İslam Tarihi · Temmuz 6, 2026

Müşriklerin Peygamberimiz Aleyhisselama Eski Tekliflerini Tekrarlamaları

Hz. Hamza’nın Müslüman olduğu ve Müslümanların sayılarının günden güne arttığının görüldüğü sıralarda idi59 ki; içlerinde Ebu Cehil de bulunan60 Kureyş müşriklerinin ileri gelenleri, bir gün toplantı yaptılar61 ve: …

Hz. Hamza’nın Müslüman olduğu ve Müslümanların sayılarının günden güne arttığının görüldüğü sıralarda idi59 ki; içlerinde Ebu Cehil de bulunan60 Kureyş müşriklerinin ileri gelenleri, bir gün toplantı yaptılar61 ve: “Muhammed’in işi yaygınlaştı, işlerimizi karıştırdı!62 Sihirde, kehanette, şiirde en bilgiliniz kim ise araştırın da,63 topluluğumuzu dağıtan, işimizi karıştıran, dinimizi ayıplayan64 şu adamın yanına varıp kendisiyle bir konuşsun;65 üzerinde direndiği şeyle ne yapmak istediğine bir baksın!66 Onun haberini bize getirsin!67 Buna da, Utbe b. Rebia’dan daha uygun bir kimse bilemiyoruz” dediler.68 Zemahşerî, 3/448, Râzî, 27/111.

Hamza ve Ömer 409 O sırada Utbe b. Rebia müşriklerin yanında bulunuyor, Peygamberimiz Aleyhisselam da toplantı yerine yakın bir tarafta yalnız başına oturuyordu.69 Utbe b. Rebia: “Vallahi, ben şiir, kehanet ve sihrin her çeşidini işitmiş ve bunlar hakkındaki bilgilere vukuf hâsıl etmiş bulunuyorum. Bana, bunların gizli, kapalı kalan bir tarafı yoktur!70 Ey Kureyş cemaati! Ben kalkıp Muhammed’in yanına varayım. Onunla konuşayım. Kendisine bazı şeyler teklif edeyim. Teklif edeceğim şeylerden hangisini kabul ederse, istediğini kendisine veririz. Belki artık bizimle uğraşmaktan vazgeçer!” dedi. Müşrikler: “Olur, ey Ebu’l-Velid!

Kalk, Onun yanına var, kendisiyle konuş!” dediler. Utbe hemen kalktı, Peygamberimiz Aleyhisselamın yanına varıp oturdu ve: “Ey kardeşimin oğlu! Sen de biliyorsun ki; kabile içinde, şeref ve soyca aramızda üstün bir mevkidesin. Fakat, kavminin başına büyük bir iş, bir gaile getirdin! Onunla, onların topluluklarını dağıttın! Onunla, onların akıllarını akılsızlık saydın! Onunla, onların ilahlarını ve dinlerini ayıpladın! Onunla, onların babalarından gelip geçmiş olanları tekfir ettin!71 Ey Muhammed! Sen mi daha hayırlısın? Yoksa Hâşim mi daha hayırlı?72 Ey Muhammed! Sen mi daha hayırlısın? Yoksa Abdulmuttalib mi daha hayırlı?

Sen mi daha hayırlısın? Yoksa Abdullah mı daha hayırlı?” diye sordu. Peygamberimiz Aleyhisselam, Utbe’nin bu sorularına hiç karşılık vermedi, sustu.73 Utbe: “Eğer bunların senden daha hayırlı olduğunu kabul ediyorsan, bunlar senin ayıplamakta olduğun ilahlara tapıyorlardı! Yok, eğer sen onlardan hayırlı olduğunu sanıyorsan, konuş! Bu yoldaki sözünü de dinleyelim. Biz hiçbir zaman kavmine senden daha uğursuz ve ağır gelen birşey görmedik. Topluluğumuzu dağıttın! İşimizi karıştırdın! Araplar içinde bizi rezil ettin! ‘Kureyşliler içinde bir sihirbaz, bir kâhin türemiş!’ dedirttin!

Vallahi, biz kılıçlarımızla birbirimizi yok etmeye kalkacağımız, çığlık koparılacak andan başkasını bekleyemiyoruz!74 Gel, sen beni dinle: Sana bazı şeyler teklif edeceğim! Onların üzerinde dur! Düşün! Belki onlardan bazısını kabul etmek işine gelir” dedi. Peygamberimiz Aleyhisselam: “Söyle ey Ebu’l-Velid! Dinliyorum” buyurdu. Utbe: “Ey kardeşimin oğlu! Eğer sen getirdiğin bu işle mal elde etmek istiyorsan, sen malca en zenginimiz oluncaya kadar, mallarımızdan senin için mal toplayalım. Eğer sen bununla şeref ve şan kazanmak istiyorsan, seni üzerimize seyyid yapalım ve sensiz hiçbir işe karar vermeyelim.

