Bu senede Ali b. İsa b. Mahan, Ebü'l-Hasib ile savaşmak üzere Merv şehrinden çıkıp Nesa'ya gitti. Burada Ebü'l-Hasib'le savaştı. Çoluk çocuğunu ve kadınlarını esir aldı. Böylece Horasan'da düzen sağlandı.
Bu senede Harun Reşid, oğulları Muhammed el-Emin ve Abdullah el-Emin'Ie birlikte insanlara haccettirdi. Mekke ve Medine halkına verdiği bağışların toplamı 1.000.050 dinarı buldu. Şöyle ki: Kendisi insanlara bağışta bulunuyor, bağışı alanlar bu defa oğlu Emin'e gidiyorlar, Emin de onlara bağışta bulunuyor, sonra bu defa Me'mun'a gidiyorlar, Me'mun da onlara bağışta bulunuyordu.
Şam ve Irak'ın yönetimi Emin'e, Hemedan'dan doğu sınırına kadar olan yerlerin yönetimini de Me'mun'a verilmişti. Sonra Harun Reşid bu iki oğlunun ardısıra oğlu Kasım'ı da kolladı. Ona Mü'temen lakabını verdi. Onu Cezire'ye, bazı büyük kentlere ve sınır bölgesine vali tayin etti. Onu bu işi yapmaya sevkeden sebep şuydu: Oğlu Kasım, Abdülmelik b. Salih'in yanında bulunuyor ve onun tarafından yetiştiriliyordu.
Harun Reşid, oğlu Emin ile Me'mun için veliahdlık bey'atı alınca Kasım ona şu şiiri yazıp gönderdi: du.
"Ey o hükümdar ki, eğer kendisi yıldız olsaydı, suat yıldızı olur-
Oğlun Kasım için de veliahdlık bey'atı al. Hükümdarlıkta onun için de bir çakmak çak. Allah bir ve tektir. Veliahdlarm sayısını da çiftten teke çıkar."
Harun Reşid bu tavsiyeye uydu ve oğlu Kasım'ı da veliahd tayın di
re^ onun için de bey'at aldı. Onun bu icraatını bazı kimseler be- n(Jiler, bazıları beğenmediler. Fakat neticede Kasım, hilafete geçe-di Aksine kader ve ölüm, onun bu arzusuna ulaşmasına engel olu dünyadan götürdüleru dünyadan götürdüler.
îfılar. Onu
Harun Reşid, haccını tamamladıktan sonra beraberindeki emir
vezirleri huzuruna çağırdı. Oğulları ve veliahdlan Muhammed el-Fmin ile Abdullah el-Me'mun'u da huzuruna getirtti. Bunların veli-hdhğ1113 Devat alındığına dair yazıyı yazdırdı. Oradaki emir ve vezirleri de kendi imzalarım bu belgeye attırarak şahit tuttu. Sonra bu belgeyi Ka'be'nin tavanına asmak istedi. Fakat belge yere düştü. "Bu, çabucak bozulacak bir iştir." denildi ve gerçekten de Öyle oldu.
İbrahim el-Musilî, Ka'be'de yapılan bu bey1 atla ilgili olarak şöyle
dedi:
"İşlerin sonuç bakımından en hayırlısı ve tamamlanmaya da en layık olanı,
Rahman'ın kutsal beldede hükmettiği iştir."
Ebu Cafer b. Cerir, bu konuda tafsilatlı bilgiler vermiştir. İbn Cevzî de "el-Muntazam" adlı eserde onun bu yolunu tutmuştur.