Bu senede İfrikiyye hakimi ve yalancı Fatimi halifelerinin ilki Mehdi Ebu Muhammed Ubeydullah öldü. Alevi olduğunu iddia ediyor ve Mehdi lakabını kullanıyordu. Mehdiye şehrini inşa etmiş ve orada bu senede altmışüç yaşında ölmüştü. Rukade'ye girdiğinden ve imamlık iddiasında bulunduğundan ölümüne kadar hakimiyeti yirmidört sene bir ay yirmi gün sürmüştü. Şehametli ve yürekli bir adamdı. Kendisine muhalif olan, kendisine düşmanlık eden ve kendisiyle savaşan bir cemaatı mağlub etmişti.
Kendisi öldükten sonra hilafet işini oğlu Ebü'l-Kasım üstlenmişti. Ebü'l-Kasım, Kaimbiemrillah lakabını almıştı. Babası öldüğünde, işleri yoluna koyuncaya kadar ölümünü halktan gizlemiş, işler tam istediği gibi rayına oturduktan sonra açıklamıştı. Bundan sonra insanlar da ona başsağlığı dileklerini sunmuşlardı. O da babası gibi şehametli ve yürekli bir adamdı. Ülkeler fethetmiş, müfrezelerini Bizans'a kadar göndermişti. Mısır diyarını ele geçirmeye niyetlenmiş, ama bunu başaramamıştı. Mısır diyarını ancak torunu ve Kahire şehrinin banisi Muiz el-Fatımî ele geçirmişti. Nitekim Allah dilerse bunu ileride anlatacağız.
İbn Hallikan, "el-Vefeyat" adlı eserinde dedi ki: «Sözünü ettiğimiz bu Mehdi'nin nesebi hususunda cidden çok ihtilaflar vardır. "Kayre-van Tarihi" adlı eserin sahibi demiş ki: "Onun soy kütüğü şöyledir: Ubeydullah b. Hasan b. Muhammed b. Ali b. Musa b. Cafer b. Muhammed b. Ali b. Hüseyin b. Ali b. Ebi Talib."
Başkaları ise onun soy kütüğünü şöyle belirtmişlerdir: "Ubeydul-!ah b. Taki Hüseyin b. Vefı b. Ahmed b. Radi Abdullah b. Muhammed b. Muhammed b. İsmail b. Cafer es-Sadık."»
Soy kütüğünün daha başka isimlerden oluştuğunu söyleyenler de vardır.
Muhakkikler, nesebi hakkında ileri sürdüğü iddiaları reddetmektedirler.
Ben derim ki: Aralarında İsferayinî, Kadı Bakillanî ve Kudurî'nin
de bulunduğu birkaç imam, bunların iddia ettikleri gibi neseplerinin sahih olmadığını söylemişlerdir. Ubeydullah el-Mehdi'nin babası Sü-lemiye'de Yahudi bir kuyumcu idi. Adının Sa'd olduğu söylenir. Kendisine Ubeydullah lakabını takan kişi, üvey babası Hüseyin b. Ahmed b. Muhammed b. Abdullah b. Meymun el-Kaddah'tır. Kaddah denilmesinin sebebi, gözleri güzelleştiren bir sürmeci oluşundan ötürüdür Önceki kısımlarda da anlattığımız gibi bu beldelerde onun için zemin hazırlayan kişi, Şiî Ebu Abdillah'tır. Sonra onu buralara çağırmıştı, o da doğu tarafından buraya geldiğinde Sicilmase valisinin pençesine düşmüş, vali kendisini zindana attırmıştı. Şiî Ebu Abdil-îah, onun için çok çaba sarfetmiş, nihayet onu valinin elinden kurtarmış ve yönetimi teslim etmişti. Fakat daha sonra Şiî Ebu Abdillah yönetimi ona verdiğine pişman olmuş ve onu Öldürmek istemişti. Ubeydullah onun bu niyetini anlayınca Şiî Ebu Abdillah'a katilleri göndermiş ve kardeşiyle birlikte onu Öldürtmüştü.
Başka bir rivayette anlatıldığına göre Şiî Ebu Abdillah, Ubeydullah Mehdi'nin bulunduğu zindana girdiğinde Sicilmase valisinin onu öldürdüğünü görmüş ve zindanda tanınmayan başka bir mahkumla karşılaşmış, onu alarak insanların huzuruna çıkarmıştı. Çünkü o, insanlara Mehdi'nin Sicilmase zindanında mahpus olduğunu ve onun uğruna savaştığını söylemişti. Onu insanların huzuruna çıkardığında: "İşte Mehdi budur!" demişti. O adama da kendisine tenbihlediği şeylerden başka bir söz söylememesini, aksi takdirde onu öldüreceğini bildirmişti. Böylece insanlar onu Mehdi diye kabul ettiler. Durumu kuvvetlendi. İşte Mehdi kıssası budur. Bunlar da onun sülalesinden-dirler. Doğrusunu Allah bilir.
Sözünü ettiğimiz bu Mehdi, hicretin 260. senesinde doğmuştur. Daha önce veya daha sonra doğduğuna dair zayıf rivayetler de yardır. Doğum yeri Sülemiye'dir. Kûfe'de doğduğuna dair zayıf bir rivayet de vardır, doğrusunu Allah bilir. Sicilmase dönüşünde Rukade ve Kayre-van şehirlerindeki camilerin minberlerinde hicri 297. senenin rebiyü-lahir ayının bitimine yedi gün kala cuma gününde ilk olarak onun için dua ©dildi. Geçen Senede yani hicri 296, sinenin zilhicce ayında orada ortaya çıktığında o yörelerdeki Abbasi hakimiyeti d© sona ermişti. Mehdi ve sülalesinin hakimiyeti hicri 567, senede Adid'in hükümdarlığa geçişine kadar devam etmişti.
Mehdi, kendi kurduğu Mehdiye şehrinde bu senede meşhur rivayete göre altmış yaşını aşmış olarak rebiyülevvel ayının ortasında vefat etti. Cenâb-ı Allah, insanların mezarlarında dirilip haşir yerine gittikleri kıyamet gününde amir ile memur arasında hükmünü verecektir.
Hicretin Üçyüzyirmiîkinci Senesinde Vefat Eden Meşhur Şahsiyetler
Ahmed B. Abdullah B. Müslim B. Kuteybe
Bu zat Dinever şehrindendir. Mısır kadılığı yapmıştır. Babasından naklettiği hadisleri meşhur kitaplarına dere etmiştir. Kendisi bu senenin rebiyülevvel ayında Mısır kadısı iken vefat etmiştir.