Sünen-i Ebû Dâvûd · Haziran 28, 2026

Taharetten sonra eli toprağa sürmek

TAHARET BÖLÜMÜ · 24 – TAHARETTEN SONRA ELİ TOPRAĞA SÜRMEK 45 – Ebû Hüreyre radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre o demiştir ki: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem helâya gittiğinde çanakta veya …

TAHARET BÖLÜMÜ · 24 – TAHARETTEN SONRA ELİ TOPRAĞA SÜRMEK

45 – Ebû Hüreyre radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre o demiştir ki:

Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem helâya gittiğinde çanakta veya küçük

kovada su götürürdüm. (Onunla) temizlenirdi.

Ebû Dâvud dedi ki:

Veki’in rivâyetinde; Sonra elini toprakla oğuşturur sonra ben diğer bir

çanak getirirdim onunla abdest alırdı demiştir.

Ebû Dâvud dedi ki:

Esved bin Amr’ın rivâyet ettiği hadis daha tamamdır. [63]

İZAH

Hadis metninde geçen “tevir” Bakır veya taştan yapılmış küçük bardak

demektir.

Rekrete: Deriden yapılmış küçük kova demektir.

Rasûl-i Kibriya sallallahu aleyhi ve sellem’in taharetten sonra elini toprağa

sürmesi, elde taharetten sonra kalan kokuyu gidermek içindir. Bizde,

taharetten sonra ellerimizi sabunla veya sabunun bulunmadığı yerde onu

temizleyecek başka bir şeyle yıkarsak bu sünneti yerine getirmiş oluruz.

[23] . Tirmizî; Kitâb’ut-Tahâret, bâb 16, numara 20, s. 31, c. 1 Neseî,

Kitâb’ut-Tahâret, bâb 15, s. 17, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâ’ut-Tahâret, bâb 2.

numara 331, s. 120, c. 1.

[24] . İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, bâb 22, numara 121 – 335, s. 121.

[25] . Ebû Teyyâh’ın asıl adı, Yezid b. Humeyd’dir.

[26] . Buharî Kitâb-ul Vudu: bâb 9, c. 1, s. 45; Müslim kitab’ut-Tahâret bâb

94, n. 3375, c. 1, s. 200; Neseî Kitâb’ut-Tahâret, bâb 4. c. 1; İbn-i Mâce

Kitâb’ut-Tahâret, bâb 9, n. 296, c. 1, s. 108; Tirmizî Ebvâb’ut Tahâret bâb 5.

n. 7, c. 1, s. 12

[27] . Buharî Kitâb-ul Vudu, bâb 9, c. 1, s. 45; Müslim Kitâb’ut-Tahâret, bâb

94, n. 375, c. 1, s. 200; Neseî Kitâb’ut-Tahâret, bâb 4, c. 1, s. 20; İbn-i mâce

Kitâb’ut-Tahâret, bâb 9, n. 296, c. 1, s. 108; Tirmizî Ebvâb’ut-Tahâret, bâb

s. c. 1, n. 7, s. 12 de tahriç ettiler.

[28] . İbn-i Mâce Kitâb’ut-Tahâret, bâb 9, c. 1, n. 296, s. 108

[29] . Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, bâb 46, n. 262, c. 1, s. 451; Neseî, Kitâb’ut-

Tahâret, bâb 4, s. 4. c. 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, bâb 16, n. 316, c. 1,

s. 115; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, bâb 12, c. 1, n. 16, s. 24. c. 24

[30] . Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, bâb 38, Rasûl-i 146; Nesaî, Kitâb’ut-

Tahâret, bâb7, R 39, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, bâb16, Rasûl-i 313,

c. 1, s. 114

[31] . Buharî, Kitâb’ul-Vudu b. 11, s. 45, c. 1; Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, b.

74, n. 264, c. 1, s. 149; Nesâî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 4, c. 1, s. 25; İbn-i Mâce

Kitâb’ut-Tahâret, b. 17, n. 318, c. 1, s. 115; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, b. 7,

n. 9, c. 1, s. 15

[32] . İbn-i Mâce Kitâb’ut-Tahâret, bâb 17, n. 319, c. 1 s. 115

[33] . Buharî Kitâb’ul-Vudu b. 12, c. 1. s. 45; Müslim Kitâb’ut-Tahâret, b.

