Peygamberimiz Aleyhisselamın Hılfu’l-fudûl’eGirişi ve Hılfu’l-fudûl’ün İcraatından Bazı Örnekler

Peygamberimiz Aleyhisselam yirmi ya şlar ında iken522 amcalar ıyla birlikte katıldığı523 son Ficar kavgasından dönüldükten sonra,⁵²⁴ Haram aylardan Zilkade ayında idi ki,⁵²⁵ Yemenli Zübeyd kabilesinden bir adamın satmak üzere Mekke’ye getirdiği bir yük metaını Kureyş eşrafından Âs b. Vâil satın almış, parasını ödemeye yanaşmamıştı.⁵²⁶ Âs b. Vâil adamın metaını kendisine geri vermesi isteğine de yanaşmayınca,⁵²⁷ adamcağız: Abduddar, Mahzum, Cumah, Sehm ve Adiyy b. Ka’b oğulları gibi, Mekke’nin nüfuzlu ailelerinin ileri gelenlerine başvurup Âs b. Vâil’deki alacağını ödettirmeleri için kendisine yardım etmelerini istemişti.

Fakat, bunlar adamcağıza yardımcı olacakları yerde, Âs b. Vâil’i kayırmışlar, adamcağızı da azarlamışlardı. İşin kötüye gittiğini gören528 ve çaresizlik içinde kalan adam529 güneşin doğmak üzere olduğu ve Kureyş ileri gelenlerinin de Kâbe’nin çevresinde küme küme oturdukları bir sırada, Ebu Kubeys dağına çıkarak “Ey Fihr hanedanı!” diye bağıra bağıra okuduğu şiirinde, uğradığı zulmü ve haksızlığı açıklayıp yardım dileğinde bulununca;⁵³⁰ orada hemen kalkıp temaslara başlamak suretiyle ilk harekete geçen ve bu yolda daha başkalarını da harekete geçiren zât, Peygamberimiz Aleyhisselamın amcası Zübeyr b.

Abdulmuttalib oldu.⁵³¹ Kureyş kabilelerinden: Hâşim b. Abdi Menaf, Muttalib b. Abdi Menaf, Zühre b. Kilab, Teym b. Mürre, Hâris b. Fihr oğulları, Darü’n-Nedve’de toplandılar. Durumu aralarında konuştular, ne şekilde hareket edileceğini sözbirliğiyle belirlediler.⁵³² Bu hususta andlaşmaya, birbirlerini davet ettiler. Yaşlılığı dolayısıyla533 Abdullah b. Cüd’an’ın evinde toplandılar.⁵³⁴ Abdullah b. Cüd’an, yemek yaptırıp onlara yedirdi.⁵³⁵ Mes’ûdî, Mürûc, 2/276. Mes’ûdî, Mürûc, 2/276-277, Süheylî, 2/72, İbn Kesîr, Bidâye, 2/292. Mes’ûdî, Mürûc, 2/277. Kesîr, Bidâye, 2/292. Bidâye, 2/292.

Kaynaklar

1. İbn İshak, Kitâbu’l-mübtedâ, 2/58-59, Taberî, Târîh, 2/196, Ebu Nuaym, Delâil, 1/186, Beyhakî, Delâil, 2/33-34, İbn Seyyid, 1/44-45, Zehebî, Târîh, s. 79-80, İbn Kesîr, Bidâye, 2/287-288, İbn Hacer, Metâlib, 4/178, Suyutî, Hasâis, 1/289. Ahmed b. Hanbel, 5/362.
2. 521. İbn İshak, İbn Hişam, 1/194, İbn Kesîr, Bidâye, 2/286-287.
3. 522. İbn İshak, İbn Hişam, 1/198, İbn Sa’d, 1/128, Yakubî, 2/17, İbn Cevzî, 1/127, İbn Seyyid, 1/46. İbn Esîr, Kâmil, 2/41, İbn Seyyid, 1/46. İbn Sa’d, 1/128. Süheylî, 2/72, İbn Kesîr, Bidâye, 2/291. Mes’ûdî, Mürûc, 2/276, Süheylî, 2/72. İbn Cevzî, 1/136. Süheylî, 2/72, İbn Kesîr, Bidâye, 2/291. İbn Sa’d, 1/128, Mes’ûdî, Mürûc, 2/276-277, Süheylî, 2/72, İbn Cevzî, 1/137, İbn Kesîr, Bidâye, 2/292. İbn Esîr, Kâmil, 2/41, İbn Kesîr, Bidâye, 2/293. İbn Sa’d, 1/129, Mes’ûdî, Mürûc, 2/276, Süheylî, 2/77, İbn Cevzî, 1/137, İbn Esîr, Kâmil, 2/41, İbn İbn Sa’d, 1/129, Süheylî, 2/72, İbn Cevzî, 1/137, İbn Esîr, Kâmil, 2/41, İbn Seyyid, 1/47, İbn Kesîr,