye kadar
konuşmazsa, bu cuma ile bir önceki cuma arasındaki, kusurlara keffaret
olur,” buyurdu.
Ebû Hüreyre radıyallahu anh sevablar ona katlanır, üç gün de fazlasına
keffaret olur, dedi.
Ebû Dâvud, Muhammed bin Seleme’nin hadis-i daha tamamdır. Hammâd
Ebû Hureyre’nin kelâmını zikretmedi, dedi. [244]
344 – Abdürrahman bin Ebû Said el-Hudrî’den o da babası Ebû Said’ten:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Her erkeklik çağına girene cuma
günü yıkanmak, misvak kullanmak var. Bir miktar da koku sürünür.”
buyurdu.
Ancak Bükeyr rivâyetinde Abdürrahman’ı zikretmedi, koku hakkında ise:
“İsterse kadının kokusundan olsun sürünsün,” dedi. [245]
345 – Evs bin Evs’is-Sakafi radıyallahu anhdan:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem; “Cuma günü kim başını yıkar ve boy
abdesti alır, erkence çıkar, cumaya da erkence gelir, binmez yürür, imama
yakın durur, hatibi dinler konuşmazsa:
Onun her adımı için bir sene geceleri nafile namaz kılmış, gündüzleri nafile
oruç tutmuş gibi ecir alır,” buyurdu. [246]
İZAH
Gassele: Yıkar demektir. Çünkü Araplar saçlarına zeytinyağı sürerlerdi.
Rasûl-i Ekrem sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz başı yıkamayı ayrıca
zikr ederek kim saçını yıkar ve gusul ederse buyurdu.
Bekkara: Evden erken çıkar, İptekera: Cumaya erken varırsa demektir.
Bekkera: Sabah erken sadaka verir, İptekara: Cumaya erken davranırsa
manâsına da gelir.
346 – Evs es-Sakafî radıyallahu anhdan:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Kim Cuma günü başını yıkar ve
yıkanırsa,” buyurdu. Sonra ravi: geçen hadisin benzerini şevketti.
347 – Abdullah bin Âmr bin As radıyallahu anhdan:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem:
“- Kim Cuma günü yıkanır ve varsa-ailesinin de olsa-kokusundan sürünür,
en güzel elbisesini giyinir ve kimsenin omuzunu çiğnemeden (Namazını
kılar) hutbe esnasında konuşmazsa, iki cuma arasındaki hatalarına keffaret
olur. Kim de hutbe anında konuşur, cemaatin omuzlarını çiğnerse, ona
yalnız öğle (namazı) sevabı verilir.” buyurdu.
İZAH
Kadınların kullandığı kokuyu kullanmak mekruhtur. Ancak zaruri bir
durum olursa kullanılabilir.
Vaktinde cumaya gelmeyip, geç kalan ve sonra da insanların omuzlarını
çiğneyerek öne geçenlerin cuma sevabını alamayacakları, sadece öğle
namazı kılmış olacakları bildiriliyor.
348 – Aişe radıyallahu anha’dan:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem dört şeyden dolayı yıkanırdı.
“Cünüplükten, Cuma günü için, kan aldırmaktan ve ölü yıkamaktan.”
İZAH
Cenaze yıkayanın yıkanmasını bildiren hadis mensuhtur. 3162 numaralı
hadise bakınız.
Cenaze yıkayanın gusletmesi müstehap, kan aldırdıktan sonra gusletmek de
müstehaptır. Cünüplükten dolayı yıkanmak farz, Cuma günü yıkanmak
müstehaptır. (Maalim’üs-Sünne c. l, s. 274)
349 – Ali bin Havşeb radıyallahu anhdan rivâyete göre, Mekhul’den:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin (Gassele ve Iğtesele) sözünün
manâsını sordum. Mekhul: “- Başını ve bedenini yıkarsa demektir,”
cevabını verdi.
350 – Said bin Abdülaziz radıyallahu anhdan:
(Gassele ve İğtesele)nin manâsı soruldu. Said: “- Başını ve vücudunu
yıkadı,” demektir, cevabını verdi.
351 – Ebû Hüreyre radıyallahu anhdan rivâyet edildiğine göre, Rasûlullah
sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz şöyle buyurmuştur:
“- Kim Cuma günü cünüplükten yıkandığı gibi yıkanır, sonra birinci saatte
camiye giderse bir deve, ikinci saatte giderse bir sığır, üçüncü saatte giderse
boynuzlu koç, dördüncü saatte giderse bir tavuk, beşinci saatte giderse bir
yumurta sadaka vermiş gibi olur. Imam minbere çıkınca melekler hazır olur.
Hutbeyi dinlerler.” [247]