48, n. 266, c. 1, s. 457; ibn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 18, n. 322, c. 1, s.

116

[34] . Tirmizî Kitâb’ut-Tahâret, b. 7, n. 9, c. 1, s. 15; İbn-i Mâce Kitâb’ut-

Tahâret, b. 18, n. 325, c. 1, s. 117

[35] . Tirmizî Kitâb’ut-Tahâret, b. 10, n. 14, s. 21, c. 1

[36] . İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 24. N 342, s. 123, c. 1

[37] . Müslim Kitâb’ut-Tahâret, b. 14, n. 370, s. 198, c. 1; Tirmizî ebvâb-ut-

Tahâret, b. 67, n. 0, s. 150, c. 1; Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 6, n. c. 1; İbn-i

Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 27, n. 353, c. 1, s. 127

[38] . Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 6, n. 30, c. 1, s. 41; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-

Tahâret, b. 27, n. 350, c. 1, s. 126

[39] . Müslim Kitâ’ul-Hayız, b. 30 n. 117, c. 1, s. 282; Tirmizî, Ebvâb’ul

Da’avât b. Da’vet’ül Müslimi müstecabetün n. 3381, c. 5; İbn-i Mâce,

Kitâb’ut-Tahâret, b. 11, n. 303, c, 1, s. 110

[40] . Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 16, n. 1746, c. 4, s. 229; İbn-i Mâce

Kitâb’ut-Tahâret, b. 11, n. 303, c. 1, s. 110

[41] . Buharî, Kitâb’ul-Vudu, b. 57, c. 1, s. 60; Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, b.

34, n. 292, c. 1, s. 240; Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, c. 1, s. 35, n. 39; İbn-i

Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 26, s. 125, n. 347, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’u-

Tahâret, b. 53, n. 70, s, 102, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’u-Tahâret, b. 53, n. 70, s.

102, c. 1

[42] . Buharî, Kitâb’ul-Vudu, b. 57, c. 1, s. 60; Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, b.

34, n. 292, c. ,s. 240; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, b. 53, n. 70, c. 1, s. 102;

Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 3, N, 37, c. 1, s. 35; İbn-i Mâce Kitâb’ut-

Tahâret, b. 26, n. 347, c. 1, s. 125

[43] . Neseî Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, n. 30, c. 1, s. 34; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-

Tahâret, b. 14, n. 309, c. 1, s. 192

[44] . Buharî, Kitâb’ul-Vudu, b. 66, c. 1, s. 62; Müslim Kitâb’ut-Tahâret, b.

22, n. 273, c. 1, s. 228; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, b. 9, N, 13, s. 19, c. 1;

Neseî Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, c. 1, s; ibn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 13, n.

305, c. 1, s. 111

[45] . Bu hadis-i şerifi Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 6. c. 1’de tahriç etti.

[46] . Bu hadis-i şerifi Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, b. 20, n. 269, c. 1, s.

226’da tahriç etti.

[47] . Bu hadis-i şerifi İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 21, s. 119, c. 1, n.

328’de tahriç etti.

[48] . Bu hadis-i şerifi Tirmizî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 17, n. 21, c. 1, s. 32;

Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 6, n. 36 c. 1,; İbn-i Mâce Kitâb’ut-Tahâret, b. 12,

n. 304, c. 1, s. 111’de tahriç ettiler

[49] Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, Bab’un-Nehyin’il-İtisâl bî Fazal’il-Cünüb, n.

239, c. 1

[50] . Neseî Kitâb-ut-Tahâret, b. 6, c. 1, n. 39

[51] . Tirmizî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, n. 7, c. 1, s. 12; İbn-i Mâce Kitâb’ut-

Tahâret, b. 10 n. 200 c. 1, s. 11

[52] . Buharî Kitâb’ut-Tahâret, b. 19, c. 1, s. 47; Müslim, Kitâb’ut-Tahâret,

b. 18, n. 267, c. 1, s. 225; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, b. 11, n. 15, c. 1, s. 23;

Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, n. 25, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b.

15, n. 310, c. 1, s. 113

[53] . Buharî, Kitâb’ul-Vudu, b. 31, Libas ve Etime; Müslim, Kitâb’ut-

Tahâret, b. 19, n. 268, c. 1, s. 226; Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 428, n. 608, c.

