-2. CİLT- · 175 – NAMAZDA (SECDE MAHALLİNDEKİ) ÇAKILLARI DÜZELTMEK
945 – Medine ehlinden bir şeyh olan Ebû’l-Ahvas, Ebû Zer radıyallahu
anh’ın Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’den şöyle rivâyet ettiğini işitti:
“- Sizden biriniz namaza durduğu vakit, çakılları düzeltmesin. Zira rahmet
(o anda) kendisine yönelir” buyurdu. [63]
İZAH
Burada çakıla meshetmekten maksat, namazda secdeye varacağı an secde
yerindeki çakılları eliyle düzeltmektir.
Namazda secde yerindeki çakılları düzeltmek mekruhtur. Yalnız İmam
Mâlik bunda bir beis görmemiştir.
946 – Muaykıb radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre:
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem:
“- Sen namaz kılarken çakılları meshetme, muhakkak yapmak zarûreti
doğarsa, çakılları bir kere düzeltirsin” buyurdu. [64]
İZAH
Bu hadiste önceden dikkat etmeden namaza duran kimse, namaz içinde
secde yerinde diken veya yüzüne batarak kanatabilecek çakıl görürse,
bunları eliyle bir defada temizlemesine ruhsat verilmiştir.
[21] . İbn-i Mâce, Kitâbu İkameti’s-Salât, B. 18, n. 887, s. 284, c. 1
[22] . Müslim; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, B. 194, n. 262, s. 48, c. 2; Neseî,
Kitabu’l-İftitah, B. 26, s. 190, c. 2; İbn-i Mâce, Kitabu’l-İkâmeti’s-Salât, B.
20, n. 887, c. 1, s. 287
[23] . Müslim, Kitabu’s-Salât, B. 42, n. 487, s. 352, c. 1; Neseî, Kitabu’l-
İftitah, B. 26, s. 191, c. 2
[24] . Neseî, Kitabu’l-İftitah, B. 26, s. 191, c. 2; Tirmizî,
[25] . Neseî, Kitâbu’l-İftitah, B. Eddua ahar minez-zikri. s. 191, c. 2
[26] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, B. 41, n. 482, s. 350 c. 1; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, B. 67, s. 226, c. 2
[27] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, B. 41, n. 479, s. 348 c. 1; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, B. 65, s. 217, c. 2
[28] . Buhari, Müslim, Kitâbu’s-Salât, B. 42, n. 484, s. 350 c. 1; Neseî,
Kitâbu’l-İftitah, B. 66, s. 218, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, B.
20, n. 889, s. 287, c. 1.
[29] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 42, n. 482, s. 350, c. 1
[30] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 42, n. 486, s. 352, c. 1; İbn-i Mâce; Neseî,
Kitâbu’l-İftitah, b. 66, s. 222, c. 1
[31] . İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 179, n. 1352, s. 429, c. 1.
[32] . Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 194, n. 261, s. 46, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 20, n. 890, s. 287, c. 1
[33] . Neseî, Kitâbu’l-İftirah, b. 66, Nevi ahar, s. 224, c. 2
[34] . Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 130, s. 197, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
49, n. 490, s. 354, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 203, n. 273, s. 62, c. 2;
Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 60, s. 215, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-
Salât, b. 19, n. 883, s. 286, c. 1
[35] . Müslim, Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 203, n. 272, s. 61, c. 2; İbn-i
Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 19, n. 885, s. 286, c. 1; Ahmed bin Hanbel,
1746/1765
[36] . Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 47, s. 270, c. 2;
[37] . Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 132, s. 198, c. 1; Müslim, K. Sıyam, b. 40,
n. 215-218, s. 827, c. 2
[38] . Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 55, s. 212, c. 2
[39] . Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 39, s. 200, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
45, n. 493, s. 355, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 57, s. 213, c. 2; İbn-i
Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 21, n. 892, s. 288, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-
Salât, b. 205, n. 275, s. 66, c. 2;
[40] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 46, n. 496, s. 357, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, b. 56, s. 213, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 19, n. 880,
s. 285, c. 1
[41] . İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 19, n. 880, s. 285, c. 1
[42] . Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 286, n. 286, s. 78, c. 1
[43] . Tirmizî, Neseî, Kitâbu Sehv, b. 13, s. 13, c. 3
[44] . Neseî, Kitâbu Sehv, b. İltifat fi’s-Salât, s. 8, c. 3
[45] . Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 90, s. 183, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv, b. İltifat
fi’s-Salat, n. 58, c. 3
[46] . Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 26, n. 428, s. 321, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 6, s. 7, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 68, n. 1044, s. 332, c.
