El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin İkiyüzdoksanaltıncı Senesi

Bu senenin rebiyülevvel ayında komutanlardan, askerlerden ve ümeradan bir grup toplanarak Muktedir'i halifelikten hal' edip yerine Abdullah b. el-Mutez'i hilafete geçirme kararı aldılar. Muktedir de, kendisi sebebiyle …

Bu senenin rebiyülevvel ayında komutanlardan, askerlerden ve ümeradan bir grup toplanarak Muktedir'i halifelikten hal' edip yerine Abdullah b. el-Mutez'i hilafete geçirme kararı aldılar. Muktedir de, kendisi sebebiyle kan akıtılmasın düşüncesiyle onların bu kararına uydu. Muktedir, çelik çomak oynamakta olduğu bir sırada, Hasan b. Hamdan, suikast amacıyla onun üzerine yürüdü. Muktedir, çığlığı duyunca hilafet sarayına koşup kapıyı askerlerin yüzüne kapadı ve kilitledi. Ümera, ayan ve kadılar, Muharremi'nin evinde toplanıp Abdullah b. el-Mutez'e bey'at ettiler ve kendisine hilafet unvanıyla hitab edildi. Murtaza Billah lakabını aldı.

Solî dedi ki: "Ona, Murtaza Billah değil de Muntasıf Billah lakabını taktılar."

İbn Mutez, Ebu Ubeydullah Muhammed b. Davud'u vezirliğe tayin etti. Muktedir'e, hilafet sarayından çıkıp İbn Tatar'ın evine taşınmasına dair emrini gönderdi. Muktedir de onun emrini dinleyip itaat etti. Hasan b. Hamdan, ertesi gün -teslim almak için- hilafet sarayına gitti ve sarayı Muktedir'den teslim almak istedi. Ama oradaki hizmetçiler ve maiyet erkanı onunla savaştılar, sarayı teslim etmediler. Sonunda Muktedir'i yenik düşürdüler. O da kendi ailesini, malını uzun çabalar neticesinde kurtarabildi. Ardından Musul'a göçtü.

Fakat, İbn Mutez'in ve grubunun düzeni bozuldu. İbn Mutez, yerleşmek amacıyla Samarra'ya taşınmak istedi. Ama ümeradan hiç biri bu kararında kendisine uymadı. O da İbn Cessas'ın evine girdi, ondan eman diledi. İbn Cessas, ona eman verdi. Şehirde yağmalamalar meydana geldi, insanlar düzen tanımaz oldular.

Muktedir, îbn Mutez'in adamlarına askerler göndererek onları tutuklattı. Çoklarını öldürdü. İbn Furat'ı vezirliğe iade etti. Mukte-dir'in halifeliğine yeniden bey'at edildi. Muktedir, İbn Cessas'ın evine görevlileri göndererek orayı teslim aldı. İbn Mutezile İbn Cessas'ı huzuruna getirtti. İbn Cessas'tan çok miktarda parayı alıp müsadere etti. Müsadere ettiği paralar 16.000.000 dirhem civarındaydı. Sonra °nu serbest bıraktı. İbn el-Mutez'i tutukladı. Rebiyülahir ayının ikinci gecesinde İbn el-Mutez'in ölüm haberi halka duyuruldu. Cenazesi çıkarıldı, ailesine teslim edildi ve defnedildi. Muktedir, bu fitneyi çıkarmaya çalışan diğer şahısları, insanların niyetleri bozulmasın düşüncesiyle affetti.

İbnü'l-Cevzî dedi ki: "Emin ile Muktedir dışında, halifelikten hal' edildikten sonra tekrar halifeliğe iade edilen başka bir halife bulunmamaktadır."

Bu senenin rebiyülevvel ayının bitimine dört gün kala, cumartesi günü Bağdat'a çok miktarda kar yağdı. Öyle ki, damların üzerinde dört parmak kadar kar yükseldi. Bu da Bağdat'ta cidden görülmemiş büyük bir olaydı. Bu sene nihayete ermeden halk, yağmurların normal zamanından sonraya ertelenip gecikmesi nedeniyle yağmur duasına çıktılar.

Bu senenin şaban ayında hadim Yunus'a hil'at giydirildi ve Rumlarla savaşması için Tarsus'a gitmesi emredildi.

Bu senede Muktedir, Yahudi ve Hristiyanlardan hiç kimsenin hükümet dairelerinde çahştırılmamalarım, evlerine kapanmakla yükümlü kılınmalarını, bornozu andıran kendilerine mahsus kisveyi giymelerim, omuzları arasına tanınmalarını sağlayıcı yamaları koymalarını emretti. Her nerede görülürlerse zillet ve alçaklığa maruz bırakılmalarını da buyurdu.

Bu senede Fadl b. Abdülmelik el-Haşimî, insanlara haccettirdi. Hacı adaylarının çoğu, yollardaki su kıtlığından ötürü hacca gideme-den geri döndüler.

Hicretin İkiyüzdoksanaltıncı Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler