El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Şair Akuk

Ebü'i-Hasan b. Ali b. Cebele el-Horasanî. Akuk lakabı ile lakap-lanmıştı. Mevalidendi. A'ma olarak doğdu. Başka bir rivayette anlatıldığına göre yedi yaşında iken çiçek hastalığına yakalanması neticesinde gözlerini …

Ebü'i-Hasan b. Ali b. Cebele el-Horasanî. Akuk lakabı ile lakap-lanmıştı. Mevalidendi. A'ma olarak doğdu. Başka bir rivayette anlatıldığına göre yedi yaşında iken çiçek hastalığına yakalanması neticesinde gözlerini kaybetmiştir. Siyah tenli ve alaca renkli idi. Meşhur şairlerdendi. Fesahat ve belagat sahibi idi.

Ölümünden sonra Cahiz onu bir şiirinde övmüş ve: «Ondan daha güzel ifadeli, ne bir bedevi ne de bir kentli gördüm.» demiştir.

"Babam sana feda olsun, ey beni gizlice ziyaret eden kişi; Herşeyden ürkerek ve korkarak sakınan kişi. Sen beni ziyaret ettin ama güzelliğin seni ele verdi. Doğan dolunayı gece karanlığı nasıl gizleyebilir? Sessizliği ve tenhalığı gözetledi, nihayet bu ortamı buldu. Geceleyin oturup konuşanların uyumalarını bekledi. Ziyaretinde korkulu hallere maruz kaldı. Sonra selam verir vermez geri döndü."

Akuk, Ebu Dülef Kasım b. İsa el-İclî hakkında da şöyle demişti:

«Dünya ancak Ebu Dülef tir. Onun gazaya gidişi ile ikameti arasında;

Ebu Dülef arkasını dönüp gidince, Dünya da onun peşine takılıp gider. Yeryüzündeki bedevi ve kentli Arapların tümü, Onun cömertliğinden nasibdar olmayı umarlar. Övüneceği günde ona gelirler.»

Akuk bu beyitlere geldiğinde -ki bu çok uzun bir kaside idi- şair Ebu Nüvas'a taşlamada bulundu. Bunun üzerine Me'mun onu yakalatmak istedi. Fakat o saraydan kaçıp gitti. Daha sonra yakalanıp Me'mun'un huzuruna getirilince Me'mun ona şöyle dedi:

- Yazıklar olsun sana, Kasım b. İsa'yı (Ebu Dülef i) bizden daha üstün görüyordun.

- Ey müminlerin emiri! Siz, Cenâb-ı Allah'ın kulları arasında seçtiği ve kendilerine büyük bir mülk verdiği bir ailedensiniz. Ben Kasım b. İsa'yı ancak kendi emsallerine ve akranlarına nisbetle üstün saydım.

- Allah'a yemin ederim ki, sen; "Yeryüzündeki bütün kentli ve bedevi Araplar..." derken herkesi kasdetmiş oldun. Bununla beraber ben bu şiirinden Ötürü senin Öldürülmeni helal görmüyorum. Fakat

-u zelil kul hakkında söylediğin şiirindeki şirkin ve küfrün nedeniyle genin öldürülmeni helal sayıyorum:

"Sen o kimsesin ki, günler onun menziline inerler. Sen o kimsesin ki, zamanı halden hale döndürürsün. Bir kimseye bakışını uzattığında; Mutlaka onun rızık ve eceline hüküm verirsin."

Bak işte; bu senin dediğin işleri ancak Allah yapar!*

Bundan sonra Akuk'ün dilini çıkarıp çektiler. O da bu yüzden bu

senede öldü.

O, Hamid b. Abdülhamid et-Tusî'yi şu şiirinde Övmüştü:

«Dünya ancak Hamid'dir, Hamid'ten ibadettir. Onun lutufları ortada durmaktadır.