1
[47] . Buharî, b. 14, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv, b. 6, s. 7, c. 1; İbn-i Mâce,
Kitâbu’l-İkâme, b. 1, n. 1045, s. 332, c. 1
[48] . Buharî, Kitâbu’s-Salât, b. 14, s. 98, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
15, n. 556, s. 391, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-İmâmet, b. Er ruhsat, n. 772, s. 72;
İbn-i Mâce, Libas, b. 1, n. 3550, s. 1176, c. 2
[49] . Buharî, Kitâbu’s-Salât, b. 17, s. 131, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid,
b. 8, n. 543, s. 385, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-İmâmet, b. mâ yecüzü lil İmami
minessalâti, n. 828, s. 95, c. 2
[50] . Tirmizî, Kitâbu’s-Salât, b. 287, n. 390, s. 323, c. 2; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. 9, s. 1203, s. 10, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-İkâmeti’s-Salât, b. 146,
n. 1245, s. 394, c. 1
[51] . Tirmizî, Neseî, Kitâbu Sehv, b. 10, n. 1207, s. 11, c. 3
[52] . Buharî, Kitâbu’l-Ebvâbı’l-Amel fi’s-Salât, b. 2, s. 59, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 7, n. 938, s. 382, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv, b. Kelâm,
fi’s-Salât, s. 19, c. 3
[53] . Neseî, Kitâbu Sehv, b. Kelâm, fi’s-Salât, n. 1222, s. 19, c. 3
[54] . Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 272, n. 367, s. 204, c. 2; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. 5, s. 5, c. 3
[55] . Bu hadisi, Müslim, Tirmizî, İbn-i Mâce, Neseî, Kitâbu Sehv, b. 5, s. 5,
c. 3 de tahriç ettiler.
[56] . Tirmizî, Kİtâbus’s-Salât, b. 271, n. 368, s. 204, c. 2
[57] . Müslim; Neseî, Kitabu Sehv, b. El-Kelâm fi’s-Salât, s. 18, c. 3
[58] . Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 184, n. 248, s. 27, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmetü’s-Salât, b. 14, n. 855, s. 278, c. 1; Vail bin Hucr’un bu hadisini
Şu’be ve Süfyân-ı Sevrî ayrı ayrı riyâvet ettiler.
[59] . İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmetü’s-Salât, b. 14, n. 853, s. 278, c. 1;
[60] . Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 111, s. 190, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b.
Cehrü İmam bi Âmin, s. 143, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b.
14, n. 851, c. 1
[61] . Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 111, s. 190, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
18, n. 410, s. 307, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 185, n. 250, s. 331, c. 2;
Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. Cehrüİmam bi-Âmin, n. 926, s. 144, c. 2; İbn-i
Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 14, n. 851, s. 277. c. 1
[62] . İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât, b. 65, n. 1034, s. 329, c. 1; Tirmizî,
Ebvâbu’s-Salât, b. 272, n. 369, s. 205, c. 2; Buharî, Ebvâbü’l-Amel fi’s-
Salât, s. 60, c. 2; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 23, n. 422, s. 318, c. 1; Neseî,
Kitâbu Sehv, b. 11, s. 11, c. 3
[63] . Tirmizî, Kitâbu’s-Salât, b. 279, n. 379, s. 219, c. 2; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. Nehy an meshil hasâ, s. 6, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât,
b. 62, n. 127, s. 327, c. 1
[64] . Buharî, Kitâbu Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 8, s. 61, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 12, n. 546, s. 387, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv, b. 6, s. 7,
c. 3; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 279, n. 380, s. 220, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 62, n. 1026, s. 327, c. 1
[21]. İbn-i Mâce, Kitâbu İkameti’s-Salât, B. 18, n. 887, s. 284, c. 1
[22]. Müslim; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, B. 194, n. 262, s. 48, c. 2; Neseî,
Kitabu’l-İftitah, B. 26, s. 190, c. 2; İbn-i Mâce, Kitabu’l-İkâmeti’s-Salât, B.
