El-Bidaye ve'n-Nihaye · Temmuz 1, 2026

İbn Ravendi

Zındık bir kimseydi. Asıl adı, Ahmed b. Yahya b. İshak Ebü'l-Hü-seyin b. Ravendi idi. Ravend, Kaşan beldesine bağlı bir köyün adıdır. İbn Ravendi, daha sonra Bağdat'a geldi ve orada yetişti. Bağdat'ta zındıklığa dair …

Zındık bir kimseydi. Asıl adı, Ahmed b. Yahya b. İshak Ebü'l-Hü-seyin b. Ravendi idi. Ravend, Kaşan beldesine bağlı bir köyün adıdır. İbn Ravendi, daha sonra Bağdat'a geldi ve orada yetişti. Bağdat'ta zındıklığa dair kitaplar tasnif ederdi. Fazilet ve üstünlüğü vardı, ama bu faziletini kendisine dünya ve ahirette fayda vermeyecek, bilakis zarar verecek yollarda kullandı.

Hicretin 298. senesi olaylarından bahsederken İbn Cevzî'nin anlattığına bakarak bu kişinin biyografisini uzun uzadıya anlattık. Ama burada da bundan söz ettik. Çünkü İbn Hallikan, bunun bu senede vefat ettiğini söylemiştir. 0, bu kişinin hakkındaki bilgileri karıştırmış, bunu bir tenkide tabi tutmamış, bilakis Övüp şöyle demiştir:

«Bu, Ebü'l-Hasan Ahmed b, İshak er-Ravendî'dir. Meşhur âlimdir. İlmi kelama dair makalesi vardır. Kendi çağındaki faziletli insanlardan biriydi. 114 kadar eseri vardır. Bunlardan biri Mutezilîleri yeren "Fadihatu'l-Mutezile"dir. "Kitabü't-Taç, Kitabuz-Zümrüde, Kita-bü'1-Kaseb" ve diğer eserleri de vardır. Kelam âlimlerinden bir topluluğa yaptığı konuşmalar ve güzel sözleri vardır. Kelamcıların kendisinden naklettiklerine göre, kendi şahsına münhasır bir kelam mezhebi vardır.

İbn Ravendi, hicretin 245. senesinde Malik b. Tavk el-Tağlibî'nin evinde vefat etti. Bağdat'ta öldüğü de söylenir.»

Ben bu sözleri harfi harfine İbn Hallikan'dan naklettim; ki, bunlar yanlıştır. İbn Cevzî, bunun hicretin 298. senesinde vefat ettiğini söylemiştir. Nitekim bunun uzun bir biyografisini ileride anlatacağız.