Marifetnâme · Haziran 28, 2026

Gece kalkıp ibadet etmenin fazîletlerini hadis-i şerifler ile bildirir

ÜÇÜNCÜ FEN · İKİNCİ BÂB · İKİNCİ FASIL · İkinci Madde İkinci Madde Gece kalkıp ibadet etmenin fazîletlerini hadis-i şerifler ile bildirir. Ey azîz! Bilinmelidir ki Rasûl-i Ekrem (s.a.v.) ümmetine olan şefkatinden dolayı, …

ÜÇÜNCÜ FEN · İKİNCİ BÂB · İKİNCİ FASIL · İkinci Madde

İkinci Madde

Gece kalkıp ibadet etmenin fazîletlerini hadis-i şerifler ile bildirir.

Ey azîz! Bilinmelidir ki Rasûl-i Ekrem (s.a.v.) ümmetine olan şefkatinden

dolayı, gece kalkmayı teşvik edip Hak tealanın her gece gelen nidâsını

duyurmuştur. Nitekim mecazî mânâ ifade eden (müteşâbih) hadis-i

şeriflerinde şöyle buyurmuştur: “ Her gece, gecenin son yarısı kaldığında,

Hak teala dünya semasına (rahmetiyle) nüzûl edip şöyle buyurur: Dua

edenin duasını kabul ederim. Benden bir şey isteyenin isteğini veririm.

Benden af dileyeni affederim.” Ve buyurmuştur ki: “ Her gecenin ilk üçte bir

vakti geçtiğinde, Hak teala dünya semasına (rahmetiyle) nüzûl edip sabah

oluncaya kadar şöyle nidâ eder: Her şeyin sahibi benim. Dua edenin

duasını kabul ederim. Bir şey isteyenin isteğini veririm. Affını isteyeni

affederim.”

Ve buyurmuştur ki: “ Gecenin yarısı geçince, Hak teala dünya semasına

(rahmetiyle) nüzûl edip sabah güneş doğuncaya kadar şöyle nidâ eder: Bir

şey isteyen yok mu? İsteğini vereyim. Dua eden yok mu? Onu kabul edeyim.

Günahına tövbe eden yok mu? Onu affedeyim.” Ve buyurmuştur ki:

“ Gecenin son üçte birinde Hak teala dünya semasına (rahmetiyle) nüzûl

edip şöyle der: Bana dua edenin duasını kabul ederim. Benden bir şey

isteyene istediğini veririm. Fakirlik korkusu olmadan ve başa kakmadan

kim borç verir?”

Beyt

Nidâ idüp gice ervâha dir O nûru’n-nûr

Bana teveccüh iden cân bulur gönülde huzûr

Günümüz Türkçesiyle

O nurlar nuru her gece bütün ruhları çağırıp şöyle seslenir; “Bana yönelen

can, gönlünde huzuru bulur!”

Ve buyurmuştur ki; “ Gözlerim uyur, fakat kalbim uyumaz, uyuyanların

Rabbi’nden gâfil kalmaz.”

Beyt

Sağ yanı üzre yatardı kıbleye istikbal idüp

Her nefesde açılurdı, ona bin gaybî kapu

Günümüz Türkçesiyle

Kıbleye yönelip sağ yanı üzere yatardı, her nefeste ona binlerce gayb

kapısı açılırdı.

Ve buyurmuştur ki; “ Sabah olduğu zaman uyumak, rızkın bolluğuna

engeldir ve üzüntüleri toplar.” Habib-i Ekrem (s.a.v.)’in müezzini Bilâl-i

Habeşî (r. a.) her gece seher vaktinde güzel sesiyle şu beş beyti okurdu:

Şiir

1-Teyakkazû teyakkazû yâ niyâm

Kad hezime’l-fecru cunûde’z-zılâm

2-Yâ nâ’imâ min-nevmike fe’ntebih

Leyleke kad asra‘a fi’l-inhizâm

3-Yâ men kadi’stağrake nevmehû

Ente tenâmu ve Rabbeke lâ-yenâmu

4-Rabbeke yed‘ûke ilâ-bâbihî

Fe’s-elhu’l-afve bi-ğayri intikam [213/a]

5-Salli alâ seyyidinâ’l-Mustafâ

Ehmedne’l-hâdiye aleyhi’s-selâm

Şiir (in tercümesi)

1-Uyanın! Uyanın! Ey uyuyanlar! Sabahlar gece ordusunu yeniyor.

2-Ey uyuyan kişi, kalk! Uykundan uyan. Yoksa gece seni mağlup edecek.

3-Ey uykulara dalıp da derin uyuyan! Sen uyursun ama, Rabbin

uyumuyor.

4-Rabbin seni (rahmet) kapısına çağırıyor. Sen O’ndan affını iste, intikam

değil.

5-Efendimiz Muhammed Mustafa (s.a.v.)’e salavât getir. Bize doğru yolu

gösteren Ahmed’e selâm getir.

Nazm

1-Cihânı aşk ile şûr eyle ba‘de nısfi’l-leyl

Zamân-ı bezm-i huzûr eyle ba‘de nısfi’l-leyl

2-Çü mâhitâb-ı şeb eyler, şarâb-ı aşk-ı tahûr

Piyâlesin leb-i hûr eyle ba‘de nısfi’l-leyl

3-Şarâb-ı aşk içer kalbi sâf olan giceler

Uyan, gönülde sürûr eyle ba‘de nısfi’l-leyl

4-Şarâb-ı vahdeti seyr eyle, mâhitâb ise şeb

Zılâm ise dahi mûr eyle ba‘de nısfi’l-leyl

5-Burâk-ı ehl-i dil olmuş çü rûşenâ-yı mâh

Urûc-ı rûhı zarûr eyle ba‘de nısfi’l-leyl

6-Bu hâk-i pâk-i zemîn, pür şarâb-ı vahdetdir

Anı şarâb-ı tahûr eyle ba‘de nısfi’l-leyl

7-Uyuma şeb, nazar eyle cihâna ey Hakkı

Cemâl-i aşk zuhûr eyle ba‘de nısfi’l-leyl

Günümüz Türkçesiyle

1-Cihanı, gece yarısından sonra aşkla çoklaştır. Zamanı gece yarısından

sonra huzur vakti eyle.

2-Madem ki gecenin mehtâbı tertemiz aşk şarabının görüntüsünü yansıtır.

Öyleyse sen de gece yarısından sonra onun kadehini hurilerin dudağı eyle.

3-Kalbi temiz olanlar geceleri aşk şarabını içerler. Uyan da gönlünü

neşeyle doldur gece yarısından sonra.

4-Gece mehtaplı ise, aşk şarabını seyreyle. Karanlık ise de gece

yarısından sonra uyanık olup onu nûr eyle.

5-Madem ki mehtâbın parlayışı gönül ehlinin Burak’ı olmuş. O halde

gece yarısından sonra ruhun yükselişini mecburî eyle.

6-Bu tertemiz zemini vahdet şarabıyla doldur. Onu tertemiz şarap eyle,

gece yarısından sonra.

7-Geceleri uyuma, cihana (ibretle) bak! Ey Hakkı! aşkın gece yarısında

ortaya çıkan güzelliğini seyreyle.