Ebu Zekeriya el-Kûfî. Bağdat'a yerleşmişti. Beni Sa'd kabilesinin azatlısıydı. Ferra lakabıyla meşhur olmuştu. Nahivcilerin, lügatçıla-nn ve kurraların şeyhi idi. Kendisine "Nahivde mü'minlerin emiri" denilirdi.
Hazim b. Hasan el-Basrî tariki ile yaptığı bir rivayette, Enes b.
Malik'in şöyle dediğini nakletmiştir:
«Rasûlullah (s.a.v.), Ebu Bekir, Ömer ve Osman, Fatiha süresindeki (Maliki yevmiddiyni) cümlesinde bulunan "malik" kelimesini, "mim" harfini uzatarak okumuşlardır.» Bunu Hatib rivayet etmiş ve Ebu Zekeriya'mn sika ve imam olduğunu söylemiştir.
Yine Hatib'in anlattığına göre halife Me'mun, Ebu Zekeriya'ya bir nahiv kitabını yazmasını emretmiş, o da bu kitabı yazmış. Bütün insanlar bu kitabını çoğaltarak birbirlerine aktarmışlar, Me'mun da onun bu kitaplarının hazinelere konmasını emretmişti. Ayrıca ondan, kendisinden sonraki dönem için veliahtları olan iki oğlunu eğitmesini
istemişti.
Ebu Zekeriya, bir gün ayağa kalktığında, Me'mun'un iki oğlu hemen ileriye atılmışlar ve hocalarının ayakkabılarını Önüne koymak için birbirleriyle yarışmışlar ve çekişmişlerdi. Sonra her biri onun bir ayakkabısını getirip önüne koymak üzere anlaşmışlardı. Babaları da, bu anlaşmaları ve hocalarına gösterdikleri saygıları nedeniyle onlara 20.000, Ebu Zekeriya Ferra'ya da 10.000 dirhem vermiş ve ona şöyle
demişti:
«Senden daha şerefli bir kimse yoktur. Çünkü ayakkabılarını, halifenin oğulları ve kendisinden sonraki dönemin veliahtları önüne bırakıyorlar.»
Bişr el-Merisî ya da Muhammed b. Hasan, Ferra'ya şöyle bir soru
sormuştu:
«- Sehiv secdesi yapmakta olan bir adamın im secdelerden birinde yanılması durumunda ne yapması gerekir? • - Bir şey yapması gerekmez.
-Neden?
- Zira arkadaşlarımız demişler ki: "Küçültülmüş olan daha da
küçültülmez."
- Anaların senin gibisini doğurduğunu görmedim.»
Meşhur rivayete göre ona bu soruyu soran kişi Muhammed b. Ha-san'dır. Çünkü o, Ferra'nm teyzesinin oğluydu.
Ebu Bekir b. Muhammed b. Muhammed b. Yahya es-Solî'nin ifadesine göre Ferra, hicretin 207. senesinde vefat etmiştir.
Hatib Bağdadî, «O, Bağdat'ta vefat etti.» demiştir. Mekke yolun-
da vefat ettiğine dair zayıf bir rivayet de vardır.
Âlimler, eserleri sebebiyle onu methetmiş ve ona layık olduğu Övgüleri yağdırmışlardır.