İslam Tarihi · Temmuz 6, 2026

Kâbe’nin Planında Kısaltma ve Daraltma Yapılışının Sebebi

Kureyşîler, Beytullah’ı yıkıp yeniden yapacakları zaman; toplanan bağışlarla sağlanan yapı malzemesinin yetersizliği yüzünden, Beytullah’ın Hicr tarafındaki eski temelini dışarıda bırakıp duvarı biraz içeriden çekmek …

Kureyşîler, Beytullah’ı yıkıp yeniden yapacakları zaman; toplanan bağışlarla sağlanan yapı malzemesinin yetersizliği yüzünden, Beytullah’ın Hicr tarafındaki eski temelini dışarıda bırakıp duvarı biraz içeriden çekmek suretiyle, kısaltmak ve daraltmak zorunda kaldılar.189 Kâbe’nin eski temeline göre: Şam tarafından dışarıda bırakılan ve Kâbe’ye dahil bulunan Hicr kısmının190 eni altı arşın,191 veya altı arşın bir karış,192 ya da yedi arşın193 veya yedi arşına yakın olup;194 Kureyşliler inşaattan artacak malzemelerle eski temel üzerinden çektirecekleri yarım daire duvarla, hem burasının Kâbe’ye dahil bulunduğunu belirlemek, hem de tavanın bu duvarın dışından yapılmasını sağlamak istediler.195 Kâbe’nin kapısı, İbrahim Aleyhisselamla Cürhüm ve Amalikalar devrinden beri, yer seviyesinde idi.196 Sahîh, 1/35, Nesâî, 5/206.

Abdurrezzak, 5/104, Ezrakî, 1/163, 315, Ahmed b. Hanbel, 6/239, Buhârî, Sahîh, 2/156, İbn Mâce, 2/985, Dârimî, 1/382, Nesâî, 5/216, Zehebî, Târîh, s. 71, İbn Kesîr, Bidâye, 2/303.

Kaynaklar

  1. 184. İbn İshak, İbn Hişam, 4/58, Vâkıdî, Megâzî, 2/844, Ezrakî, 2/122, Ahmed b. Hanbel, 4/31, Buhârî, Sahîh, 1/36, 5/98, Belâzurî, Fütûh, 1/48, Nesâî, 5/204.
  2. 185. İbn İshak, İbn Hişam, 4/58, Ahmed b. Hanbel, 4/32. Ahmed b. Hanbel, 2/238, Buhârî, Sahîh, 1/36 8/38. Ahmed b. Hanbel, 4/32, Buhârî, Sahîh, 1/36, 8/38.
  3. 188. İbn İshak, İbn Hişam, 4/58, Vâkıdî, Megâzî, 2/844, İbn Sa’d, 2/137, Ahmed b. Hanbel, 4/31-32, Buhârî, İbn Kesîr, Bidâye, 2/303. Ahmed b. Hanbel, 6/179, Müslim, 2/970, İbn Kesîr, Bidâye, 2/303. Ezrakî, 1/163, Zehebî, Târîh, s. 71, Diyarbekrî, 1/115. Abdurrezzak, 5/104, İbn Kesîr, Bidâye, 2/303, Diyarbekrî, 1/115. Abdurrezzak, 5/128, İbn Sa’d, 1/147, Müslim, 2/972. Ezrakî, 1/163, Diyarbekrî, 1/115. Belâzurî, Fütûh, 1/52.