-2. CİLT- · 289 – DÜŞMAN PEŞİNDE OLAN BİR KİMSENİN NAMAZI
1249 – Abdullah bin Üneys’in oğlundan o da babası Abdullah radıyallahu
anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demişlerdir:
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem beni Arafat ve Urena (vâdisi)
tarafında bulunan Halid bin Süfyân el-Hüzelî üzerine gönderdi. Git onu
öldür buyurdu. Gittim ve Halid’i gördüm, ikindi namazı da olmuştu. Kendi
kendime, “onunla aramızda olacak hadise ikindi namazımın geçmesine
sebep olmasından korkarım, dedim. Hem yürüyor, hem de îmâ ile gittiğim
tarafa doğru namaz kılıyordum. Ona yaklaştığımda Halid bana:
– Sen kimsin? dedi. Ben de:
– Arabdan bir kimseyim, işittiğime göre sen şu kimse (Rasûlullah) aleyhine
asker topluyormuşsun da onun için sana geldim, dedim.
Hâlid:
– Evet ben bununla meşgulüm dedi. Bunun üzerine ben onunla berâber bir
müddet yürüdüm, imkânını bulduğum bir anda kılıcımla onun üzerine
atıldım. Ruhu cesedinden ayrıldı (öldü).
İZAH
Urena: Arafat hizasında bir vadinin adıdır.
Berede: Ruhunun cesedinden ayrılarak bedeninin soğumasından ibarettir.
[198] . Buharî, Kitâbu’t-Taksir, b. 5; Müslim, Kitâbu Müsafirîn, Bâbu
Salati’l-Musafirin, n. 685; Neseî, Kitâbu’s-Salât, b. 3, n. 445
[199] . Müslim, Kitâbu Müsafirîn, n. 4; Tirmizî, Tefsir-i Sûre-i Amme, Bâbu
Tefsiri Sureti’n-Nisa, n. 3037, İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 113
[200] . Müslim, Kitâbu’l-Müsafirîn, Bâbu Salâtil-Müsafirîn, n. 145, A. B.
Hanbel, 3.129
[201] . Buhari, Kitabu’l-Hac, Cihad. Bâbu Yaksıru izâ harece min mevcihî,
n. 54; Müslim, Kitâbu Salati’l-Müsafirîn, n. 144; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât,
n. 546; Ahmed bin Hanbel, 3.111
[202] . Neseî, Ezân, 26; Ahmed bin Hanbel, 4, 145, 157
[203] . Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, b. 3, n. 499; Ahmed bin Hanbel’de rivâyet
etti. 3-120
[204] . Müslim, Kitâbu’l-Fazâil, n. 10; Neseî, Mevâkît, b. 42, n. 588; İbn-i
Mâce, n. 1070; Tirmizî, n. 553
[205] . Buharî, Kitâbu’t-Taksiri’s-Salat; İbn-i Mâce, Kİtâbu’s-Salât; Tirmizî,
Kitâbus’s-Salât, Bâbu cem beyne’s-Salâteyn, n. 555; Neseî, Mevâkıt, b. 5,
n. 597; Müslim, Salât, b. 14
[206] . Müslim, Kitâbu Salâti’l-Müsafirîn, Bâbu’l-Cem beyne’s-Salâteyni
Fi’l-Hazar, n. 49; Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, Bâbu Mâ câe fi’l-cem’i,
beyne’s-salateyni fi’l-hazar, n. 187
[207] . Müslim, Kitâbu Müsafirîn, b. 54, n. 705; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
24, n. 187; Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, b. 47, n. 602; Ahmed bin Hanbel, 1-
223
[208] . Buharî, Kitâbu’s-Salât ve Salati’l-Leyli; Müslim, Kitâbu’s-Salât, n.
705; Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, Bâbu’l-Vakt, n. 590
[209] . Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, Bâbu’l-Vakt, n. 594
[210] . Buharî, Kitâbu’t-Taksiri’s-Salat; Müslim, Kitâbu’s-Salât, n. 151;
Neseî, Mevâkît Bâbu’l-Vaktüllezi Yecmeu, n. 587 Fihil Misafir beyne’z-
Zuhri ve’l-Asri
[211] . Tirmizî, Kitâbu’l-Cuma, b. 43; A. Hanbel, 5-241
[212] . Buharî, Kitâbu’s-Salat, Taksir; Müslim, Kitâbu’s-Salât, n. 464;
Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, n. 310; İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât, Mâlik,
Muvatta, n. 834; Neseî, Kitâbu’s-Salat, n. 1001
[213] . Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, n. 550
[214] . Buharî, Taksiri’s-Salat, n. 57; Müslim, Misâfirin, n. 146; Neseî,
Taksir, 575, n. 1452; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât
[215] . Buharî, Kitabu Taksiri’s-Salat, Bâbu Salâti’l-Tetavvü, n. 55; Müslim,
Kitâbu Salât, Bâbu Cevâzü’n-Nâfile, n. 149; Neseî, Kİtâbu Kıyâmi’l-Leyli,
Babü’l-Vitir, n. 1684
[216] . Müslim, Kitâbu Salâti’l-Müsâfirîn, Bâbu Cevâzü’n-Nâfile, n. 700;
Neseî, Mesâcid, Bâbü’s-Salât ale-l-hımâri, n. 741
[217] . Buharî, Kitâbu’s-Salat, Bâbu Salati’t-Tetavvu; Müslim, Tirmizî, K.
Salât, b. 143-186, n. 351; Neseî, İbn-i Mâce,
[218] . Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, Bâbu Taksiri Salat, n. 545
[219] . Buharî, Kitabu Ebvâb-ı Taksiri’s-Salat, n. 53; Tirmizî, Ebvâbu’s-
Salat, Bâbu kem taksiri’s-Salât, n. 549; İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât; Bâbu
kem taksiri’s-Salât
[220] . İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât; Neseî, Kitâbu Taksiri’s-Salât, n. 1454
[221] . Buharî, Kitabu Taksiri’s-Salat, n. 53; Müslim, Kitâbu Kasrı’s-Salât,
n. 145; Tirmizî, Ebvâbu Salât, n. 548; Neseî, Kitâbu Taksiri’s-Salât, n.
1453; İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât
[222] . Neseî, Kitâbu Salâti’l-Havf, n. 1550
[223] . Buharî, Kitâbu Magazi bâbu gazvetir-rikâ, n. 145; Müslim, Kitâbu
Salâti’l-Misafirîn, b. Salâti’l-havf, n. 214; Neseî, k. Salatü’l-Havf, n. 1554;
Tirmizî, E. Müsâfirîn bâbu Salâti’l-havf, n. 564; İbn-i Mâce, Mâlik
[224] . Buharî, Müslim, Neseî, Kitâbu Salati’l-Havf bâbu ellezi Yecmeu, n.
1538
[225] . Buharî, Müslim, Tirmizî, Neseî, İbn-i Mâce
[226] . Neseî, Kİtâbu Salâti’l-Havf, n. 1543
[227] . Buharî, Kitâbu’l-Gazavat bâbu Gazveti Zâti’r-Rika, n. 146: Müslim,
Müsafirîn bâbu Salâti’l-Havf, n. 312; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, bâbu
Salâti’l-Havf, n. 564; Neseî, Salâtü’l-Havf, n. 1544
[228] . Ahmed bin Hanbel, Müsned, n. 3561
[229] . Neseî, Kitâbu Salâti’l-Havf, n. 1530; Ahmed b. Hanbel, Müsned, n.
2073; Müslim, Salâti’l-Müsâfirîn, bâbu Salâti’l-Havf, n. 213; Tirmizî,
Ebvâbu’s-Salât, bâbu Salâti’l-Havf, n. 1532
[230] . Müslim, Kitabu Salâti’l-Müsâfirîn, bâbu Salâti’l-Havf, n. 143; Neseî,
Kitâbu Salâti’l-Havf, n. 1533; İbn-i Mâce, Ahmed b. Hanbel, Müsned, n.
2124
[231] . Neseî, Kitâbu Salâti’l-Havf, n. 1552
[198]. Buharî, Kitâbu’t-Taksir, b. 5; Müslim, Kitâbu Müsafirîn, Bâbu
Salati’l-Musafirin, n. 685; Neseî, Kitâbu’s-Salât, b. 3, n. 445
[199]. Müslim, Kitâbu Müsafirîn, n. 4; Tirmizî, Tefsir-i Sûre-i Amme, Bâbu
Tefsiri Sureti’n-Nisa, n. 3037, İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât, b. 113
[200]. Müslim, Kitâbu’l-Müsafirîn, Bâbu Salâtil-Müsafirîn, n. 145, A. B.