20, n. 887, c. 1, s. 287
[23]. Müslim, Kitabu’s-Salât, B. 42, n. 487, s. 352, c. 1; Neseî, Kitabu’l-
İftitah, B. 26, s. 191, c. 2
[24]. Neseî, Kitabu’l-İftitah, B. 26, s. 191, c. 2; Tirmizî,
[25]. Neseî, Kitâbu’l-İftitah, B. Eddua ahar minez-zikri. s. 191, c. 2
[26]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, B. 41, n. 482, s. 350 c. 1; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, B. 67, s. 226, c. 2
[27]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, B. 41, n. 479, s. 348 c. 1; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, B. 65, s. 217, c. 2
[28]. Buhari, Müslim, Kitâbu’s-Salât, B. 42, n. 484, s. 350 c. 1; Neseî,
Kitâbu’l-İftitah, B. 66, s. 218, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, B.
20, n. 889, s. 287, c. 1.
[29]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 42, n. 482, s. 350, c. 1
[30]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 42, n. 486, s. 352, c. 1; İbn-i Mâce; Neseî,
Kitâbu’l-İftitah, b. 66, s. 222, c. 1
[31]. İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 179, n. 1352, s. 429, c. 1.
[32]. Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 194, n. 261, s. 46, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 20, n. 890, s. 287, c. 1
[33]. Neseî, Kitâbu’l-İftirah, b. 66, Nevi ahar, s. 224, c. 2
[34]. Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 130, s. 197, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
49, n. 490, s. 354, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 203, n. 273, s. 62, c. 2;
Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 60, s. 215, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-
Salât, b. 19, n. 883, s. 286, c. 1
[35]. Müslim, Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 203, n. 272, s. 61, c. 2; İbn-i
Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 19, n. 885, s. 286, c. 1; Ahmed bin Hanbel,
1746/1765
[36]. Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 47, s. 270, c. 2;
[37]. Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 132, s. 198, c. 1; Müslim, K. Sıyam, b. 40,
n. 215-218, s. 827, c. 2
[38]. Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 55, s. 212, c. 2
[39]. Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 39, s. 200, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
45, n. 493, s. 355, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. 57, s. 213, c. 2; İbn-i
Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 21, n. 892, s. 288, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-
Salât, b. 205, n. 275, s. 66, c. 2;
[40]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 46, n. 496, s. 357, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-
İftitah, b. 56, s. 213, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 19, n. 880,
s. 285, c. 1
[41]. İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 19, n. 880, s. 285, c. 1
[42]. Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 286, n. 286, s. 78, c. 1
[43]. Tirmizî, Neseî, Kitâbu Sehv, b. 13, s. 13, c. 3
[44]. Neseî, Kitâbu Sehv, b. İltifat fi’s-Salât, s. 8, c. 3
[45]. Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 90, s. 183, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv, b. İltifat
fi’s-Salat, n. 58, c. 3
[46]. Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 26, n. 428, s. 321, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv,
b. 6, s. 7, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 68, n. 1044, s. 332, c.