2, s. 506; Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, n. 112, c. 1, Kitâbu Zinet n. 5062; İbn-i

Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, n. 401

[54] . Bu hadis-i şerifi İbn-i Mâce Kitâb’ut-Tıp, b. 26, n. 3498, c. 2, s. 1157

de tahriç etti.

[55] . Şeyban Elkıtbâ’ni radıyallahu anh, Rufeyfi bin Sabit’ten, Seleme bin

Muhalletten Ebû Ümeyre el-Müzennin’den rivâyette bulunmuş,

kendisinden de Şuyeym bin Beytan ve Bâkir bin Suvea’da rivâyette

bulunmuşlardır. Ebû Dâvud ondan burada taharet babında tek bir hadis

rivâyet etmiştir (Tehzib et-Tehzib, c. 4, s. 373)

[56] . Nesâi, Kitâb’zuz-Zinet, n. 5070

[57] . Bu hadis-i Mslim Kitâb’ut-Tahâret, b. 17, n. 263, c. 1, s. 224’te rivâyet

etti

[58] . Bu hadis-i şerif-i sadece Ebû Dâvud rivâyet etti.

[59] . Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 7. n. 44, c. 1

[60] . İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 16, n. 315, c. 1, s. 114

[61] . İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 20, c. 1, n. 327, s. 118

[62] . Bu hadis-i Tirmizî, Kitâb’ut-Tahâret Kitâb’ul Tefsir-il-Kur’an, bâb.

Tefsiri sûre-i Tövbe n. 3099; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 28, n. 357, c.

1, s. 128; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 28, n. 357, c. 1, s. 128

[63] . İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 29, n. 358, c. 1, s. 928

[23]. Tirmizî; Kitâb’ut-Tahâret, bâb 16, numara 20, s. 31, c. 1 Neseî,

Kitâb’ut-Tahâret, bâb 15, s. 17, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâ’ut-Tahâret, bâb 2.

numara 331, s. 120, c. 1.

[24]. İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, bâb 22, numara 121 – 335, s. 121.

[25]. Ebû Teyyâh’ın asıl adı, Yezid b. Humeyd’dir.

[26]. Buharî Kitâb-ul Vudu: bâb 9, c. 1, s. 45; Müslim kitab’ut-Tahâret bâb

94, n. 3375, c. 1, s. 200; Neseî Kitâb’ut-Tahâret, bâb 4. c. 1; İbn-i Mâce

Kitâb’ut-Tahâret, bâb 9, n. 296, c. 1, s. 108; Tirmizî Ebvâb’ut Tahâret bâb 5.

n. 7, c. 1, s. 12

[27]. Buharî Kitâb-ul Vudu, bâb 9, c. 1, s. 45; Müslim Kitâb’ut-Tahâret, bâb

94, n. 375, c. 1, s. 200; Neseî Kitâb’ut-Tahâret, bâb 4, c. 1, s. 20; İbn-i mâce

Kitâb’ut-Tahâret, bâb 9, n. 296, c. 1, s. 108; Tirmizî Ebvâb’ut-Tahâret, bâb

s. c. 1, n. 7, s. 12 de tahriç ettiler.

[28]. İbn-i Mâce Kitâb’ut-Tahâret, bâb 9, c. 1, n. 296, s. 108

[29]. Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, bâb 46, n. 262, c. 1, s. 451; Neseî, Kitâb’ut-

Tahâret, bâb 4, s. 4. c. 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, bâb 16, n. 316, c. 1,

s. 115; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, bâb 12, c. 1, n. 16, s. 24. c. 24

[30]. Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, bâb 38, Rasûl-i 146; Nesaî, Kitâb’ut-

Tahâret, bâb7, R 39, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, bâb16, Rasûl-i 313,

c. 1, s. 114

[31]. Buharî, Kitâb’ul-Vudu b. 11, s. 45, c. 1; Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, b.

74, n. 264, c. 1, s. 149; Nesâî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 4, c. 1, s. 25; İbn-i Mâce

Kitâb’ut-Tahâret, b. 17, n. 318, c. 1, s. 115; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, b. 7,

n. 9, c. 1, s. 15

[32]. İbn-i Mâce Kitâb’ut-Tahâret, bâb 17, n. 319, c. 1 s. 115

[33]. Buharî Kitâb’ul-Vudu b. 12, c. 1. s. 45; Müslim Kitâb’ut-Tahâret, b.

