Cuma Gününde Nidâ (Ezan)
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem zamanında Cuma gününde bir ezan okunurdu. Bu ezan, imamın minbere oturduğu sırada okunurdu. Hz. Ebû Bekir ve Hz. Ömer zamanında da bu uygulama devam etti. Ancak Hz. Osman radıyallahu anh’ın halifeliği döneminde cemaat artınca, üçüncü bir ezanın okunması emredildi. Bu ezan, “Zevrâ” denilen evin üzerinde okunmaya başlandı.
Bu şekilde, Cuma günü iki ezan bir kamet olmak üzere okunmaya devam etti. Bu uygulama, Hz. Osman’ın dönemindeki değişiklikten sonra sabit hale geldi. Ashab-ı Kiram, bu dış ezanın ilavesine karşı bir ses çıkarmadı. Böylece dışarıda okunan ezan hakkında sükûtî bir icma oluştu.
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’in yalnızca bir müezzini vardı. Bu müezzin, Bilâl idi. Hz. Osman devrinde ise üçüncü bir ezan ilave edildi. Bu durum, Cuma günü ezanın farklı noktalarda okunmasıyla ilişkilendirilir.
Cuma günü ezanın nasıl okunduğuna dair birçok rivayet mevcuttur. Bu rivayetler, farklı âlimler tarafından nakledilmiştir. Örneğin, Sâib bin Yezid radıyallahu anh’dan nakledilen hadislerde, Cuma günü ezanın minber önünde ve kapının önünde okunduğu belirtilir. Bu da, Cuma gününde ezanın farklı noktalarda okunmasının eski bir uygulama olduğunu gösterir.
Ezanın Cuma günü nasıl okunduğuna dair bu bilgiler, farklı kaynaklardan derlenmiştir. Bu kaynaklar arasında Buharî, Müslim, Tirmizî, Neseî ve İbn-i Mâce gibi âlimlerin eserleri yer alır. Bu rivayetler, Cuma gününde ezanın nasıl okunduğuna dair bir tarihî ve dini perspektif sunar.