1
[47]. Buharî, b. 14, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv, b. 6, s. 7, c. 1; İbn-i Mâce,
Kitâbu’l-İkâme, b. 1, n. 1045, s. 332, c. 1
[48]. Buharî, Kitâbu’s-Salât, b. 14, s. 98, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
15, n. 556, s. 391, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-İmâmet, b. Er ruhsat, n. 772, s. 72;
İbn-i Mâce, Libas, b. 1, n. 3550, s. 1176, c. 2
[49]. Buharî, Kitâbu’s-Salât, b. 17, s. 131, c. 1; Müslim, Kitâbu’l-Mesâcid,
b. 8, n. 543, s. 385, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-İmâmet, b. mâ yecüzü lil İmami
minessalâti, n. 828, s. 95, c. 2
[50]. Tirmizî, Kitâbu’s-Salât, b. 287, n. 390, s. 323, c. 2; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. 9, s. 1203, s. 10, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu’l-İkâmeti’s-Salât, b. 146,
n. 1245, s. 394, c. 1
[51]. Tirmizî, Neseî, Kitâbu Sehv, b. 10, n. 1207, s. 11, c. 3
[52]. Buharî, Kitâbu’l-Ebvâbı’l-Amel fi’s-Salât, b. 2, s. 59, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 7, n. 938, s. 382, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv, b. Kelâm,
fi’s-Salât, s. 19, c. 3
[53]. Neseî, Kitâbu Sehv, b. Kelâm, fi’s-Salât, n. 1222, s. 19, c. 3
[54]. Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 272, n. 367, s. 204, c. 2; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. 5, s. 5, c. 3
[55]. Bu hadisi, Müslim, Tirmizî, İbn-i Mâce, Neseî, Kitâbu Sehv, b. 5, s. 5,
c. 3 de tahriç ettiler.
[56]. Tirmizî, Kİtâbus’s-Salât, b. 271, n. 368, s. 204, c. 2
[57]. Müslim; Neseî, Kitabu Sehv, b. El-Kelâm fi’s-Salât, s. 18, c. 3
[58]. Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 184, n. 248, s. 27, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmetü’s-Salât, b. 14, n. 855, s. 278, c. 1; Vail bin Hucr’un bu hadisini
Şu’be ve Süfyân-ı Sevrî ayrı ayrı riyâvet ettiler.
[59]. İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmetü’s-Salât, b. 14, n. 853, s. 278, c. 1;
[60]. Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 111, s. 190, c. 1; Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b.
Cehrü İmam bi Âmin, s. 143, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b.
14, n. 851, c. 1
[61]. Buharî, Kitâbu’l-Ezan, b. 111, s. 190, c. 1; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b.
18, n. 410, s. 307, c. 1; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 185, n. 250, s. 331, c. 2;
Neseî, Kitâbu’l-İftitah, b. Cehrüİmam bi-Âmin, n. 926, s. 144, c. 2; İbn-i
Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 14, n. 851, s. 277. c. 1
[62]. İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât, b. 65, n. 1034, s. 329, c. 1; Tirmizî,
Ebvâbu’s-Salât, b. 272, n. 369, s. 205, c. 2; Buharî, Ebvâbü’l-Amel fi’s-
Salât, s. 60, c. 2; Müslim, Kitâbu’s-Salât, b. 23, n. 422, s. 318, c. 1; Neseî,
Kitâbu Sehv, b. 11, s. 11, c. 3
[63]. Tirmizî, Kitâbu’s-Salât, b. 279, n. 379, s. 219, c. 2; Neseî, Kitâbu
Sehv, b. Nehy an meshil hasâ, s. 6, c. 3; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât,
b. 62, n. 127, s. 327, c. 1
[64]. Buharî, Kitâbu Ebvâbü’l-Amel fi’s-Salât, b. 8, s. 61, c. 2; Müslim,
Kitâbu’l-Mesâcid, b. 12, n. 546, s. 387, c. 1; Neseî, Kitâbu Sehv, b. 6, s. 7,
c. 3; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b. 279, n. 380, s. 220, c. 2; İbn-i Mâce, Kitâbu
İkâmeti’s-Salât, b. 62, n. 1026, s. 327, c. 1
(Sebbih isme rabbikel alâ: Rabbini alâ ismiyle tesbih et) ayeti inince de,
“bunu secdelerinizde okuyunuz” buyurdu. [21]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem ile berâber namaz kıldı.
Peygamberimiz rükûunda (Sübhane Rabbiyel azîm) secdesinde de (Sübhane
Rabbiyel Alâ) derdi. Rahmet ayetine rastladığında mutlaka orada okumayı
keser (Rahmet) ister, azap ayetine geldiğinde de durur (azaptan) sığınırdı.
[22]
Rasûl-i Ekrem sallallahu aleyhi vesellem rükûunda ve secdesinde
“Sübbûhun” (Şanına yakışmayan şeylerin hepsinden beri) “Kuddûsün (layık
olmayan her şeyden temiz) Rabbul melâiketi verruhi” (meleklerin ve ruhun
rabbı) derdi. [23]
Bir gece, Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem ile namaza kalktım.