48, n. 266, c. 1, s. 457; ibn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 18, n. 322, c. 1, s.

116

[34]. Tirmizî Kitâb’ut-Tahâret, b. 7, n. 9, c. 1, s. 15; İbn-i Mâce Kitâb’ut-

Tahâret, b. 18, n. 325, c. 1, s. 117

[35]. Tirmizî Kitâb’ut-Tahâret, b. 10, n. 14, s. 21, c. 1

[36]. İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 24. N 342, s. 123, c. 1

[37]. Müslim Kitâb’ut-Tahâret, b. 14, n. 370, s. 198, c. 1; Tirmizî ebvâb-ut-

Tahâret, b. 67, n. 0, s. 150, c. 1; Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 6, n. c. 1; İbn-i

Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 27, n. 353, c. 1, s. 127

[38]. Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 6, n. 30, c. 1, s. 41; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-

Tahâret, b. 27, n. 350, c. 1, s. 126

[39]. Müslim Kitâ’ul-Hayız, b. 30 n. 117, c. 1, s. 282; Tirmizî, Ebvâb’ul

Da’avât b. Da’vet’ül Müslimi müstecabetün n. 3381, c. 5; İbn-i Mâce,

Kitâb’ut-Tahâret, b. 11, n. 303, c, 1, s. 110

[40]. Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 16, n. 1746, c. 4, s. 229; İbn-i Mâce

Kitâb’ut-Tahâret, b. 11, n. 303, c. 1, s. 110

[41]. Buharî, Kitâb’ul-Vudu, b. 57, c. 1, s. 60; Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, b.

34, n. 292, c. 1, s. 240; Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, c. 1, s. 35, n. 39; İbn-i

Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 26, s. 125, n. 347, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’u-

Tahâret, b. 53, n. 70, s, 102, c. 1; Tirmizî, Ebvâb’u-Tahâret, b. 53, n. 70, s.

102, c. 1

[42]. Buharî, Kitâb’ul-Vudu, b. 57, c. 1, s. 60; Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, b.

34, n. 292, c. ,s. 240; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, b. 53, n. 70, c. 1, s. 102;

Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 3, N, 37, c. 1, s. 35; İbn-i Mâce Kitâb’ut-

Tahâret, b. 26, n. 347, c. 1, s. 125

[43]. Neseî Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, n. 30, c. 1, s. 34; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-

Tahâret, b. 14, n. 309, c. 1, s. 192

[44]. Buharî, Kitâb’ul-Vudu, b. 66, c. 1, s. 62; Müslim Kitâb’ut-Tahâret, b.

22, n. 273, c. 1, s. 228; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, b. 9, N, 13, s. 19, c. 1;

Neseî Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, c. 1, s; ibn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 13, n.

305, c. 1, s. 111

[45]. Bu hadis-i şerifi Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 6. c. 1’de tahriç etti.

[46]. Bu hadis-i şerifi Müslim, Kitâb’ut-Tahâret, b. 20, n. 269, c. 1, s.

226’da tahriç etti.

[47]. Bu hadis-i şerifi İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 21, s. 119, c. 1, n.

328’de tahriç etti.

[48]. Bu hadis-i şerifi Tirmizî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 17, n. 21, c. 1, s. 32;

Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 6, n. 36 c. 1,; İbn-i Mâce Kitâb’ut-Tahâret, b. 12,

n. 304, c. 1, s. 111’de tahriç ettiler

[49] Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, Bab’un-Nehyin’il-İtisâl bî Fazal’il-Cünüb, n.

239, c. 1

[50]. Neseî Kitâb-ut-Tahâret, b. 6, c. 1, n. 39

[51]. Tirmizî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, n. 7, c. 1, s. 12; İbn-i Mâce Kitâb’ut-

Tahâret, b. 10 n. 200 c. 1, s. 11

[52]. Buharî Kitâb’ut-Tahâret, b. 19, c. 1, s. 47; Müslim, Kitâb’ut-Tahâret,

b. 18, n. 267, c. 1, s. 225; Tirmizî, Ebvâb’ut-Tahâret, b. 11, n. 15, c. 1, s. 23;

Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 5, n. 25, c. 1; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b.