Hanbel, 3.129
[201]. Buhari, Kitabu’l-Hac, Cihad. Bâbu Yaksıru izâ harece min mevcihî,
n. 54; Müslim, Kitâbu Salati’l-Müsafirîn, n. 144; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât,
n. 546; Ahmed bin Hanbel, 3.111
[202]. Neseî, Ezân, 26; Ahmed bin Hanbel, 4, 145, 157
[203]. Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, b. 3, n. 499; Ahmed bin Hanbel’de rivâyet
etti. 3-120
[204]. Müslim, Kitâbu’l-Fazâil, n. 10; Neseî, Mevâkît, b. 42, n. 588; İbn-i
Mâce, n. 1070; Tirmizî, n. 553
[205]. Buharî, Kitâbu’t-Taksiri’s-Salat; İbn-i Mâce, Kİtâbu’s-Salât; Tirmizî,
Kitâbus’s-Salât, Bâbu cem beyne’s-Salâteyn, n. 555; Neseî, Mevâkıt, b. 5,
n. 597; Müslim, Salât, b. 14
[206]. Müslim, Kitâbu Salâti’l-Müsafirîn, Bâbu’l-Cem beyne’s-Salâteyni
Fi’l-Hazar, n. 49; Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, Bâbu Mâ câe fi’l-cem’i,
beyne’s-salateyni fi’l-hazar, n. 187
[207]. Müslim, Kitâbu Müsafirîn, b. 54, n. 705; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, b.
24, n. 187; Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, b. 47, n. 602; Ahmed bin Hanbel, 1-
223
[208]. Buharî, Kitâbu’s-Salât ve Salati’l-Leyli; Müslim, Kitâbu’s-Salât, n.
705; Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, Bâbu’l-Vakt, n. 590
[209]. Neseî, Kitâbu’l-Mevâkît, Bâbu’l-Vakt, n. 594
[210]. Buharî, Kitâbu’t-Taksiri’s-Salat; Müslim, Kitâbu’s-Salât, n. 151;
Neseî, Mevâkît Bâbu’l-Vaktüllezi Yecmeu, n. 587 Fihil Misafir beyne’z-
Zuhri ve’l-Asri
[211]. Tirmizî, Kitâbu’l-Cuma, b. 43; A. Hanbel, 5-241
[212]. Buharî, Kitâbu’s-Salat, Taksir; Müslim, Kitâbu’s-Salât, n. 464;
Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, n. 310; İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât, Mâlik,
Muvatta, n. 834; Neseî, Kitâbu’s-Salat, n. 1001
[213]. Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, n. 550
[214]. Buharî, Taksiri’s-Salat, n. 57; Müslim, Misâfirin, n. 146; Neseî,
Taksir, 575, n. 1452; İbn-i Mâce, Kitâbu İkâmeti’s-Salât
[215]. Buharî, Kitabu Taksiri’s-Salat, Bâbu Salâti’l-Tetavvü, n. 55; Müslim,
Kitâbu Salât, Bâbu Cevâzü’n-Nâfile, n. 149; Neseî, Kİtâbu Kıyâmi’l-Leyli,
Babü’l-Vitir, n. 1684
[216]. Müslim, Kitâbu Salâti’l-Müsâfirîn, Bâbu Cevâzü’n-Nâfile, n. 700;
Neseî, Mesâcid, Bâbü’s-Salât ale-l-hımâri, n. 741
[217]. Buharî, Kitâbu’s-Salat, Bâbu Salati’t-Tetavvu; Müslim, Tirmizî, K.
Salât, b. 143-186, n. 351; Neseî, İbn-i Mâce,
[218]. Tirmizî, Kitâbus’s-Salât, Bâbu Taksiri Salat, n. 545
[219]. Buharî, Kitabu Ebvâb-ı Taksiri’s-Salat, n. 53; Tirmizî, Ebvâbu’s-
Salat, Bâbu kem taksiri’s-Salât, n. 549; İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât; Bâbu
kem taksiri’s-Salât
[220]. İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât; Neseî, Kitâbu Taksiri’s-Salât, n. 1454
[221]. Buharî, Kitabu Taksiri’s-Salat, n. 53; Müslim, Kitâbu Kasrı’s-Salât,
n. 145; Tirmizî, Ebvâbu Salât, n. 548; Neseî, Kitâbu Taksiri’s-Salât, n.
1453; İbn-i Mâce, Kitâbu’s-Salât
[222]. Neseî, Kitâbu Salâti’l-Havf, n. 1550
[223]. Buharî, Kitâbu Magazi bâbu gazvetir-rikâ, n. 145; Müslim, Kitâbu
Salâti’l-Misafirîn, b. Salâti’l-havf, n. 214; Neseî, k. Salatü’l-Havf, n. 1554;
Tirmizî, E. Müsâfirîn bâbu Salâti’l-havf, n. 564; İbn-i Mâce, Mâlik
[224]. Buharî, Müslim, Neseî, Kitâbu Salati’l-Havf bâbu ellezi Yecmeu, n.
1538
[225]. Buharî, Müslim, Tirmizî, Neseî, İbn-i Mâce
[226]. Neseî, Kİtâbu Salâti’l-Havf, n. 1543
[227]. Buharî, Kitâbu’l-Gazavat bâbu Gazveti Zâti’r-Rika, n. 146: Müslim,
Müsafirîn bâbu Salâti’l-Havf, n. 312; Tirmizî, Ebvâbu’s-Salât, bâbu
Salâti’l-Havf, n. 564; Neseî, Salâtü’l-Havf, n. 1544
[228]. Ahmed bin Hanbel, Müsned, n. 3561
[229]. Neseî, Kitâbu Salâti’l-Havf, n. 1530; Ahmed b. Hanbel, Müsned, n.
2073; Müslim, Salâti’l-Müsâfirîn, bâbu Salâti’l-Havf, n. 213; Tirmizî,
Ebvâbu’s-Salât, bâbu Salâti’l-Havf, n. 1532
[230]. Müslim, Kitabu Salâti’l-Müsâfirîn, bâbu Salâti’l-Havf, n. 143; Neseî,
Kitâbu Salâti’l-Havf, n. 1533; İbn-i Mâce, Ahmed b. Hanbel, Müsned, n.
2124
[231]. Neseî, Kitâbu Salâti’l-Havf, n. 1552
Namaz seferde de, hazarda da ikişer rekat olarak farz kılındı. Seferî
namazlar aynı bırakıldı. Hazarî namaza ziyâde olundu. [198]
Ömer de şöyle dedi: Senin teaccüb ettiğine, ben de teaccüb etmiştim de.
O’nu Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’e şöylemiştim. Rasûlullah
sallallahu aleyhi vesellem Efendimiz: “O, bir sadakadır, Allah onu size
bağışladı. Allah’ın sadakasını kabul ediniz” buyurdu. [199]
Enes bin Mâlik’e (radıyallahu anh) namazın kısaltılmasından sordum, Enes
de şöyle dedi: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem Efendimiz, üç mil veya
üç fersahlık mesafeye çıktığında farzları iki rekat kılardı. (Üç mil mi, üç
fersah mı olduğunda râvî Şu’be şüpheye düşmüştür. [200]
1202 – Muhammed bin Münkedir ve İbrahim bin Meysere Enes bin
Mâlik’in şöyle dediğini işitmişlerdir. Peygamber sallallahu aleyhi vesellem
Efendimizle öğle namazını Medine’de dört, ikindiyi ise Zül Huleyfe’de iki
rekat kıldım. [201]
Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’in şöyle dediğini işittim. “Rabbiniz,
bir dağın uç tepesinde koyun yayan ve ezan okuyup namaz kılan çobandan
râzı olur. Aziz ve Celil olan Allahu Teâlâ şöyle buyurur. – Şu kuluma bakın,
benden korkusundan ezan okuyor, namazını kılıyor, ben kulumu bağışladım
ve şüphesiz onu cennetime koycağım.” [202]
1205 – Şu’be radıyallahu anh’dan: Bana Dabbe oğullarından biri olan
Hamza el-Âizî haber verdi de dedi ki: Enes bin Mâlik’in şöyle dediğini
işittim. Enes: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem bir yere indiği zaman
öğle namazını kılmadan hareket etmezdi. Bir kimse Enes’e gündüzün tam
yarısı (güneşin tam tepeye dikildiği vakit) olsa da mı? dedi. Enes de, isterse
gündüzün yarısında olsun (öğleyi kılmadan hareket etmezdi) dedi. [203]
Muaz bin Cebel kendilerine şu haberi vermiştir. Tebuk seferinde,
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem öğle ile ikindiyi, akşam ile yatsıyı
birleştirerek kıldı. Bir gün namazın (birini) tehir etti, sonra çıkarak öğle ile
ikindi namazını bir arada kıldı. Sonra çadırına girdi, sonra tekrar çıktı,
akşamla yatsıyı bir arada kıldı. [204]
İbn-i Ömer Mekke’de iken (karısı) Safiye’nin ölümü (haberi) için
çağrıldığında, nihayet güneş batıp yıldızlar göründü. İbn Ömer Peygamber
sallallahu aleyhi vesellem’in seferde işi acele olduğu zaman bu iki namaz
arasını cem ederdi, dedi. Ve aydınlık kaybolana kadar yürüdü. Sonra
(binitinden) indi. Akşamla yatsıyı bir arada kıldı. [205]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem ne seferde, ne de korku içinde
olmadığı halde öğle ile ikindiyi bir arada, akşamla yatsıyı bir arada kıldı.
Mâlik, bunun yağmurlu bir günde olduğu görüşündeyim, dedi. [206]
İbn-i Abbas’a, Peygamber sallallahu aleyhi vesellem’in cem etmedeki kastı
ne idi, denildi. İbn-i Abbas, ümmetine meşakkat çıkarmamak istedi,
cevabını verdi. [207]
Ebû Dâvud dedi ki: (Ümeyye bin Halef’in kızı) Tev’eme’nin âzatlısı Salih
(bin Nebhan) İbn-i Abbas’tan bu hadisi rivâyet etti de, yağmursuz olduğu
zaman dedi. [208]
1215 – Câbir radıyallahu anh’dan: Bir gün Peygamber sallallahu aleyhi
vesellem Mekke’de iken güneş batmıştı. Akşamla yatsı arasını serif denilen
(yerde) cem etti. [209]
1219 – Ukayl (önceki) hadisi aynı senedle rivâyet etmiş ve demiştir ki:
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem akşamla yatsı arasını cem edebilmek
için akşam aydınlığın kaybolduğu vakte kadar tehir ederdi. [210]
Ebû Dâvud diyor ki: Şu hadis-i şerifi Kuteybe’den başka kimse rivâyet
etmedi. [211]
Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem’le bir sefere çıkmıştık. Bize yatsı
namazını kıldırdı da iki rekattan birinde vettîni vezzeytûni (suresini) okudu.
[212]
1222 – Berâ bin Âzib el-Ensârî radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre
şöyle demiştir: Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem ile onsekiz
seferde bulundum, güneş batıya kaydıktan sonra, öğleden önce iki rekat
(nafileyi) terk ettiğini görmedim. [213]
Eğer ben nafile kılsaydım, seferde namazımı (kısaltmaz) tamamlardım. Ey
kardeşimin oğlu, ben Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’le seferde
bulundum, vefatına kadar iki rekattan fazla kılmazdı. Hz. Ömer’le
bulundum. O da iki rekata ziyâde etmedi. Hz. Osman’la bulundum, vefatına
kadar (o da) iki rekattan ziyâde kılmadı. Aziz ve Celil olan Allah,
“Rasûlullah da sizin için güzel bir örnek vardır” buyurdu, dedi. [214]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem, deve hangi tarafa dönerse dönsün
onun üstünde nafile ve vitir namazı kılardı. Şu kadar var ki, onun üstünde
farz kılmazdı. [215]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem Hayber’e doğru dönmüş giderken
eşeğinin üzerinde namaz kıldığını gördüm. [216]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem beni bir hacetine göndermişti. (Râvî)
dedi ki, bir de geldim ki: Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem devesi
üzerinde doğuya doğru namaz kılıyordu. Secdelerde rükûdan daha aşağı
(eğiliyor) idi. [217]
1229 – İmran bin Husayn radıyallahu anh’dan: Peygamber sallallahu aleyhi
vesellem ile berâber gazveye (gittim) Mekke’nin fethinde onunla hazır
bulundum. Mekke’de onsekiz gece kaldı. (Farzları) ikişer rekat kılıyordu.
Ve şöyle dedi: “Ey Mekke halkı, siz dört (rekat) kılın biz ise misafiriz.” [218]
Ebû Dâvud dedi: Abbad bin Mensur dedi: İkrime’den, o da İbn-i Abbas’tan
rivâyete göre İbn-i Abbas, “Rasûlullah, Mekke’de ondokuz gün kaldı,”
demiş. [219]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem Mekke’nin fethi yılı Mekke’de onbeş
gün kaldı da namazları kısaltıyordu. [220]
Biz Peygamber sallallahu aleyhi vesellem ile Medine’den Mekke’ye gittik,
Medine’ye dönünceye kadar (farzları) ikişer rekat kılıyordu. (Râvî Yahya
bin Ebî İshak) biz Hz. Enes’e Mekke’de biraz kaldınız mı? dedik. Enes on
gün kaldık, dedi. [221]
Biz Peygamber sallallahu aleyhi vesellem ile Usfan’da idik. Müşriklerin
başında Halid bin Velid bulunuyordu. Biz öğle namazını kıldık. Müşrikler;
yemin olsun aldatıldık. Yemin olsun gaflete düştük. Müslümanlar namazda
iken hücum etmemiz gerekmez miydi? dediler. Bunun üzerine öğle ile
ikindi arasında (korku anında) namazı kısaltma ayeti indi. İkindi vakti
olunca, Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem kıbleye döndü müşrikler
önünde idiler. Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem’in arkasında bir saf
teşekkül etti, o saftan sonra başka bir saf daha teşekkül etti. Rasûlullah
Efendimiz rükûa indi eğildi, bütün saflar da eğildiler. Efendimiz secdeye
indi, Peygamberimizin tam arkasındaki saf da secdeye indi. Geride teşekkül
eden saf (secdeye inmeyerek) ayakta, secde edenleri beklediler. Onlar
(Efendimizin tam arkasında olanlar) iki secdeyi tamamlayınca kalktılar.
Onların gerisinde olan saf secdeye indi. Sonra öndeki saf gerideki saffın
yerine, gerideki saf ta öndeki safın yerine geçti. Sonra Peygamber
Efendimiz rükûa eğildi, bütün saflar da eğildiler. Sonra secdeye indi, tam
arkasındaki saftakiler de indiler, öbür geridekiler ayakta onları beklediler.
Efendimiz ve tam arkasındakiler secdeden kalkınca, nöbettekiler secdeye
vardılar. Sonra hep birden oturdular. Peygamber sallallahu aleyhi vesellem
hepsine birden selam verdirdi. Rasûlullah Usfan’da kıldığı bu namazı bir de
Beni Süleym’de kıldı. [222]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem, ashabına korku namazı kıldırdı da
onları arkasında iki Safâ ayırdı. Tam arkasında kalanlara bir rekat kıldırdı,
sonra ayağa kalktı, geride bulunan (ikinci) saftakiler, bir rekat kılana kadar
(onları) ayakta bekledi. Bunu müteâkip arkadaki saftakiler öne, öndekiler
arkaya geçtiler. Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem (arkasına yeni gelen)
bu ikinci saftakilere de bir rekat kıldırdı ve sonra, geriye geçen saftakiler bir
rekat daha kılana kadar bekledi. Ve arkasından selam verdi. [223]
(Ashap iki bölüğe ayrıldı) bölüğün biri Peygamber Efendimizle saf tuttu.
Öbür bölük düşmanın karşısına geçti, yanında bulunan bölüğe bir rekat
namaz kıldırdı ve ayak üstü kalktı, onlara siz (kalanları) kendi kendinize
tamamlayın (emrini verdi) onlar da derhal gidip düşman karşısında saf
tuttular. Düşman karşısında olanlar da Rasûlullah sallallahu aleyhi
vesellem’in arkasına geldiler, namazından kalan ikinci rekatı da onlara
kıldırdı ve oturdu (onlar da) kalanı kendileri tamamladıktan sonra onlara
selam verdirdi. [224]
Ebû Dâvud dedi ki: Yahya bin Said’in, Kâsım’dan rivâyeti Yezid bin
Ruman’ın rivâyetine benzer. Ancak selamda ona muhalefet etti.