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem (namaza) kalktı. Bakara sûresini
okudu, her rahmet ayetine geldikçe durdu ve (Allah’a sığındı). Sonra “Kahr
ve kudret sahibi, ululuk ve azemet sahibi olan (Rabbimi) tesbih ederim”
diyerek kıyamı kadar rükûda kaldı. Sonra yine kıyamı kadar secdede kaldı
Secde halinde iken de bu dualara benzer dualar okudu. Sonra kalkıp
(üçüncü) rekatta bir sûre (dördüncü rekatta) bir sûre okudu. [24]
Şu’be: Hangi sureyi okuduğunda şüphe etti. [25]
“- Kulun secdedeki ânı, Rabbına en yakın olduğu andır. Onun için (secdede)
duayı çoğaltın.” [26]
“- Ey nâs, nübüvvet müjdelerinden Müslümanın göreceği veyahut ona
görülecek sâlih rüyadan başka bir şey kalmadı. Ben rükû ve secde
hallerinde okumaktan nehy olundum. Rükûda Rabbinizi tazim edin,
secdelerde duaya çalışın, secdede yapacağınız duâ kabule şayandır.” [27]
“- Sübhâneke Allahümme Rabbena ve Bihamdike, Allahümme İğfirli”
(Seni tesbih ederim. Ey rabbimiz, sana hamd olsun, yâ rabbî beni bağışla)
der. Kur’an’a muvafakat ederdi. [28]
“- Yâ rabbî benim günahımın büyüğünü, küçüğünü, evvelini, âhirini hepsini
bağışla” derdi. (İbn-i Serh rivâyetine göre) (açığını ve gizlisini de)
cümlesini ziyâde etti. [29]
“- Gazabından rızana. Azabından affına, senden sana sığınırım, senin
kendini senâ ettiğin gibi, ben seni senâya takat getiremem.” diyordu. [30]
“- Ateşten Allah’a sığınırım, helâk ateş ehlinedir.” dediğini işittim. [31]
Ebû Dâvud dedi ki. Avn Abdullah bin Mes’ûd’a yetişmediği için, bu hadis
mürseldir. [32]
Ahmed bin Sâlih ise Saîd bin Cübeyr’den Enes bin Mâlik’ten nakletti. [33]
“- Ben yedi aza üzerine secde etmekle emrolundum” bazı kere de (ben
yerine) Peygamberiniz yedi aza üzerine secde etmekle emrolundu, dedi. [34]
“- Kul secde ettiği vakit, onunla berâber yüzü, avuçları, dizleri ve iki
ayakları olmak üzere yedi azası secde eder. [35]
892 – İbn-i Ömer’den merfûan rivâyet edildiğine göre, Rasûlullah sallallahu
aleyhi vesellem şöyle buyurdu: “Yüz secde ettiği gibi, iki eller de secde
eder, sizden biriniz yüzünü yere koyduğu vakit, ellerini de koysun. Yüzünü
kaldırdığı vakit ellerini de kaldırsın.” [36]
894 – Ebû Saîd el-Hudrî radıyallahu anh’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi
vesellem’in cemaata kıldırdığı bir namazdan dolayı, alnında ve burnunun
iki yanında çamur eseri görüldü. [37]
Berâ bin Âzib radıyallahu anh bize Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’in
secdesini tarif etti, ellerini koydu, dizlerini dayadı, oturağını kaldırdı ve işte
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem böyle secde ederdi, dedi. [38]
“- Secdede azaları yerli yerine koyun, sizden biriniz (Secdede) kollarını
köpeğin döşediği gibi döşemesin” buyurdu. [39]
898 – Meymûne radıyallahu anha’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem
secde ettiği vakit koları arasını açardı, hatta kollarının altından bir kuzu
geçmek istese geçebilirdi. [40]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem secde ettiği vakit pazularını
yanlarından uzak tutardı. Hatta biz ona acırdık. [41]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’in ashabı, secdede kolları açarak
secdenin onlara meşakkat verdiğini Peygamberimiz sallallahu aleyhi
vesellem’e şikayet ettiler. Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem, “Dizlerden
istifade edin” buyurdu. [42]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’i namaz kılarken gördüm,
