Asıl adı, Hüseyin b. Abdullah b. Cessas el-Cevherî, Ebu Abdil-lah'tır. Bağdatlıdır. Büyük bir servete sahipti. Bu servetinin kaynağı Ahmed b. Tolon ailesinden gelmektedir. Ahmed onu mücevherci yapmıştı. Mısır'da eline geçen kıymetli mücevherleri satar ve pazarlardı, «öylece cidden büyük bir kazanç sağladı.
Ibn Cessas dedi ki: "Bir gün İbn Tolon'un kapısında duruyordum, ^hramane dışarı çıktı. Eline, üzerinde 100 mücevher tanesi buluta*1 bir gerdanlık almıştı. Bu mücevherlerden her biri 2.000 dinar desendeydi, Kahramane bana dedi ki: "Şu gerdanlığı almanı ve hac-ım ufaltmanı istiyorum. Çünkü bu istenilenden daha büyük ve göze hoş görünmüyor." Gerdanlığı elinden alıp evime götürdüm. Üzerinde-ki büyük mücevherleri onda. bir kıymetine indirecek şekilde küçülttüm ve götürüp Kahramane'ye teslim ettim. Böylece ben de büyük bir kazanç sağladım. Aslında o bunları küçülttürürken mücevher kırıntılarını telef etmek istiyordu. Mücevherlerin değeri 200.000 dinar tuta-rındaydı."
Günün birinde halife Muktedir zamanında, İbn Cessas büyük bir para cezasına çarptırıldı. Kendisinden 16.000.000 dinar alındı, ama yine de geride büyük bir serveti kalmıştı. Tüccarlardan biri onun bu durumunu şöyle anlatıyor:
"Yanma gittim. Evin içinde deli gibi dolaştığım gördüm. Kendisine sordum:
- Sana ne olmuş, neyin var?
- Yazıklar olsun sana! Benden şu kadar ve şu kadar para aldılar, canımın çıktığını hissediyorum adeta.
Kendisini azarladım. Teselli etmeye başladım ve ona şöyle dedim:
- Geride kalan evlerin, bahçelerinn, çiftliklerin 700.000 dinar tutarındadır. Ayrıca yanında ne kadar mücevher ve eşya var; onu da bana doğru söyle bakalım.
Yapılan tesbit sonunda 300.000 dinar malı olduğunu gördüm. Ayrıca sikkeli altın ve gümüşleri de bundan hariçti. Kendisine dedim ki:
- Bağdat'taki tüccarlardan hiçbiri senin kadar zengin değildir. Ayrıca devlet erkanı nazarında da, halk nazarında da büyük bir itibara sahipsin!
Bu sözlerim karşısında biraz teselli buldu ve rahatladı. Yemek yemeğe başladı. Çünkü üç günden beri hiçbir şey yememişti."
İbn Cessas, Muktedir'in annesi Seyyide'nin aracılığı sayesinde Muktedir'in kendisine verdiği para cezasından kurtuluşunu şöyle anlatır:
"Sarayda yüz çuvala baktım. Mısır'dan getirilmiş hurda, eski püs-kü eşyalar vardı bu çuvalların içinde. Bunlar sarayın ardiyesine bırakılmıştı. Bunların arasında bulunan bir çuvalda Mısır'dan getirilmiş 1.000 dinarım vardı ki, kimse bunun farkında değildi. Bunu Muktedir'in annesinden istemiş, bana hibe etmesini arzetmiştim. O da bu hususta oğlu Muktedirle konuştu, Muktedir de bunu bana verdi. Teslim aldığımda içindeki altınlardan bir tanesinin dahi eksihnediğini gördüm."
Bununla birlikte İbn Cessas, sözlerinde ve fiillerinde son derece aptal biriydi. Aptallığını ispatlayan birçok sözleri ve hareketleri nakledilmiştir. Anlatıldığına göre o, kendisine aptal denilsin diye kasıtlı olarak böyle davranırmış. Başka bir rivayette anlatıldığına göre o, olsun diye böyle davranırmış. Doğrusunu, noksanlıklardan münezzeh olan yüce Allah daha iyi bilir.
Abdullah B. Muhammed El-Kazvinî
Abdullah b. Muhammed el-Kazvinî bu senede vefat eden meşhur şahsiyetlerden biridir.