Eğer sen bununla kral olmak istiyorsan, seni kendimize kral yapalım. Eğer bu sana gelen şey, sana görünüp de kendinden uzaklaştırmaya güç yetiremediğin bir tâbi’ cin işi ise, seni tedavi ettirelim. Seni ondan kurtarıncaya kadar, mallarımızı bu uğurda saçarcasına harcayalım. Tedavi edilinceye kadar tâbi’ cinin adama sataşıp durduğu olabilir!” dedi. Utbe sözlerini bitirinceye kadar Peygamberimiz Aleyhisselam onu dinledi ve: “Ey Ebu’l-Velid! Söyleyeceklerini, söyleyip bitirdin mi?” diye sordu. Utbe “Evet” deyince, Peygamberimiz Aleyhisselam:

Kaynaklar

  1. 53. İbn Sa’d, 8/222, Mus’abu’z-Zübeyrî, s. 40, İbn Abdilberr, 4/1891, İbn Esîr, Usdu’l-gâbe, 7/217.
  2. 54. İbn Esîr, Usdu’l-gâbe, 7/326
  3. 55. İbn Sa’d, 3/53, İbn Kuteybe, Maârif, s. 82, İbn Abdilberr, 3/1038, İbn Hacer, İsâbe, 2/362.
  4. 56. İbn Sa’d, 3/124, Mus’abu’z-Zübeyrî, Nesebi Kureyş s. 265-266, İbn Kuteybe, Maârif, s. 103, İbn Esîr, Usdu’l-gâbe, 3/480, Zehebî, Siyer, 1/45.
  5. 57. İbn Sa’d, 3/214, İbn Kuteybe, Maârif, s. 100, İbn Abdilberr, 2/764, İbn Esîr, Usdu’l-gâbe, 3/85.
  6. 58. İbn Esîr, Usdu’l-gâbe, 7/326.
  7. 59. İbn İshak, İbn Hişam, 1/313, İbn Seyyid, 1/105, Zehebî, Târîh, s. 157-158. Beyhakî, Delâil, 2/202-203, Zemahşerî, 3/448, Râzî, 27/111, Kurtubî, 15/338, Zehebî, Târîh, s. 158.
  8. 61. İbn Ebi Şeybe, 14/295, Ebu Nuaym, Delâil, 1/230, Beyhakî, Delâil, 2/203, Zemahşerî, Keşşâf, 3/448, Râzî, 27/111, İbn Cevzî, 1/201, Kurtubî, 15/338, Zehebî, Târîh, s. 158, İbn Kesîr, Bidâye, 3/62.
  9. 63. İbn Ebi Şeybe, 14/295, Ebu Nuaym, Delâil, 1/230, Beyhakî, Delâil, 2/203, Zemahşerî, 3/448, Râzî, 27/111, İbn Cevzî, 1/201, Kurtubî, 15/338, Zehebî, Târîh, s. 158, İbn Kesîr, Bidâye, 3/62.
  10. 64. İbn Ebi Şeybe, 14/295, Ebu Nuaym, Delâil, 1/230, İbn Cevzî, 1/201, İbn Kesîr, Bidâye, 3/62, Halebî, 1/486.
  11. 65. İbn Ebi Şeybe, 14/295, Ebu Nuaym, Delâil, 1/230, Beyhakî, Delâil, 2/203, Zemahşerî, 3/448, Râzî, 27/111, İbn Cevzî, 1/201, Kurtubî, 15/338, Zehebî, Târîh, s. 158, 62, Halebî, 1/486. Ebu Nuaym, Delâil, 1/230, İbn Cevzî, 1/201, İbn Kesîr, Bidâye, 3/62, Halebî, 1/486. Zemahşerî, 3/448, Beyhakî, Delâil, 2/203, Râzî, 27/111, Kurtubî, 15/338, Zehebî, Târîh, s. 158.
  12. 68. İbn Ebi Şeybe, 14/295, Ebu Nuaym, Delâil, 1/230, İbn Cevzî, 1/201, İbn Kesîr, Bidâye, 3/92.
  13. 69. İbn İshak, İbn Hişam, 1/313. Beyhakî, Delâil, 2/203, Zemahşerî, 3/448, Râzî, 27/111, Kurtubî, 15/338, Zehebî, Târîh, s. 158.
  14. 71. İbn İshak, İbn Hişam, 1/313, İbn Seyyid, 1/105, Zehebî, Târîh, s. 158, İbn Kesîr, Bidâye, 3/63, Halebî, 1/486.
  15. 72. İbn Ebi Şeybe, 14/295, Beyhakî, Delâil, 2/203, Zemahşerî, 3/448, Râzî, 27/111, Kurtubî, 15/338, Zehebî, Târîh, s. 158.
  16. 73. İbn Ebi Şeybe, 14/295-296, Ebu Nuaym, Delâil, 1/230, Beyhakî, Delâil, 2/203, Zemahşerî, 3/448, Râzî, 27/111, İbn Cevzî, 1/201, Zehebî, Târîh, s. 158, İbn Kesîr, Bidâye, 3/62, Halebî, 1/486.
  17. 74. İbn Ebi Şeybe, 14/296, Ebu Nuaym, Delâil, 1/230-231, İbn Cevzî, 1/201, İbn Kesîr, Bidâye, 3/62.