15, n. 310, c. 1, s. 113

[53]. Buharî, Kitâb’ul-Vudu, b. 31, Libas ve Etime; Müslim, Kitâb’ut-

Tahâret, b. 19, n. 268, c. 1, s. 226; Tirmizî, Kitâb’us-Salât, b. 428, n. 608, c.

2, s. 506; Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, n. 112, c. 1, Kitâbu Zinet n. 5062; İbn-i

Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, n. 401

[54]. Bu hadis-i şerifi İbn-i Mâce Kitâb’ut-Tıp, b. 26, n. 3498, c. 2, s. 1157

de tahriç etti.

[55]. Şeyban Elkıtbâ’ni radıyallahu anh, Rufeyfi bin Sabit’ten, Seleme bin

Muhalletten Ebû Ümeyre el-Müzennin’den rivâyette bulunmuş,

kendisinden de Şuyeym bin Beytan ve Bâkir bin Suvea’da rivâyette

bulunmuşlardır. Ebû Dâvud ondan burada taharet babında tek bir hadis

rivâyet etmiştir (Tehzib et-Tehzib, c. 4, s. 373)

[56]. Nesâi, Kitâb’zuz-Zinet, n. 5070

[57]. Bu hadis-i Mslim Kitâb’ut-Tahâret, b. 17, n. 263, c. 1, s. 224’te rivâyet

etti

[58]. Bu hadis-i şerif-i sadece Ebû Dâvud rivâyet etti.

[59]. Neseî, Kitâb’ut-Tahâret, b. 7. n. 44, c. 1

[60]. İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 16, n. 315, c. 1, s. 114

[61]. İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 20, c. 1, n. 327, s. 118

[62]. Bu hadis-i Tirmizî, Kitâb’ut-Tahâret Kitâb’ul Tefsir-il-Kur’an, bâb.

Tefsiri sûre-i Tövbe n. 3099; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 28, n. 357, c.

1, s. 128; İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 28, n. 357, c. 1, s. 128

[63]. İbn-i Mâce, Kitâb’ut-Tahâret, b. 29, n. 358, c. 1, s. 928

1 – Mugire b. Şu’be radıyallahu anh’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve

sellem (sahrada) abdest bozacağı vakit (halkın gözünden) uzaklaşırdı. [23]

2 – Câbir radıyallahu anh’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem abdest

bozmak istediğinde kendisini hiç bir kimse görmeyecek kadar (gözden

uzaklaşıp) giderdi. [24]

3 – Ebû Teyyâh [25] hocalarından birinin kendisine şöyle dediğini nakletti:

Abdullah bin Abbas Basra’ya gelince Ebû Musâ’dan hadis rivâyet

ediyordu. Abdullah, Ebû Musâ’ya bazı şeyler sormak için mektub yazdı.

Ebû Musâ da O’na şöyle cevap verdi: Bir gün ben Peygamberimiz

sallallahu aleyhi ve sellem ile beraber bulunuyordum. Küçük abdest

bozmak istedi, bir duvarın dibinde yumuşak bir yere geldi, abdestini bozdu,

sonra şöyle dedi: “Sizden biriniz, küçük abdest bozmak istediğinde

idrarının (üzerine sıçramaması için yumuşak bir) yer arasın.”

“Cinler ve pisliklerden Allah’a sığınırım” derdi. [26]

“Allah’a sığınırım.” diye rivâyet etti, dedi. [27]

“Gerçekten şu (hurma dalından örülmüş) helâlarda (şeytanlar) hazır

bulunur. Sizden biriniz helaya geldiği vakit şeytanlar ve pisliklerden

Allah’a sığınırım desin.” [28]

7 – Selmân radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir.

Selmân’a (Yahudiler tarafından) Peygamberiniz size helâda oturma şekline

varıncaya kadar her şeyi öğretti, denildi. O da evet, Peygamberimiz büyük

ve küçük abdest bozarken kıbleye karşı dönmemizi yasak etti. Sağ elle

temizlenmememizi, üçten az taşla temizlik yapmamamızı (insan pisliği)

hayvan pisliği ve kemikle temizlenmememizi de öğretti diye cevap verdi.

[29]

Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem üç taş kullanmayı emreder, kemik

parçası ve hayvan pisliğiyle silinmekten nehy ederdi. [30]

“Ebû Eyyûb diyor ki: Biz Şam’a geldiğimizde kıbleye karşı yapılmış

tuvaletler bulduk, oralarda (hacet anında) yan döner (bundan dolayı)

Allah’a istiğfar ederdik. [31]

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bizi büyük ve küçük abdest bozarken

iki kıbleye (Kâ’be ve Mescid-i Aksa) dönmekten nehyetti. [32]

(Bir gün) evin damına çıkmıştım. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’i

Mescid-i Aksa tarafına dönük olarak iki kerpiç üzerinde Abdest bozarken

gördüm. [33]

– Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bizi abdest bozarken kıbleye

dönmekten nehyetti. Ancak ben vefatından bir yıl (kadar) önce kendilerinin

(küçük abdest bozarken) Kıble’ye yöneldiğini gördüm. [34]

– Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz abdest bozacağı vakit

yere yaklaşmadan (ayakta) elbisesini toplamazdı (açmazdı). [35]

“İki kimse konuşarak ve avet yerleri açık olarak birlikte abdest bozmağa

çıkmasınlar. Çünkü Allah Teâlâ böyle bir duruma gazap eder.” [36]

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem küçük abdest bozarken bir adam

çıkageldi. Peygamberimiz sallallahu aleyhi ve sellem’e selam verdi de

Peygamberimiz selâmı almadı. [37]

17 – Muhacir Halil bin Gunfuz radıyallahu anh’dan: Bu zat, Peygamber

sallallahu aleyhi ve sellem küçük abdest bozarken yanına geldi ve selâm

verdi, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem selâmını almadı. Abdestini

aldıktan sonra özür diledi ve “taharetsiz (temizliksiz) Aziz ve Celil olan

Allah’ı anmayı hoş görmedim.” buyurdu veya (Tuhrun) yerine “alâ

taharetin” dedi. [38]

– Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem her halinde Allah’ı zikrederdi. [39]

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem helâ’ya gireceği vakit yüzüğünü

(çıkarır) bir yere kordu. [40]

Sonra yaş bir hurma dalı istedi. (Getirdiler) onu ikiye böldü, parçanın birini

kabrin birine, öbürünü de diğerinin üstüne dikti ve “Bu dallar kuruyuncaya

kadar azablarının hafifletilmesi umulur,” buyurdu. [41] Râvi Hennad

rivâyetinde sakınmazdı (yestenzihü) yerine örtünmezdi (yestetiru) demiştir.

“Sakınmazdı,” dedi. [42]

Asım ise, Ebû Vâil’den ve O’da Ebû Musâ’dan O’da Rasûlullah’tan rivâyet

ederek: “Onlardan birinin cesedine” idrar bulaşırdı, demiştir. [43]

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bir kavmin çöplüğüne gelerek ayakta

idrarını yaptı, sonra su istedi ve mestlerinin üstüne mesh etti. [44]

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’in sedirinin altında hurma ağacından

bir kap vardı, bazı geceleri ona küçük abdest bozardı. [45]

– “İnsanların yoluna ve gölgelere abdest bozmaktır.” buyurdu. [46]

26 – Muaz İbn-i Cebel radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre:

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem: “Lânete sebeb olacak üç yerden

sakının: Su arklarına, yol ortasına ve gölgeye abdest bozmaktan” buyurdu.

[47]

Ahmed şöyle dedi: Sonra da orada abdest alır, gerçekten vesveselerin çoğu

ondandır. [48]

Bizden birinin her gün taranmasını veya yıkandığı yere küçük abdest

bozmasını yasakladı. [49]

– O, delikler cinlerin meskenleri deniliyor cevabını verdi. [50]

“Ey Rabbım Mağfiretini isterim.” derdi. [51]

“Sizden biriniz küçük abdest bozarken erkeklik uzvuna sağ eli ile

dokunmasın. Helâya gittiği vakit sağ eli ile silinmesin, (bir şey) içerken de

tek solukta içmesin.” [52]

33 – Aişe radıyallahu anha dedi ki: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in

sağ eli temizliği ve yemeği için, sol eli de helâsı, vücudunda ve elbisesinde

olan pisliği temizlemek içindi. [53]

“Kim sürme çekerse tek yapsın, kim böyle yaparsa güzel yapmış olur.

Yapmayana ise günah yoktur. Kim (Oturarak temizliğinde) taş kullanırsa

tek yapsın, kim taş kullanırsa güzel yapmış olur. Yapmayana ise günah

yoktur. Kim ki; bir şey yer, ve dişini kurcalarsa dişinden çıkanı atsın, diline

bulaşanı yutsun, kim böyle yaparsa güzel yapmış olur. Kim de böyle

yapmazsa güçlük yoktur. Kim helâya giderse örtünsün, örtecek bulamazsa

kum yığarak arkasını ona dönsün. Çünkü şeytan Adem Oğlu’nun oturağı ile

oynar. Kim bunu (kumu yığmayı) yaparsa güzel yapmış olur, kim de

yapmazsa herhangi bir günahı yoktur.” [54]

36 – Şeybân’el-Kıtbânî [55] radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre

şöyle demiştir: Mesleme bin Muhallet (Mısır’da vali iken) Ruveyfi bin

Sâbiti Mısır’ın aşağı tarafına Emîr tayin etti. Şeyban şöyle diyor. Biz

Ruveyfi ile Kümu Şüreykten Alkame’ye kadar yahut Alkame’den Kümu

Şüreyk’e kadar beraber yürüdük, gittik. Ruveyfi, Alkam şehrine gitmek

istiyordu. Ruveyfi diyor ki: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’in

sağlığında birimiz mâl-i ganimetin yarısı ona, yarısı bana olmak şartı

üzerine bir din kardeşinin zayıf devesini (harbte kullanmak üzere) alırdı.

(Taksimde) eğer okun demiri, yay, birinin olursa demirlenmemiş ok

öbürünün olurdu. Sonra şöyle dedi: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem

bana “Ey Ruveyf, benden sonra belki uzun zaman yaşarsın, halka duyur,

kim kıvrık olsun diye sakalını yağlar, boynuna nazar için ip veya boncuk

takar veya hayvan pisliği ile yahut kemikle temizlenirse Muhammed

sallallahu aleyhi ve sellem ondan beridir, uzaktır.” [56]

36 – Şeybân’el-Kıtbânî [55] radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre

şöyle demiştir: Mesleme bin Muhallet (Mısır’da vali iken) Ruveyfi bin

Sâbiti Mısır’ın aşağı tarafına Emîr tayin etti. Şeyban şöyle diyor. Biz

Ruveyfi ile Kümu Şüreykten Alkame’ye kadar yahut Alkame’den Kümu

Şüreyk’e kadar beraber yürüdük, gittik. Ruveyfi, Alkam şehrine gitmek

istiyordu. Ruveyfi diyor ki: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’in

sağlığında birimiz mâl-i ganimetin yarısı ona, yarısı bana olmak şartı

üzerine bir din kardeşinin zayıf devesini (harbte kullanmak üzere) alırdı.

(Taksimde) eğer okun demiri, yay, birinin olursa demirlenmemiş ok

öbürünün olurdu. Sonra şöyle dedi: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem

bana “Ey Ruveyf, benden sonra belki uzun zaman yaşarsın, halka duyur,

kim kıvrık olsun diye sakalını yağlar, boynuna nazar için ip veya boncuk

takar veya hayvan pisliği ile yahut kemikle temizlenirse Muhammed

sallallahu aleyhi ve sellem ondan beridir, uzaktır.” [56]

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem bizi kemik ve hayvan tezeği ile

taharetlenmekten menetti. [57]

– “Ya Muhammed! Ümmetine kemik, tezek ve kömürle taharetlenmeyi

yasak et. Çünkü onları Allah bize rızık kıldı” dediler. Peygamber sallallahu

aleyhi ve sellem de bunlarla taharetlenmeyi yasakladı. [58]

“Biriniz abdesthaneye gittiği vakit kendileri ile silinmek için beraberinde üç

taş götürsün. O (üç taş) temizlenmeye kâfidir.” [59]

Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’e taharette (kullanılacak taş adedi)

soruldu da Peygamberimiz “İçlerinde tezek bulunmayan üç taşla yapılır”

buyurdu. [60]

– “Her küçük abdest bozuşta su ile taharetlenmekle emrolunmadım. Eğer

ben bunu yaparsam (ümmetime) sünnet olur,” buyurdu.” [61]

Kubalılar su ile temizleniyorlardı. Bu âyet onlar hakkında indi. [62]

Esved bin Amr’ın rivâyet ettiği hadis daha tamamdır. [63]