El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Yüzseksensekîzînci Senesi

Bu senede İbrahim b. İsrail, yaz mevsiminde gazaya gitti. Safsaf yolundan giderek Bizans'a girdi. İmparator Nikoforos onun karşısına çıktı. Ama Nikoforos üç yerinden yaralandı ve bozguna uğradı. Adamlarından 40.000'den …

Bu senede İbrahim b. İsrail, yaz mevsiminde gazaya gitti. Safsaf yolundan giderek Bizans'a girdi. İmparator Nikoforos onun karşısına çıktı. Ama Nikoforos üç yerinden yaralandı ve bozguna uğradı. Adamlarından 40.000'den fazlası öldürüldü. Müslümanlar, Bizanshlar'dan 4.000'den fazla bineği ganimet olarak aldılar.

Bu senede Kasım b. Reşid, Mercidabık'ta cihad etti.

Bu senede Harun Reşid insanlara haccettirdi. Bu onun son haccı oldu.

Ebu Bekir, Harun Reşid'in hac dönüşünde Kûfe'yi geçtiğini görünce: "Artık bundan sonra Harun Reşid haccedemiyecektir ve ondan sonra başka bir halife de haccetmeyecektir." dedi.

Harun Reşid bu dönüşü esnasında Behlül Dana ile karşılaştı. Behlül ona güzel öğütler verdi.

Hacib Fadl b. Rebi'den rivayet olunduğuna göre o şöyle demiştir:

«Harun Reşid'le birlikte haccettim. Kûfe'ye uğradık, orada Behlül Dana'nın saçmaladığını gördüm. Kendisine: "Sus, halife geliyor!" dedim, sustu. Ancak halifenin bineği onun Önünden geçerken Behlül ona şöyle seslendi: "Ey mü'minlerin emiri! Kudame b. Abdullah el-Amirî şöyle demiş: Peygamber (s.a.v.)'i Mina'da bir deve üzerinde iken gördüm. Yanında yaya yürümekte olan pejmürde bir adam vardı. Kovdular, geri gitmedi. Dövdüler, geri gitmedi. Her ne yaptılarsa geri gitmedi."

Ben halifeye, Behlül'ün deli olduğunu söyledim. Halife de onu tanıdığını söyledi ve Behlül'e şöyle dedi:

- Konuşmana devam et ey Behlül!

Onun böyle demesi üzerine Behlüi şöyle dedi:

- Farzet ki, bütün yeryüzüne sahip oldun. Her tarafa hakim oldun. Bütün insanlar sana boyun eğdiler. Şöyle oldu, böyle oldu- Anıa yarın nihayet mezarın içine gitmeyecek misin? Şu, bu, herkes senin üzerine toprağı örtmeyecek mi?

Halife ona şöyle dedi:

- Güzel söyledin ey Behlül, daha söyleyeceklerin var mı?

- Evet ey mü'minlerin emiri! Cenâb-ı Allah, bir kimseye mal ve

ezell verirse o kişi güzelliğine iffetle sahip olur. Malı ile iyilikte h lunursa o kişi Allah divanında iyi insanlar arasına yazılır. Halife Harun, onun birşeyler istediğini sanarak şöyle dedi:

- Ey Behlül, borçlarının ödenmesini emrettik.

- Böyle yapma ey mü'minlerin emiri, borç borçla ödenmez. Hakkı hiplerine ver, kendi nefsinin borcunu nefsin ile öde. Ey Behlül, sana yetecek kadar rızık verilmesini emrettik.

- Yapma ey mü'minlerin emiri, noksanlıklardan münezzeh olan vüce Allah sana verir de beni unutur mu hiç? İşte bir ömür yaşadım. Bana bol rızık verilmedi, ama sen var yoluna git. Senin vereceğin rızka ihtiyacım yok.

- Al sana, şu 1.000 dinar senin olsun.

- Bu parayı sahiplerine ver. Böylesi senin için daha hayırlı olur. Ben bu parayı ne yapacağım? Haydi yoluna devam et. Beni rahatsız ettin ve incittin.

Harun Reşid, Behlül'ün önünden geçip gitti. Dünya, Behlül'ün nazarında Önemsiz ve küçük birşeydi.»

Bu senede vefat eden meşhur şahsiyetler arasında şu zatlar da bulunmaktadır: