ÜÇÜNCÜ FEN · İKİNCİ BÂB · İKİNCİ FASIL · Dördüncü Madde
Dördüncü Madde
Uykuyu azaltmanın gereklerinden olan gece uykudan kalkmanın önemini
ve faydalarını bildirir.
Ey azîz! Bilinmelidir ki Allah dostları şöyle demişlerdir: Saadetimizin
sermayesi gecelerdir. İnsanlardan uzaklaşmamız (uzlet), dost ile başbaşa
kalmamız gecelerdedir (halvet). Gece, âşıkların dert arkadaşı, âriflerin
sırdaşıdır. Gece, âşıkların derdi artar. Gece [213/a] âriflerin başı
düşüncelere dalar. Gece, kâmil insanın saadeti ve kalbinin semâsına nüzul
eden güneştir. Her gece o güneş doğar, fakat halkı uyku denizi alır.
Seherlerde her istek elde edilir. O vakitte kör gibi uyumak anlaşılmaz bir
şeydir. Seher vakti mübarek bir zamandır. O saatte uyanık olan, saadet
ehlindendir. Seher vakti âşıklar uyumaz. Ârifler gönülden uzağa gitmez.
Seher vakti rahmet kapıları açılır. O vakitte uyanık olan, can zevki ve
düşünce temizliği bulur.
«Allah’ım! Bunu bize kolaylaştır.»
Nazm
1-Ehl-i aşkın dîdesi bîdâr olur vakt-i seher
Cân-ı ehl-i dil dolu esrâr olur vakt-i seher
2-Şehr-i dil bî-kesret-i nâ-cins tenhâdır gice
Bezm-i cân bî-zahmet-i ağyâr olur vakt-i seher
3-Ref‘ ider dildâr vechinden nikâbın vakt-i subh
Anı seyr eyler o kim hüşyâr olur vakt-i seher
4-Mürde dil h v âb içre gâfil devlet-i bîdârdan
Ârif-i âgâha devlet yâr olur vakt-i seher
5-Pertev-i hurşîd vech-i dilbere müştâk olan
Ehl-i hâlin gönlü pür-envâr olur vakt-i seher
6-Hak nidâ eyler ki, “hel min sâ’ilin” her nîm-şeb
Kim ne isterse o ber-hurdâr olur vakt-i seher
7-Bâb-ı ihsân-ı Hudâ feth olmak istersen sana
Dil kapusun beklemek hoş kâr olur vakt-i seher
8-Ol ki, ekl ü şürb olur işi gice gündüz hemân
Uykı lâzımdır ona bî-mâr olur vakt-i seher
9-Hakkı, bîdâr ol, seher vaktinde, tenbel olma kim
Uyumak, insâna ayb u âr olur vakt-i seher
Günümüz Türkçesiyle
1-Aşk ehlinin gözleri, seher vakti uyanık olur. Gönül ehlinin ruhları, seher
vakti sırlarla dolar.
2-Gönül şehri kalabasız, çeşitsiz; tenhadır geceleri. Can meclisi
zahmetsiz, seher vakti yabancısız olur.
3-Sevgili yüzünden perdeyi kaldırır sabah vakti. O’nu seyreyler o ki,
seher vakti uyanık olur.
4-Ölü kalpler uykudadır, uyanıklık devletinden habersiz. Ârif olan
uyanıktır; seher vakti yar devletini bulur.
5-Yârin güneş gibi parlayan yüzündeki güzelliğe tutkun olan hâl ehlinin
gönlü, seher vakti nurlarla dolar.
6-Cenâb-ı Hak her gece nidâ eder; “İsteyen yok mu?” Seher vakti kim ne
isterse muradına erer.
7-Hudâ’nın ihsan kapısı açılsın istersen sana; Seher vakti gönül kapısını
beklemek, bol kazanç getirir.
8- O ki yeme içme olur işi, gece gündüz hemen. Seher vakti ona uyku
lazımdır hemen.
9-Hakkı, uyanık ol seher vakti; tembellik etme. Seher vakti uyumak
insana, ayıp ve ar olur.