El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

Hicretin Üçyüzaltmışıncı Senesi

Bu senenin muharrem ayının 10'u olan aşura gününde Rafiziler, geçmiş âdetlerine uyarak Hz. Hüseyin'e yas tutma gibi haram bid'at-larını icra ettiler. Bu senenin zilkade ayında Karmatîler Dımışk'ı ele geçirdiler. Dımışk …

Bu senenin muharrem ayının 10'u olan aşura gününde Rafiziler, geçmiş âdetlerine uyarak Hz. Hüseyin'e yas tutma gibi haram bid'at-larını icra ettiler.

Bu senenin zilkade ayında Karmatîler Dımışk'ı ele geçirdiler. Dımışk valisi Cafer b. Felah'ı öldürdüler. Karmatîlerin reis ve emiri, Hüseyin b. Ahmed b. Behram'dı. Bağdat'ta bulunan İzzudDevle ona çok miktarda silah ve teçhizat yardımında bulunmuştu. Sonra Karmatîler, Remle'ye giderek orasını ele geçirdiler. Orada muhafız olarak bulunan Mağribliler kaleye sığınıp istihkam tedbirleri aldılar. Karmatîler, onları kuşatma altında tutacak bir miktar askerlerini bırakıp ârabilerden, İhşidlerden ve Kâfurilerden büyük bir askeri birlikle Kahire'ye doğru ilerlediler. Aynü'ş-Şems'e vardıklarında komutan Cevher'in askerleriye şiddetli bir savaşa tutuştular ve muzaffer oldular. Mağriblileri büyük bir kuşatma altına aldılar. Bundan sonraki günlerden birinde Mağribliler Karmatî ordusunun sağ cenahına saldırarak kendilerini bozguna uğrattılar. Karmatîler de Şam'a giderek orada bulunan Mağriblileri sıkı şekilde kuşatma altına aldılar. Komutan Cevher, kendi taraftarlarına onbeş gemi ile erzak gönderdi. Karmatîler bu gemilerin onunu ele geçirdiler. İkisini de Franklar ele geçirmişlerdi. Aralarında çok olaylar cereyan etti.

Karmatîlerin emiri Hüseyin b. Ahmed b. Behram, bu konuda şöyle bir şiir söylemişti:

"Mağribli adamlar kendilerinden korktuğumu iddia ettiler. Şu halde onlarla yapılacak savaşta benim kanım akacaktır. Ey Mısır diyarı! Eğer senin toprağım kendi kanımla sulamazsanı, Nil'in suyu bana haram olsun."

Bu senede Ebu Tağlib b. Hamdan, otuz yaşında iken Bahtiyar Iz-zü'd-Devle'nin kızıyla evlendi. Ona 100.000 dinar mehir verdi ve nikah, bu senenin safer ayında kıyıldı.

Bu senede Müeyyedü'd-Devle b. Rüknü'd-Devle, Sahib Ebü'l-Ka-sım b. Abbad'ı vezirliğe tayin etti. Sahib Ebü'l-Kasım da memleket işlerini güzelce idare etti.

Bu senede Dımışk'ta ve diğer Şam mıntıkalarında ezanda "Hayye alâ hayril amel" (haydin hayırlı amele) ibaresi okundu.

Dımışk valisi Cafer b. Felah'm biyografisinden bahseden İbn Asa-kir şöyle demiştir:

«Fatımîlerden emirliğe geçen ilk kişi odur. Ebu Muhammedel-Ekfanî, Ebu Bekir Ahmed b. Muhammed b. Şiram'ın şöyle dediğini nakletmiştir: Hicri 360. senenin safer ayının beşinde perşembe günü Dımışk Camii'nde ve şehrin diğer minarelerinde müezzinler, ezanda hayye ale'lfelah cümlesinden sonra hayye alâ hayril amel cümlesini de okudular. Bunu onlara, Cafer b. Felah emretmişti. Onlar da emrine karşı gelememişler, korkmalarından dolayı bu emre icabet zorunluluğu duymuşlardı.

Cemaziyelahir ayının sekizinde cuma günü ise, müezzinler ezan ve ikamette tekbirleri ikişer ikişer olmak üzere dört defa okudular. İkamet esnasında da hayye alâ hayril amel cümlesini okumakla emrolunmuşlardı. Halk bunu hiç de hoş karşılamadı, ama Allah'ın hükmüne karşı sabrettiler.»

Hicretin Üçyüzaltmışıncı Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler