İshak b. Mahan el-Musilî. Edebiyatçıydı, babası da edebiyatçıydı. Kendi zamanlarında emsallerine az rastlanırdı. Halifenin içki sofrasının müdavimlerindendi. Bütün ilimlerden haberdardı. Zamanındaki insanlar onu bu yönüyle tanırlardı. Fıkıh, hadis, cedel, kelam, lügat ve şiirden yana nasibini almıştı. Ama musiki ile daha çok şöhret bulmuştu. Musikide dünyada onun bir benzeri yoktu.
Mutasım dedi ki: "İshak şarkı okuduğu zaman, sanki mülküme mülk katılmış olduğunu hayal ediyorum."
Memun da şöyle demişti: "Musiki ile meşhur, olmasaydı; iffet, ne-zahet ve güvenirliğini bildiğimden ötürü onu kadılığa tayin ederdim."
İshak'ın güzel şiirleri ve "Divan-ı Kebir"i vardır. Her ilimle ilgili birçok kitapları vardır. Bu senede vefat etti. Bundan bir sene önce veya bir sene sonra vefat ettiğine dair muhtelif rivayetler de vardır. İbn Asakir, onun biyografisini geniş bir şekilde anlatmış, onun hakkında güzel şeyler, parlak şiirler, dehşet verici hikayeler naklet-miştir ki, bunların tümünü burada anlatmak çok yer işgal edecektir.
Bunların en garibi şudur: İshak, bir gün Yahya b. Halid b. Ber-mek'in huzurunda bir şarkı okumuş, Yahya da ona 1.000.000 dirhem vermişti. Yahya'nın oğulları Cafer ile Fadl da ona birer milyon dirhem vermişlerdi. Bunun uzun bir hikayesi vardır.
Bu senede vefat eden meşhur şahsiyetler arasında Şüreyh b. Yunus, Şeyban b. Ferruh, Ubeydullah b. Ömer el-Kavarirî, Ebu Bekir b. Ebu Şeybe de vardır. Ebu Bekir; önder şahsiyetlerden, İslâm imamlarından ve çeşitli eserlerin sahiplerindendir ki, onun eserleri gibi kıymetli kitapları, kendisinden önce ve sonra tasnif edebilen bir kimseye rastlanılmamıştır.