ağlamasından göğsünde değirmenin iniltisi gibi bir inilti vardı. [43]
Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem: “Kul namazda sağa sola
dönmedikçe Allah o kula (rahmeti ile) yönelir. Kul sağa sola döndüğünde
Allah rahmetini ondan başka yana çevirir.” [44]
“- O, kulun namazından şeytanın bir hırsızlığıdır.” cevabını verdi. [45]
912 – Câbir bin Semûre radıyallahu anh’dan, Osman (bin Ebû Şeybe
rivâyetinde) dedi ki: Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem mescide
girdi ve orada ellerini semaya kaldırarak namaz kılan bir cemaat gördü,
sonra (Osman’la Müsedded şu lafızla) ittifak ettiler ve, “gözlerini semaya
diken kimseler, elbette vaz geçsinler, yoksa gözleri kendilerine
dönmeyecek” buyurdu. Müsedded gözlerini semaya dikenler, dedi. [46]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem şöyle dedi: “Bazı kimselere ne oluyor
ki, namazda gözlerini semaya dikiyorlar? (Bu hususta sözü serteldi) ya
bundan vazgeçerler, yoksa gözleri kör olur” buyurdu. [47]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem kendisinde nakışlar bulunan bir aba
giymiş olarak namaz kıldı da, “Bunun kordonlu nakışı beni meşgul etti.
Bunu Ebû Cehm’e götürün, onun kalın ziynetsiz abasını bana getirin”
buyurdu. [48]
– Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem’in kızı, Zeyneb’in kızı Ümâme,
sırtında olduğu halde namaz kılıyordu. Secde ettiği vakit onu bırakıyor,
kalktığı vakit sırtına alıyordu. [49]
“- Namazda da (olsanız) iki siyahı ölürünüz. (Onlar da) yılan ve akreptir”
buyurdu. [50]
Urve bin Zübeyr: Kapı kıble tarafında idi, dedi. [51]
“- Gerçekten namazda meşguliyet vardır” buyurdu. [52]
Gerçekten, Aziz ve Celil olan Allah emirlerinden namazda konuşmamanızı
bildirdi” buyurdu. Bana selamı iâde etti (selamımı aldı). [53]
– Ancak parmağı ile işaretle iâde etti dediğini biliyorum. Kuteybe’nin
hadisinin lafzı budur. [54]
“Gönderdiğim yerde ne yaptın?” Gerçek şu ki, seninle konuşmama bir şey
mani olmadı, ancak ben namazda idim” buyurdu. [55]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem namaz kılarken onlar selam
verdiklerinde onlara selamlarını nasıl iâde ettiğini gördün? (Bilâl de)
avucunu açtı, “şöyle gördüm,” dedi. (Râvîlerden) Cafer bin Avn da avucunu
açtı. Avucunun içini aşağı, dışını yukarı tuttu. [56]
“- Bunu azad et.” (Bu cariye) Mü’minedir, buyurdu. [57]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem “Veladdâllîn”i okuduğu vakit sesini
yükselterek âmîn, dedi. [58]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem (gayril mağdûbi aleyhim veladdâllîn)i
okuduğu vakit, birinci safta Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’in
arkasında bulunanlar işitecek kadar (açıktan) âmin derdi. [59]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem “İmam Gayril mağdûbi aleyhim
veladdâllîn dediği vakit, siz de amin deyin, zira kimin (âmin) sözü
meleklerin (âmin) sözüne rast gelirse, onun geçmiş günahları mağfiret
olunur” buyurdu. [60]
İbn-i Şihâb: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem “Âmin” derdi, dedi. [61]
Tesbih erkekler için, elleri birbirine vurmak ise kadınlar içindir. [62]
“- Sizden biriniz namaza durduğu vakit, çakılları düzeltmesin. Zira rahmet
(o anda) kendisine yönelir” buyurdu. [63]
“- Sen namaz kılarken çakılları meshetme, muhakkak yapmak zarûreti
doğarsa, çakılları bir kere düzeltirsin” buyurdu. [64]