Hasan b. Süfyan b. Amir b. Abdülaziz b. Numan b. Ata Ebü'l-Ab-bas eş-Şeybani en-Nesevî. Horasan muhaddisi idi. Hadiste ve fıkıhta meşhur bir âlimdi. İlim tahsili uğruna çeşitli şehirlere seyahat etti. Ebu Sevr'den fıkıh öğrendi. Onun mezhebinde fetva vermeye başladı. Nadr b. Şümeyl'in arkadaşlarından edebiyatı öğrendi. Kendisi Horasan'da bulunduğu esnada başkaları onun yanına gelirler, ondan ders alırlardı.
Başından geçen garip hadiselerden biri şudur: Kendisi ve bazı arkadaşları, hadis toplamak için Mısır'a seyahat ederlerken sıkıntıya düşmüşler, yiyecekleri kalmamıştı. Öyle ki, üç gün aç kalmışlar, yiyecek birşey veya erzak satın almak için para bulamamışlardı. Dilenmek mecburiyetinde kalmışlardı, fakat iffetleri buna müsaade etmemişti. Ama erzak elde etmek için dilenmek mecburiyeti ile karşı karşıya gelmişlerdi. Bu işi hangisi üstlenecek diye kendi aralarında kur'a çekmişlerdi. Kur'a kendisine düşmüştü. Kalkmış, mescidin bir köşesine çekilmiş, uzun süren iki rekat namaz kılmış, sonra Aziz ve Celil olan Allah'a yalvarıp medet dilemiş, onun büyük isimlerini söyleyerek lutfunu dilemişti. Namazını tamamlar tamamlamaz mescide güzel görünümlü, parlak yüzlü bir genç girmiş ve: "Hasan b. Süfyan
nerede?" diye sormuş, o da: "Benim!" diye cevap verince genç şöyle demişti: "Emir Tolon size selam söylüyor. Sizi ihmal ettiği, kusurlu davrandığı için sizden Özür dileyerek herbirinize şu yüzer dinarı gönderdi."
Hasan b. Süfyan diyor ki: Kendisine; "Emiri bize bu parayı göndermeye sevkeden sebep nedir?" diye sorduk, genç şu cevabı verdi: "Emir bugün halvete çekilmek istedi. Az önce kendisi uyumakta iken elinde mızrak bulunan bir süvari gökten inip evine girmiş ve mızrağın ucu ile böğrüne dürtüp: "Kalk! Hasan b. Süfyan ile arkadaşlarına koş. Kalk, onlara koş! Kalk, onlara koş! Onlar, üç günden beri falan mescitte aç durmaktadırlar!" Emir Tolon o süvariye: "Sen kimsin?" diye sorunca: "Ben, Cennet hazini Rıdvan'ım!" diye cevap vermiş. Emir Tolon da hemen uykudan uyanmış. Böğürleri şiddetlice ağrıyordu ve hemen bu parayı size benimle gönderdi."
Parayı gönderdikten sonra Emir Tolon da Hasan b. Süfyan ve arkadaşlarını ziyarete gelmiş, bulundukları mescidin çevresini satın alıp oraya gelecek hadis ehli kimseler için vakfetmişti. Allah hayrım kabul buyursun, mükafatını versin.
Hasan b. Süfyan hazretleri, hadis ilminde imamdı. Hafızdı. Aralarında İbn Cerir et-Taberî ile diğerlerinin de bulunduğu bazı hadis hafızları onun ders halkasına katılmışlardı. Huzurunda hadis okurlarken, onun hadis ilminin derecesini ölçmek için, senetleri ters çevirerek okuyorlardı. Ama onlar yanlış okudukça Hasan b. Süfyan, yanlışlarını düzeltiyor ve doğruyu gösteriyordu.
O zaman kendisi yetmiş yaşındaydı. Yetmiş yaşına vardığı halde hafızası sağlamdı. Hadislerinden hiçbiri şaz değildir. Hadis ricalinden bahsederken Abesî'nin Kûfeli, Ayşî'nin Basralı, Anesî'nin de Mısırlı olduğunu söylemişti.