Ubeydullah’ın rivâyeti Yahya bin Said’in rivâyeti gibidir. Orada ayak üstü
sabit durur, dedi [225]
– Necid gazvesinin olduğu sene Peygamber Efendimiz ikindi namazını
kılmaya durdu, bir bölük Efendimiz’le namaza durdu, öbür bölük sırtları
kıbleye olduğu halde düşmana karşı (saf tuttu) Efendimiz tekbir aldı,
arkasında olanlar da düşman karşısında bulunanlar da hep birden tekbir
aldılar. Efendimiz rükûa eğildi, yalnız arkasındaki bölük de rükû yaptı,
secdeye indi, arkasındaki bölük de indi, düşman karşısındaki bölükse ayakta
bekliyordu. Efendimiz ikinci rekata kalktı, arkasındakiler de kalktılar ve
düşmanın karşısına gittiler. Düşman karşısında olan bölük de Efendimizin
arkasına geldiler. Kendi kendilerine rükû ve secde yaparak bir rekat kıldı ve
kalktılar. Rasûlullah Efendimiz ayakta olduğu gibi duruyor (onları
bekliyordu) Efendimiz onlara bir rekat daha kıldırdı. Rükûa eğildi. Onlar da
eğildiler, secdeye vardı, onlar da berâber vardılar. Efendimiz ve
arkasındakiler oturdukları yerde bekliyorlardı. Düşman karşısında bulunan
bölük geldi, rükû ve secde yaparak (kalan rekatı kıldılar) sonra hep birden
selam verdiler. Efendimiz cemaate iki rekat kıldırdı, bölüklerin her birinin
fertleri cemaatle birer rekat kılabildiler. [226]
Peygamber Efendimiz iki taifeden biri düşman karşısında iken bir bölüğüne
bir rekat kıldırdı. Sonra birinci bölük gittiler. Düşman karşısındaki bölüğün
yerine durdular. Düşman karşısındakiler Peygamber Efendimizin arkasına
geldiler. Efendimiz onlara da bir rekat kıldırdı ve selam verdi. Sonra
arkasındakiler kalktı kalan rekatlarını kaza ettiler. Öbür bölük de kalktı,
onlar da tamamladılar (ve selam verdiler.) [227]
Peygamber sallallahu aleyhi vesellem bize korku namazı kıldırmıştı.
(Cemaat) Efendimizin arkasında saf tuttular. Bir bölüğü de düşmanın
karşısında saf tuttu. Peygamberimiz, arkasındaki bölüğe bir rekat namaz
kıldırdı, sonra düşmanın karşısındakiler onların yerine geçtiler, onlar da
düşman karşısında saf tuttular. Peygamberimiz bir rekat da onlara namaz
kıldırdıktan sora selam verdi. Sonra arakasındakiler kalktılar. Kendi
kendilerine bir rekat namaz kıldılar ve selam verdiler ve gittiler. Düşman
karşısındakilerin yerine durdular. Düşman karşısında olanlar da yerlerine
döndüler ve kendi kendilerine birer rekat daha kılıp sonra selam verdiler.
[228]
– “Ben varım,” dedi ve Rasûlullah sallallahu aleyhi vesellem bir rekat bir
bölüğe, bir rekat da öbür bölüğe kıldırdı (fakat bölükler) kalan rekatı kaza
etmediler, dedi. [229]
Allah Teâlâ Peygamberimiz sallallahu aleyhi vesellem’in dilinde namazı
hazarda dört, seferde iki ve korku anında bir rekat olarak farz kıldı, dedi.
[230]
– Akşam namazlarında da aynen böyle idi. İmamın altı rekat, bölüklerinde
(her birinin) üçer rekat olurdu. Ebû Dâvud dedi: Yahya bin Ebû Kesir, Ebû
Seleme’den, o da Câbir’den o da Rasûlullah’tan böyle rivâyet etti.
Süleyman el-Yeşkurî Câbir’den o da, Rasûlullah sallallahu aleyhi
vesellem’den böyle rivâyet etti. [231]
NAFİLE NAMAZLAR