MENÂSİKHAC BÖLÜMÜ · 51 – REMEL YAPMAK
1885 – Ebû Tufeyl radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre:
(Bir gün) İbn-i Abbas’a radıyallahu anh kavmin Rasûlullah sallallahu aleyhi
ve sellem’in Kâbe tavafından remel yaptığını söylüyorlar ve remel sünnettir
diyorlar dedim. İbn-i Abbas radıyallahu anh
Doğru söyledikleri var, hata edenleri de var, dedi. Ben:
Söylediklerinden hangisi doğru, hangisi yanlış dedim. İbn-i Abbas:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem remel yaptı, dedikleri doğrudur.
Sünnettir, sözleri hatadır. Hudeybiye anlaşması yılı kureyş Muhammed’i ve
ashabını bırakın, burun kurdunun ölmesi gibi, ölsün dediler. Fakat
Müslümanların gelecek yıl Mekke’ye gelip üç gün kalmaları üzerine
anlaşma yapılınca Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ashabıyla Kâbe’ye
geldi. Halbuki müşrikler o sırada Kuaykıan dağı tarafında idiler.
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ashabına (Kâbe’yi tavaf ederken) ilk
üç şavtında remel yapınız, buyurdu, İbn Abbas işte bu sünnet değildir. Ben:
Kavmin Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem Safâ ile Merve arasında sa’yı
devesi üzerinde yaptığını ve sa’yın deve üzerinde yapılmasının sünnet
olduğunu söylüyorlar, dedim. İbn-i Abbas:
Doğru söylüdekleri de var, hataya düştükleri de var dedi. Ben:
Söylediklerinden hangisi doğru, hangisi yanlış dedim. İbn-i Abbas:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in Safâ Merve arasında sa’yı devesi
üzerinde yaptığı doğrudur. Fakat sa’yın deve üzerinde yapılmasının sünnet
oluşu doğru değildir. Halk Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in
yanından uzaklaştırılamıyor. Aralanamıyorlardı (geride kalanlar da
göremiyordu. Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’i herkes görsün, sesini
herkes işitsin, elleri yetişip, rahatsız edilmesin diye devesi üzerinde sa’y
yaptı, dedi. [613]
İZAH
Neğaf: Hayvanların burnundan çıkan zayıf kurtlara denir. Dışarıda en kısa
zamanda ölür.
Kuaykıan: Mekke’de bir tepenin adıdır.
1886 – İbn-i Abbas radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle
demiştir:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, Mekke’ye gelmişti. Ashab-ı Kiramı
Medine sıtması zayıf düşürmüştü. Müşrikler, size bir kavim gelecek, onları
sıtma çok zayıf düşürdü, geldiklerinde onlardan uzak durun, dediler.
Noksan sıfatlardan Yüce olan Allah (c.c) onların söylediklerinden
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellemini haberdâr etti. Rasûlullah sallallahu
aleyhi ve sellem ashabına tavafın ilk üç şavtında (dolanmasında) Remel
(Çalımlı yürüyüş) yapmalarını Rukn-i Yemânî ile Hacer-i Esved arasında
yürümelerini emretti. Müşrikler ashabın çalımlı tavafını görünce, sıtma
kendilerini zayıf düşürdü dediğiniz Müslümanlar var ya, onlar bizden daha
kuvvetli ve dinçtirler, dediler.
İbn-i Abbas diyor ki: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in ashaba
tavafın bütün şavtlarında Remeli emretmeyişi hakikattaki zayıf halleri üzere
onları serbest bırakmak içindir. [614]
1887 – Ömer bin Hattab radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre:
Bu gün Allah (c.c) İslâm’ı sağlam temellere oturttu, küfrü ve küfür ehlini
(Mekke’den) sürüp mahvetti. Neden Remel yapılsın. Neden omuzlar
açılsın? Bununla berâber biz Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem’in
saâdetli devrinde yaptığımızı terketmeyiz. (Remel ve izdıbaya devam
ederiz) demiştir. [615]
İZAH
Ettea: Sağlamlaştırdı, yerine oturttu demektir. Aslı vetaadan ilk harfi vav
iledir, vav hemzeye kalb olundu.
1888 – Aişe radıyallahu anha’dan rivâyet edildiğine göre:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, “Kâbe’yi tavaf, Safâ ile Merve
arasında sa’y ve cemrelere taş atmak Allah’ın zikrini devam ettirmek için
meşru kılınmıştır” buyurdu. [616]
1889 – İbn-i Abbas radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle
demiştir:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem (tavafta) ızdıba yaptı. Hacer-i Esved’i
istilâm etti ve tekbir getirdi. Sonra tavafın üç şavtında remel yaptı. Ashabla
birlikte Rükn-i Yemânî’ye gelip Kureyş’in gözlerinden kaybolunca,
yürüyorlar, onların göreceği yere çıktıklarında yine remel yapıyorlardı.
Kureyş, Müslümanlar ceylanlar gibi dinç ve serîler diyorlardı. İbn-i Abbas:
İztiba ve remel (o günden itibaren) sünnet oldu dedi.
1890 – İbn-i Abbas radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle
demiştir:
Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem ve eshabı Ci’râne (denen yer)den
umreye niyetlendiler. Beyt’i tavaf ederken üç şavtında remel yaptılar, dört
şavtını yürüdüler. [617]
1891 – Nâfi radıyallahu anh’dan rivâyet edildiğine göre şöyle demiştir:
İbn-i Ömer radıyallahu anh Hacer-i Esved’den başlayıp yine Hacer-i
Esved’e gelinceye kadar remel yaptı ve Rasûlullah sallallahu aleyhi ve
sellemin böyle yaptığını söyledi. [618]
İZAH
Önce geçen hadislerden de anlaşıldığı gibi remel tavafın ilk üç şavtında
sünnettir. Geri kalan dört şavtında normal şekilde yürünür. Remel, tavaf-ı
kudumda, umre tavafında ve tavaf-ı ziyarette yapılabilir. Tavaf-ı ziyarette
yapmak efdaldir. Veda tavafında yapılmaz.