Bu senede Kays ve Kudaa kabilelerinden bir grup, Mısır valisi İshak b. Süleyman'a isyan ettiler. Onunla savaştılar, büyük bir fitne meydana geldi. Harun Reşid oraya İshak'a takviye olarak Filistin valisi Herseme b. A'yün'ü birkaç komutan ve bir askeri birlikle gönderdi. Bunlar isyancılarla savaştılar, nihayet onları itaat altına aldılar. Sonra asiler, yükümlü oldukları haracı ödediler. Görevlerini ifa ettiler. Herseme, İshak b. Süleyman'ın yerine Mısır'da bir ay kadar valilik yaptı. Sonra Harun Reşid onu azlederek yerine Abdülmelik b. Salih'i tayin etti.
Bu senede İfrikiye halkından bir grup ayaklanarak Fadl b. Ravh b- Hatim'i öldürdüler. Orada bulunan Mühelleb ailesinden insanları kovdular. Harun Reşid, üzerlerine Herseme'yi gönderdi. Asiler, Herseme vasıtasıyla itaat altına alındılar.
Bu senede Harun Reşid, bütün hilafet işlerini Yahya b. Halid b. Bermek'e bıraktı.
Bu senede Velid b. Tarif, Cezire'de isyan etti. Bağımsızlığını ilan ettı ve Cezirelilerden bir kısmını öldürdü. Sonra Ermeniye'ye gitti ve beride anlatacağımız işleri yaptı.
Bu senede Fadl b. Yahya, Horasan'a gitti. Orada güzel bir yöne-
sergiledi. Mescitler ve kaleler inşa etti. Maveraünnehir'de gaza . Abbasiler adını verdiği Acemlerden bir grup asker aldı. Aralarında dostluk tesis etti. Bu askerlerin sayısı 500.000 kadardı. Bunlardan 20.000 askeri Bağdat'a gönderdi. Bunlar Bağdat'ta Kermeniler olarak tanınıyorlardı. Şair Mervan b. Ebi Hafsa, bu konuda şöyle de misti:
"Fadl, bir yıldızdır ki batışı yoktur. Savaş esnasında yıldızlar batarken o batmaz. Kavmin mülkünün koruyucusudur, parlak bir yıldızdır. Atadan kalma mızraklarını ellerinde taşırlar, koruyucudurlar. Hacılara su verenlerin oğulları, yani Abbasiler.
Onun sayesinde askeri birlikler oluşturdular, onun onlardan başka amacı yoktur.
Abbas oğullarının askeri birlikleri tanındılar.
Fadl, Acemlerle Araplardan oluşan askerleri bir araya getirdi.
Sayıları beşyüzbini bulan askerler sebat ettiler.
Bunlar divanlarda kayıtlıdırlar.
Nisbette Rasûlullah'a daha yakın olan Abbasileri müdafaa ederler.
Cömerttir, Yahya'nın oğlu Fadl'dır. Onun elinde ne altın, ne de gümüş kalmaz, hep gider. Kuşağım bağladığı günden beri bazı kavimler onun hibe ettiği paralarla mal sahibi oldular.
Cömertlikte çok ileri safhadadır. Gücüne diyecek yoktur.
Elde edilmek için yorgunluk ve zahmet çekilen paralar onun cömertliği sayesinde elde edilir.
Cömertçe para vermediği zaman akıl verir.
Hind yapısı kılıçlar kınlarından çekildiğinde de geri durmaz.
Hiçbir şeye razı değildir, gayesi Allah'ın hoşnutluğudur.
Haktan başkasına razı olmaz, gazabı da yoktur.
Ey Fadl, senin cömertliğin o kadar taştı ki, artık;
Ne sağanak yağmurlar, ne de dalgalanan denizler denk olamazlar cömertliğine."
Horasan'a gitmezden Önce de şair Mervan onun için şu şiiri okumuştu:
"Görmez misin ki cömertlik, Âdem'in elinden yuvarlanıp geldi,
Nihayet Fadl'ın avucuna düştü.
Ebü'l-Abbas'm seması sağanak yağmur yağdırdığında,
Gör hele sen, o cömertlikte ne sağanak yağmurlar yağdırır!"
Aynı şair yine Fadl hakkında şöyle demişti:
"Çocuğunun açlığı anneyi üzüp paniğe düşürdüğünde, Anne, çocuğu için Fadl'ın adıyla dua eder, çocuk da susar. Ey Fadl, İslâmiyet seninle yaşasın. Sen, İslâm'ın izzetisin. Sen, küçük çocukları yaşlı ihtiyarlar gibi olgun olan bir kavimdensin."
Böyle dediği için Fadl, şair Mervan'a 100.000 dirhem verilmesini görevlilere emretmişti. îbn Cerir böyle demiştir.
güllem el-Hasir de Bermekiler hakkında şu methiyeyi yazmıştı:
"Cömertlik denizi Bermekilere komşu olan bir evde, Kişi yoksul düşmekten nasıl korkar?
Bermekiler öyle bir kavimdir ki, Fadl b. Yahya onlardandır. O medarı iftihar bir kimsedir ki, iftiharda kimse ona denk olamaz.
Onun için iki gün vardır: Bir gün cömert olur, bir gün de savaşçı.
Zaman sanki bu ikisi arasında esirdir. Bermekilerden biri on yaşına vardığında, Tek amacı ya emir ya da vezir olmaktı."
Fadl b. Yahya'nın Horasan'a yaptığı bu seferi esnasında karşılaştığı bazı garip haller olmuştu. Oralarda çok beldeleri fethetmişti. Kabil'i ve Maveraünnehir'i ele geçirmişti. Güçlü, kuvvetli Türkleri mağlup etmişti. Bu yolda gerçekten çok miktarda para sarfetmişti. Sonra Bağdat'a dönmüştü. Bağdat'a yaklaştığında Harun Reşid ve eşraf onu karşılamaya çıktılar. Şairler, hatipler ve insanların ileri gelenleri onun istikbaline çıktılar. Bunlardan bazısına birer milyon, bazısına da beşeryüzbin dirhem para verdi. Bu uğurda sayımı yapılamayacak kadar çok para sarfetti.
.Şairlerden biri onun huzuruna girdi. Fadl'ın yanmda para keseleri vardı, bunları gelenlere dağıtıyordu. Manzarayı gören şair şöyle dedi:
"Bütün cimri insanların cimriliklerine karşı Cenâb-ı Allah, Fadl b. Yahya b. Halid'in cömertliğini ortaya koymuştur."
Fadl, o şaire bol miktarda para verilmesini görevlilere emretti. Bu senenin yaz mevsiminde, Muaviye b. Züfer b. Asım gazaya git-"Kış mevsiminde de Süleyman b. Raşid gazaya gitti.
Bu senede Mekke valisi Muhammed b. İbrahim b. Muhammed b. ı b. Abdullah b. Abbas insanlara haccettirdi.
senede Cafer b. Süleyman, Anter b. Kasım, Abdülmelik b. Muhammed b. Ebi Bekr b. Amr b. Hazm (Bağdat kadısı) vefat ettiler Abdülmelik'in cenaze namazını Harun Reşid kıldırdı ve cenaze Bağdat'ta defnedildi. Başka bir rivayette anlatıldığına göre Abdülmeiik b Muhammed, hicretin 177. senesinde vefat etmiştir. Doğrusunu Allah bilir.