İCÂRE BÖLÜMÜ · 51 – NARH KOYMAK (FİATLARI SINIRLAMAK)
3450 – Ebû Hüreyre radıyallahu anh’dan: Bir kimse Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’e geldi ve: – Ey Allah’ın Rasûlü narh koy (mallara fiat tesbit et) dedi. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem: “(Fiatları tesbit değil) belki rızkı bollaştırması için Allah’a dua ederim” buyurdu. Sonra Peygamber Efendimize bir kimse geldi o da: – Ey Allah’ın Rasûlü fiat tesbit et, dedi. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem: “Fiatları Allah düşürür ve O yükseltir, ben Rabbıma kavuşurken hiç kimsenin benden zulüm görmemiş olmasını arzu ederim” buyurdu.
3451 – Enes bin Malik radıyallahu anh’dan: İnsanlar Ey Allah’ın Rasûlü fiatlar yükseldi bizim için mallara fiat tesbit ediver, dediler. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem: “Fiatları tesbit eden, darlık ve bolluk veren, rızıklandıran Allah’tır. Yemin olsun, ben sizden hiç birinizin ne kan ve ne de malı, benden zulme uğramamış olarak, alacağı da bulunmayarak Rabbıma kavuşmayı umarım” cevabını verdi. [250]
İZAH
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz satıcının malına fiat tesbit etmenin, o kimseye zulüm olacağını haber vermiş oluyor. Çünkü, o gün Ashabı Kiram arz ve talep prensibine göre hareket eder fırsatı ganimet saymazlardı. Bu hadis-i şeriflere bakarak ilim adamlarının çoğu fiat tesbitinin satıcıya zulüm olacağı görüşünde birleşmişlerdir. İmam Malik hazretlerinden ise: Satıcı fırsatı ganimet bilip müşterinin bilgisizliğinden istifadeyi düşünürse, o zaman devlet başkanı veya valilerin fiat tesbit edebileceği ictihadında bulunduğu rivâyet edilmiştir. (Bezl-ül- Mechud, c. 15, s. 122)
3452 – Ebû Hüreyre radıyallahu anh’dan: Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem, yiyecek satan bir kimseye uğradı. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem satıcıya: “Nasıl satıyorsun” diye sordu. Satıcı: – Nasıl sattığını Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’e haber verdi. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’e elini gıda maddesi içerisine sok, diye vahyolundu. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’de elini gıda maddesine soktu. Bir de ne görsün, o ıslaktı. Bunun üzerine Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem: “Aldatan bizden değildir” buyurdu. [251]
3453 – Yahya bin Maîn’den rivâyet olunduğuna göre şöyle demiştir: – Sûfyan bin Uyeyne geçen hadisin, “Bizi aldatan bizim gibi değildir” şeklinde tefsirini hoş karşılamazdı.
İZAH
Hadisin anlamı; bizi aldatan bizim yolumuzda, sünnetimiz üzere doğru harekette değildir, demektir. Bizi aldatan bizim gibi Müslüman değildir şeklindeki tefsiri, Sûfyan bin Uyeyne hoş karşılamazdı. Alış verişte hilekarlık yapmak her ne şekilde olursa olsun haramdır. İslam’ın ruhuna aykırıdır.