El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Yüzotuzsekîzinci Senesi

Bu senede Bizans imparatoru Konstantin, zor kullanarak Malatya'ya girdi. Şehrin surlarını yıktı ve karşısına çıkan Malatyalı savaşçılardan ele geçirebildiklerini affetti. Bu senede Mısır valisi Salih b. Ali, İç …

Bu senede Bizans imparatoru Konstantin, zor kullanarak Malatya'ya girdi. Şehrin surlarını yıktı ve karşısına çıkan Malatyalı savaşçılardan ele geçirebildiklerini affetti.

Bu senede Mısır valisi Salih b. Ali, İç Anadolu'ya gidip gaza yaptı-Bizanslıların yıktıkları Malatya surlarını onardı. Kardeşi İsa b. Ali'ye 40.000 dinar verdi. Aynı şekilde kardeşi oğlu Abbas b. Muhammed b-Ali'ye de 40.000 dinar verdi.

Ebu Müslim'in mağlub ettiği, bu nedenle Basra'ya kaçarak kardeşi Süleyman b. Ali'ye sığınan Abdullah b. Ali, bu sene itaatle dönüp halifeye bey'at etti. Ama ileriki sayfalarda da anlatılacağı gibi Bağdat zindanında hapsedildi.

Bu senede Sinbaz'ı mağlub edip mallarını ele geçiren, ayrıca Ebu Müslim'in mallarına da sahip olup bu sayede kendini güçlendiren ve hiç kimsenin kendisini mağlub edemeyeceği zannma kapılan Cehver b Mürrar el-İclî de halifeye başkaldırdı. Halife onun üzerine büyük bîr ordu ile Muhammed b. Eş'as el-Huzaî'yi gönderdi. İki taraf şiddetlice savaştılar. Cehver, hezimete uğradı. Askerlerinin çoğu öldürüldü, yanındaki mallar, ürünler ve hazineler ganimet edildi. Sonra da yakalanıp öldürüldü.

Bu senede Harici Mülebbed, 8.000 askerle üzerine giden Hazim b. Kuzeyine tarafından Öldürüldü. Mülebbed'in 1.000'den fazla adamı öldürüldü. Geri kalanlar bozguna uğrayıp kaçtılar.

Vakidî'nin ifadesine göre, bu senede Fadl b. Ali insanlara haccettirdi. Vilayetlerin valileri, önceki senelerde vali olarak adları geçen kimselerdi.

Bu senede vefat eden meşhur şahsiyetler arasında Zeyd b. Vakid, Alâ b. Abdurrahman, Leys b. Ebi Süleym de vardır.

Bu senede Emevilerin elindeki dahili hilafet Endülüs'e geçti. Bu Emevi halifesi, Abdurrahman b. Muaviye b. Hişam b. Abdülmelik b. Mervan el-Haşimî idi. Ben onun Haşimî olmadığı kanaatındayım. O, Ümeyyeoğullanndandı ve kendisine Emevi deniliyordu. Abdullah b. Ali b. Abdullah b. Abbas'tan kaçıp Mağrib ülkesine girdi. Beraberindeki kaçaklarla bfriikte oralardan da ilerilere doğru gitti. Bunlar, Ye-menlilik ve Mudarlıhk asabiyeti uğruna savaşıyorlardı. Abdurrahman, kölesi Bedr'i göndererek onları kendine taraftar yaptı ve ona bey'at ettiler. Sonra Endülüs ülkesine girip orayı istila ettiler. Vali Yusuf b. Abdurrahman b. Habib b. Ebi Ubeyde b. Ukbe b. Nafi el-Fih-rî'nin elinden Endülüs'ü aldılar ve vali Yusuf u öldürdüler.

Abdurrahman b Muaviye, Kurtuba'da ikamet etti. Endülüs'teki halifeliği hicretin 172. senesine kadar devam etti. O senede vefat etti. Kırküç sene birkaç ay süreyle halifelik yaptı. Ondan sonra oğlu Hişam, altı yıl birkaç ay müddetle halifelik yaptı. Sonra o da vefat etti. Yerine Hakem b. Hişam geçti. O da yirmialtı sene birkaç ay müddetle halifelik yaptıktan sonra vefat etti. Onun ardısıra oğlu Abdurrahman h- Hakem de otuzüç sene müddetle halifelik yaptı ve vefat etti.

Onun ardından Muhammed b. Abdurrahman b. Hakem de halifeliğe geçip yirmialtı sene müddetle hüküm sürdü. Ondan sonra oğlu Münzir b. Muhammed, ardından Abdullah b. Muhammed b. Münzir adındaki kardeşi halifeliğe geçtiler. Abdullah b. Muhammed b. Mün-zır'üı halifeliği, hicri 300. seneden sonra kısa bir süre devam etti. İlende de anlatacağımız gibi, bu senelerin geçmesinden ve bu insanların dünyadan göçmesinden sonra Endülüs hilafeti de yıkılıp yok ohnuş-tur- Onların bu hakimiyetleri esnasında elde ettikleri nimetler, sahip

oldukları lüks hayat ve güzel kadınlar, hep yok olup gitti. Sanki belli bir miadı bekliyorlarmış çakına o seneler sona erdi. O senelerde yaşayan insanlar da bu dünyadan ayrılıp gittiler. Kuru bir yaprağa dönüştüler; soldular, kurudular ve saba rüzgarları onları savurup götürdü.